0:00
Herkese merhaba. Bugün hepimizi ama
0:02
istisnasız hepimizi ilgilendiren bir
0:04
konuya dalıyoruz. Aile. Ama bu defa
0:07
güçlü bir ailenin ardındaki sırlara
0:09
değil doğrudan bilime bakacağız. Şöyle
0:12
bir düşünelim. Bu soruyu kim kendine
0:14
sormamıştır ki? Yani mutlu ayakları yere
0:16
sağlam basan ailelerin acaba ortak bir
0:19
sırrı var mı? Varsa nedir bu sır? İşte
0:23
işin en ilginç kısmı da bu. Ortada öyle
0:25
gizemli, büyülü bir sır falan yok.
0:28
Aksine tamamen bilimsel temellere
0:30
dayanan koskoca bir çalışma alanı var.
0:33
Öyleyse gelin en baştaki o sorunun
0:36
cevabını arayan bu bilimsel alana biraz
0:38
daha yakından bakalım. Adı aile eğitimi.
0:42
Tanım aslında oldukça açık. aile
0:44
eğitimi, psikoloji ve sosyoloji gibi
0:47
farklı alanlardan beslenerek ailelerin
0:49
hayat kalitesini yükseltmeyi hedefliyor.
0:52
Yani amaç ebeveynleri kulaktan dolma
0:54
bilgilerle değil, tamamen kanıta dayalı
0:57
işe yarar beceriler kazandırmak. Peki bu
1:00
eğitimlerde tam olarak ne var ne yok?
1:02
Bakın odak noktası her zaman ailenin
1:05
içindeki dinamikler. Yani çocuk
1:07
gelişimi, aile sağlığı, hatta hukuk ve
1:10
tabii ki iletişim stratejileri gibi
1:11
konular. Ama mesela profesyonel iş
1:14
hayatınız, kariyer planlamanız ya da
1:16
liderlik gibi konular aile eğitiminin
1:18
doğrudan alanı değil. Şimdi aileyi
1:21
anlamak için uzmanların farklı teorik
1:23
gözlükler kullandığını söyleyebiliriz.
1:26
Gelin bu karmaşık yapıyı daha iyi
1:28
kavramızı sağlayan üç temel yaklaşıma
1:30
şöyle bir bakalım. İlk yaklaşımımız
1:33
belki de en etkileyicisi aile sistemleri
1:36
kuramı. Aileyi hani şu tavana asılan
1:39
bebek dönenceleri var ya onun gibi
1:40
düşünün. Bir oyuncağa dokunduğunuzda ne
1:43
olur? Diğerlerinin hepsi hareket eder,
1:45
sallanır ve yeni bir denge arar. İşte bu
1:48
teoriye göre ailedeki ilişkiler de asla
1:51
sabit değildir. Sürekli bir değişim ve
1:56
İkinci yaklaşımımız Aile Gelişim Kuramı.
1:59
Bu yaklaşım farklı teorilerden en işe
2:02
yarar fikirleri bir araya getirdiği için
2:05
oldukça esnek. Aileyi adeta bir yolculuk
2:08
olarak görüyor ve bu yolculuktaki her
2:10
bir durağı yani yaşam evrelerini
2:12
inceliyor. Ve bu duraklarda sadece
2:14
bireyin değil bütün olarak ailenin ve
2:17
hatta toplumun ihtiyaçlarını birlikte
2:19
ele alıyor. Üçüncü ve en pratik yaklaşım
2:22
ise davranışçı yaklaşım. Bu yaklaşım
2:25
soyut duygulardan çok direkt olarak
2:28
gözle görülen davranışlara odaklanıyor.
2:30
Yani ne yapıyoruz ve bunu nasıl
2:32
değiştirebiliriz sorusunu soruyor.
2:35
Kaylaklara göre bu kadar popüler
2:36
olmasının sebebi de bu zaten. Belirli
2:38
becerileri grup eğitimlerinde bir sürü
2:41
insanı aynı anda verimli bir şekilde
2:45
Şöyle hızlıca bir özet yapacak olursak
2:47
bu üç teori için birer anahtar kelime
2:50
seçelim. Sistemler kuramı için
2:52
karşılıklı bağlantı, gelişim kuramı için
2:55
yaşam evreleri, davranışçı yaklaşım
2:58
içinse gözlemlenebilir eylemler. Aslında
3:01
her biri aile yapısını anlamak için bize
3:04
farklı ama çok değerli birer alet
3:06
çantası sunuyor. Peki tamam bu teoriler
3:09
kulağa harika geliyor ama günlük hayatta
3:12
ne anlama geliyor? İşte şimdi soyut
3:14
fikirlerden çıkıp işin en can alıcı
3:17
noktasına yani ebeveyn tutumlarına ve
3:20
etkili iletişime geliyoruz. Bu alıntı
3:23
gerçekten çok çarpıcı değil mi?
3:25
Kaynaklarda otoriter tutum olarak geçen
3:27
ebeveynlik tarzını tek cümlede özetliyor
3:30
aslında. Yani katı kurallar var, net bir
3:33
hiyerarşi var. Bakın bu çocuğun her
3:35
adımını izleyen aşırı koruyucu tutumdan
3:37
farklı bir şey. Çünkü burada odak sevgi
3:40
değil itaat. Otoriter kontrol zıttında
3:44
ise yönetmek yok, bağlantı kurmak var.
3:47
Ve bunun da temeli gerçekten ama
3:49
gerçekten dinlemekten geçiyor.
3:51
Karşınızdakine tam bir güven vermek,
3:53
alaycılığı, şüpheyi bir kenara bırakmak
3:55
ve sadece duymak yerine anlamaya
3:58
çalışmak. İşte bunlar bir ilişkiyi emir
4:00
komuta zincirinden çıkarıp gerçek bir
4:03
bağa dönüştüren anahtarlar. Ve bu
4:05
bağlantı kurma çabasında hem ebeveynler
4:08
hem de eğitimciler için bir altın kural
4:10
var. Şeffaflık. Kaynaklar çok net bir
4:12
şekilde söylüyor ki çocuğun gelişimi ile
4:14
ilgili bir bilgiyi aileden saklamak
4:17
aradaki en önemli köprüyü yani güveni
4:19
yıkar ve birlikte çalışma ihtimalini
4:21
ortadan kaldırır. Peki bu şeffaflık ve
4:24
iletişim becerileri nasıl geliştirilir?
4:27
Şimdi gelin biraz işin mutfağına inelim
4:29
ve aile eğitim atölyelerinde kullanılan
4:31
bazı yaratıcı etkileşimli yöntemlere
4:34
bakalım. Bu tekniklerden ilki konuşan
4:37
resimler. Mantığı o kadar basit ama
4:39
etkisi bir o kadar büyük. Katılımcılara
4:42
bir resim, bir fotoğraf ya da bir
4:44
karikatür gösteriyorsunuz ve onlara bu
4:46
görselin ne hissettirdiğini
4:48
soruyorsunuz. Bu özellikle kelimelere
4:50
dökmesi zor olan duygu ve düşünceleri
4:52
ortaya çıkarmak için harika bir yöntem.
4:54
Hatta gelin minik bir deneme yapalım.
4:57
Ekranda gördüğünüz bu resmin bir aile
4:59
içi sorunu temsil ettiğini hayal edin.
5:01
Sizce bu karakterler ne düşünüyor, ne
5:03
hissediyor olurdu? İşte bu basit soru ne
5:06
kadar derin sohbetlerin kapısını
5:10
Bir diğer yaratıcı teknik de akvaryum.
5:13
Adından da anlaşıldığı gibi bir izleme
5:15
durumu söz konusu. Küçük bir grup
5:17
merkezde bir konuyu tartışırken
5:19
diğerleri onları sanki bir akvaryumu
5:22
izler gibi sessizce gözlemliyor. Sonra
5:24
da hep beraber süreci
5:26
değerlendiriyorlar. Kaynakların burada
5:28
altını çizdiği en önemli kural yine
5:30
şeffaflık. Bu teknikte gizli saklıya
5:32
kesinlikle yer yok. Evet, aile gibi
5:36
derin bir konuya yaptığımız bu hızlı
5:38
dalışın sonuna geliyoruz. Şimdi tüm bu
5:41
anlattıklarımızdan cebimize ne
5:42
koymalıyız? Şöyle bir toparlayalım.
5:45
Özetle bu yolculuktan aklımızda kalması
5:48
gereken dört temel fikir var. Birincisi,
5:51
güçlü bir aile şans eseri olmaz.
5:53
Arkasında bir bilim vardır. İkincisi,
5:56
ailenizi anlamak için tek bir doğru
5:58
yoktur. Farklı teoriler size farklı
6:00
pencereler açar. Üçüncüsü, iyi iletişim.
6:03
doğuştan gelen bir yetenek değil,
6:05
öğrenilebilen bir beceridir. Ve son
6:08
olarak bazen en karmaşık sorunlar
6:10
yaratıcı bir yöntemle çok daha kolay
6:14
Ve bitirirken sizi bu soruyla başa
6:16
bırakmak istiyorum. Bütün bu
6:18
öğrendiklerimizin ışığında bugün hatta
6:21
hemen şimdi ailenizdeki o iletişim
6:24
bağını bir tık daha güçlendirmek için
6:26
atabileceğiniz o küçücük ama anlamlı ilk
