0:00
Şimdi size bir soru. Sağlıklı mısınız?
0:02
Ama durun hemen cevap vermeyin. Çünkü
0:05
bugün hepimizin bildiğini sandığı o
0:07
sağlık kelimesinin aslında ne kadar
0:09
derin ve katmanlı olduğunu konuşacağız.
0:12
Gelin bu kavramın içini birlikte şöyle
0:15
bir güzelce açalım. O zaman başlayalım
0:17
en temel sorudan. Sağlıklı olmak ne
0:19
anlama geliyor ki? Şöyle bir düşününce
0:22
çoğumuz için cevap basit değil mi? Hasta
0:25
olmamak. Yani burnumuz akmıyorsa,
0:27
ateşimiz yoksa her şey yolunda demektir.
0:29
Ama ya bu resmin sadece küçücük minnacık
0:33
bir köşesi ise asıl büyük resim
0:35
bambaşkaysa işte burada filozof Ivan
0:38
İliç devreye giriyor ve diyor ki bir
0:40
dakika. Onun tanımı gerçekten insanı bir
0:42
durup düşündürüyor. Sağlık diyor bir
0:45
varış noktası değil. Aksine hayatın iniş
0:48
çıkışlarına yani büyümeye, yaşlanmaya,
0:50
hastalanıp iyileşmeye hatta en zoru
0:53
ölümü bile huzurla karşılamaya uyum
0:55
sağlama kapasitesidir. Yani sağlık bir
0:57
hal değil bir beceri. Tıpkı bir
1:00
enstrüman çalmak gibi
1:01
geliştirebileceğiniz bir şey. Aslında
1:03
olay tam olarak bir yappoz gibi. Dört
1:05
ana parçası var. Vücudumuz yani fiziksel
1:08
sağlığımız, duygularımız ruhsal
1:10
sağlığımız, çevremizle ilişkimiz yani
1:13
sosyal sağlığımız ve son olarak
1:16
spiritüel sağlığımız. Ha bu arada
1:18
spiritüel deyince hemen dini bir şey
1:19
düşünmeyin. Bu daha çok hayatta bir
1:21
anlam, bir amaç bulmakla ilgili. Ve işin
1:24
kilit noktası ne biliyor musunuz? Bu
1:26
parçaların hepsi birbirine bağlı. Biri
1:28
eksikse yapboz asla tamamlanmıyor. O
1:31
zaman bu büyük resmi daha iyi görebilmek
1:33
için gelin şöyle bir şey yapalım. Bir
1:36
yolculuğa çıkalım. Önce mikroskoba
1:39
bakacağız. En derine vücudumuzun içine
1:41
ineceğiz. Sonra yavaş yavaş
1:43
uzaklaşacağız ta ki yaşadığımız topluma
1:46
yani makro dünyaya bakana kadar.
1:48
Hazırsanız dalıyoruz. Evet, ilk
1:51
durağımız en iç çember. Yani bizzat
1:54
kendi bedenimiz. Vücudumuzun o inanılmaz
1:57
savunma mekanizmaları. Bakın dış dünyaya
2:00
karşı bizi koruyan ilk ve en önemli
2:02
kalemiz derimiz. Ve bu kale öyle tek bir
2:05
duvardan oluşmuyor. Üç katmanlığı,
2:08
inanılmaz sağlam bir savunma hattı bu.
2:10
Her katmanın da kendine özel bir görevi
2:12
var. Peki cildimizin ve saçımızın o
2:15
sağlıklı, doğal parlaklığını ne
2:17
sağlıyor? Hiç düşündünüz mü? İşte o
2:19
mucizevi maddenin adı sebum. Vücudumuzun
2:22
kendi ürettiği kişiye özel doğal
2:25
nemlendiricisi. Aynı zamanda bizi
2:27
mikroplara karşı koruyan harika bir
2:29
kalkan. Şimdi biraz daha derine inelim.
2:32
Vücudumuzun adeta inşaat işçileri, temel
2:35
yapı taşları var. İşte onlar proteinler.
2:38
Büyümekten doku onarımına her şeyden
2:40
onlar sorumlu. İşte işin kritik kısmı da
2:43
bu. Eğer o inşaat işçileri yani
2:46
proteinler yeterli değilse ne olur? E
2:48
şantiye durur, büyüme duraklar, kilo
2:51
kaybedersiniz. Bağışıklık sisteminiz
2:53
çöker. Vücut adeta kendi kendini tamir
2:55
etmeyi bırakır. Vücudumuzun işleyişi
2:58
demişken doğru bilgiye sahip olmak ne
3:00
kadar önemli değil mi? Ama bazen
3:02
özellikle de menopoz gibi konularda
3:04
ortalıkta öyle yanlış bilgiler dolaşıyor
3:06
ki mesela şu cümleyi duymuş
3:08
olabilirsiniz. Koskocaman bir yanlış
3:11
hatta tam tersi. Menopoza geçişin
3:13
alameti farikası düzenlilik değil
3:16
düzensizliktir. Döngüler giderek şaşar
3:18
ve sonunda tamamen durur. İşte olay bu
3:21
kadar net. Şimdiye kadar hep vücudumuzun
3:24
içine baktık değil mi? Ama sağlığımız
3:26
sadece içimizde olup bitenlerle mi
3:28
sınırlı? Tabii ki hayır. Şimdi o
3:30
mikroskoptan başımızı kaldırıp kamerayı
3:32
şöyle bir geri çekelim ve büyük resme
3:35
yani sağlığın toplumla olan bağına
3:37
odaklanalım. Ve bu konuya girince
3:40
karşımıza çok tehlikeli bir yanılgı
3:42
çıkıyor. Belki siz de duymuşsunuzdur.
3:44
Kadın sağlığı başka, halk sağlığı başka.
3:47
İkisinin birbiriyle ne alakası var ki?
3:50
Bu o kadar yanlış bir fikir ki bireyin
3:52
sağlığını, hele ki kadınların sağlığını
3:54
yaşadığı toplumun genel sağlığından ayrı
3:56
bir kefeye koymak imkansız.
3:59
Aslında gerçek şu ki bir toplumun ne
4:01
kadar sağlıklı olduğunu anlamak
4:02
istiyorsanız o toplumdaki kadınların
4:04
sağlık düzeyine bakmanız yeterli. Bu en
4:07
net göstergelerden biri. Çünkü sağlıklı
4:10
bir kadın, sağlıklı bir çocuk, sağlıklı
4:12
bir aile ve en nihayetinde sağlıklı bir
4:15
toplum demektir. Bu kadar basit bir
4:17
zincir. Şimdi size bir rakam
4:19
göstereceğim. %17. Peki bu ne anlama
4:22
geliyor? Bu rakam Türkiye Büyük Millet
4:24
Meclisi'ndeki kadın temsil oranını
4:26
gösteriyor. Peki diyeceksiniz ki
4:28
meclisteki oranla benim sağlığımın ne
4:30
ilgisi var? İşte tam olarak burada her
4:33
şey birbirine bağlanıyor. Çünkü sağlık
4:35
politikalarını kimler belirliyor? karar
4:38
vericiler ve eğer o karar masasında
4:40
kadınların sesi yeterince güçlü değilse
4:42
kadınların öncelikli sağlık sorunları da
4:44
maalesef gündemde o kadar yer bulamıyor.
4:47
İşte bu nokta bizi yolculuğumuzdaki son
4:50
halkaya getiriyor. Bilginin kendisine.
4:53
Çünkü doğru bilgi sağlığımızı korumak
4:55
için kullanabileceğimiz en ama en güçlü
4:58
kalkan. Peki bu kalkanı nasıl
5:00
kuşanacağız? Sağlıkla ilgili bir şeyler
5:03
öğrenirken veriler bize çok net bir şey
5:05
söylüyor. Öyle sadece oturup birini
5:07
dinlemek yani tek yönlü bir konferans
5:10
pek işe yaramıyor. Bilginin gerçekten
5:12
kalıcı olması için işin içine girmek,
5:15
katılmak, uygulamak gerekiyor. Yani
5:17
yaparak öğrenmek en iyisi. Bakın
5:20
bilginin gücüne. Özellikle de tıbbi
5:22
alanda mesela sterilizasyon. Bir sürü
5:24
yöntem var değil mi? Gaz, ışınlama, kuru
5:27
ısı. Ama bunlar ya yavaş ya pahalı ya da
5:30
çevreye zararlı. Oysa doğru bilgiye
5:32
sahip olan biri bilir ki basınçlı
5:35
buharla sterilizasyon hem hızlı hem ucuz
5:37
hem de zehirsiz. Yani tam bir altın
5:40
standart. İşte bilgi burada hayat
5:42
kurtaran bir seçim yapmanızı sağlıyor.
5:45
Ama tüm bu yüksek teknolojiye, o
5:47
karmaşık makinelere rağmen enfeksiyonu
5:49
önlemenin en basit, en ucuz ve en etkili
5:52
yolu ne biliyor musunuz? Hala el
5:54
yıkamak. Evet, bu kadar basit ama bir o
5:57
kadar da güçlü. Evet, yolculuğumuzun
6:00
sonuna geldik. Cildimizdeki yağdan
6:01
başladık. Hücrelerimizdeki proteinlere
6:03
daldık. Oradan meclisteki oranlara, en
6:05
sonunda da zihnimizdeki bilgiye ulaştık.
6:07
Gördüğünüz gibi sağlık tek bir şey
6:10
değil. Vücudumuz, toplum ve bilgimiz
6:12
arasında örülmüş, birbirine sıkı sıkıya
6:15
bağlı bir ağ. Aslında bir ipliği
6:17
çektiğinizde bütün ağ titriyor. O zaman
6:19
asıl soru şu. Bu bütünsel bakış
6:21
açısından sonra siz yarın kendi sağlık
6:24
ağınızın hangi ipliğiyle biraz daha özen
6:27
göstereceksiniz? Hangi parçasına daha
6:29
fazla dikkat edeceksiniz?
