live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Bilimsel Araştırma Teknikleri 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/02/25/bilimsel-arastirma-teknikleri-2024-2025-vize-sorulari-ybs/
Bu kaynaklar, Yönetim Bilişim Sistemleri bölümü üçüncü sınıf öğrencilerinin Bilimsel Araştırma Teknikleri dersine yönelik hazırlanan 2024-2025 vize hazırlık rehberi ve örnek sınav sorularını içermektedir. Metinlerde; veri toplama yöntemleri, nedensellik koşulları, örnekleme teknikleri ve araştırma tasarımları gibi metodolojik kavramlar sistematik bir biçimde açıklanmaktadır. Bilimsel sürecin planlamadan raporlamaya kadar olan safhaları, ikincil veri avantajları ve literatür tarama sistemleri üzerinden detaylandırılmaktadır. Ayrıca, deneysel modellerde kullanılan araştırma notasyonları ile kantitatif ve kalitatif yöntemler arasındaki temel farklar vurgulanmaktadır. Kaynaklar, hem teorik bilgileri pekiştirmeyi hem de pratik kota örneklemesi hesaplamaları gibi uygulamalı konuları öğretmeyi amaçlamaktadır. Sonuç olarak bu içerik, akademik çalışmalar için gerekli olan bilimsel araştırma disiplini hakkında kapsamlı bir eğitim aracı görevi görmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bilimsel bir keşfin o meşhur
0:02
buldum anının ardında nasıl bir süreç
0:04
yattığını hiç düşündünüz mü? İşte bugün
0:07
bu sürecin mutfağına gireceğiz ve temel
0:09
araştırma tekniklerine hızlı bir dalış
0:11
yapacağız. Bu merak eden herkes için bir
0:14
nevi başlangıç rehberi olacak.
0:15
Hazırsanız hadi başlayalım. Her şey
0:18
aslında bu tanımla başlıyor. Bakın
0:20
burada üç tane sihirli kelime var.
0:22
Planlı, sistemli ve güvenilir çözümler.
0:25
Bu bize neyi gösteriyor? Bilim dediğimiz
0:28
şey şans eseri bir şeyler bulmak değil.
0:30
Tam tersi bilinçli ve metodik bir
0:32
yolculuktur. Peki bugünkü yolculuğumuzda
0:35
bizi neler bekliyor? Önce bir yol
0:37
haritası çizeceğiz. Sonra o devasa bilgi
0:40
okyanusunda nasıl kaybolmayacağımıza
0:42
bakacağız. Ardından veri toplamanın
0:44
sırlarını, doğru kitleyi seçmenin
0:46
inceliklerini ve tabii ki bu yolda en
0:49
sık düşülen tuzakları konuşacağız. Haydi
0:51
o zaman hiç vakit kaybetmeden ilk
0:53
durağımıza geçelim. Araştırmanın yol
0:55
haritası. Burası projenin temelini
0:58
attığımız her şeyin başladığı o kritik
1:00
nokta. Bilimsel araştırmanın adımları
1:03
aslında bir domino taşı gibidir. Biri
1:05
diğerini devirir. Önce ben neyi merak
1:07
ediyorum diye sorup problemi
1:08
tanımlarsınız. Sonra bunu nasıl
1:10
araştıracağım diye bir plan yaparsınız.
1:13
Ardından verileri Bu verilerin
1:15
ne anlama geldiğini çözmeye çalışır ve
1:17
en sonunda da bulduklarınızı tüm
1:19
dünyayla paylaşırsınız. İşte bu bilimin
1:22
evrensel dilidir. Araştırma dünyasında
1:24
karşımıza genelde iki farklı patika
1:26
çıkar. Temel araştırma evrenin sırlarını
1:29
çözmek için neden böyle diye sorar. Saf
1:32
meraktan beslenir. Uygulamalı araştırma
1:34
isa günlük hayattaki bir soruna
1:36
odaklanır ve bunu nasıl çözeriz der. Ve
1:38
burada çok yaygın bir yanlış anlaşılmayı
1:40
hemen düzeltelim. Temel araştırma asla
1:43
işe yaramaz değildir. İnanın bana bugün
1:46
cebimizdeki akıllı telefonlardan
1:47
kullandığımız ilaçlara kadar pek çok şey
1:50
yıllar önce sadece acaba bu nasıl
1:52
çalışıyor diye merak eden bilim
1:54
insanlarının temel araştırmaları
1:55
sayesinde var. Tamam rotamızı çizdik.
1:58
Şimdi ikinci durağımıza yani Bilgi
2:00
Okyanusunda yön bulmaya geliyoruz. E ne
2:02
de olsa bir denizi açılmadan önce
2:03
haritayı iyice bir kontrol etmek lazım
2:05
değil mi? Başkaları bizden önce neler
2:07
bulmuş bir bakmak gerek. Şimdi size çok
2:10
yaygın. Özellikle de akademik hayata
2:12
yeni başlayanların sıkça düştüğü bir
2:13
tuzaktan bahsedeceğim. Ekranda bir ifade
2:16
görüyorsunuz. Sizce bu doğru mu, yanlış
2:18
mı? İyi bir literatür taraması sadece
2:21
herkesin hem fikir olduğu şeyleri mi
2:23
listelemeli? Bir düşünün bakalım. Cevap:
2:25
Kesinlikle yanlış. Hatta tam tersi.
2:28
Harika bir literatür taraması o
2:30
tartışmalı, kimsenin net bir cevap
2:32
bulamadığı alanları adeta spot işiyle
2:34
aydınlatır. Çünkü asıl bilimsel
2:36
atılımlar, asıl keşfedilecek hazineler
2:39
işte o bilinmeyen çelişkili sularda
2:40
yatıyor. Cesur olup o tartışmalı
2:43
noktaları işaret etmek iyi bir
2:44
araştırmacının görevidir. Haritamızı
2:47
inceledik, bilinmeyenleri işaretledik.
2:49
Eee, şimdi ne yapacağız? Tabii ki kendi
2:51
keşif gezimize çıkıp veri toplayacağız.
2:54
Geldik 3ün bölümümüze. Veri toplamanın
2:56
sırları. Veri toplamanın diyelim ki iki
2:59
temel lezzeti var. Bir yanda kuantitatif
3:02
yani nicel veri var. Bu işin
3:04
matematiğidir. Kaç kişi, yüzde kaç gibi
3:07
net sorulara cevap arar. Diğer yandaysa
3:10
kalitatif yani nitel veri var. Bu da
3:12
işin hikaye kısmıdır. Neden böyle
3:15
düşünüyorlar? nasıl hissediyorlar gibi
3:18
derinlemesine soruların peşine düşer.
3:20
Şimdi geldik bilimsel araştırmanın altın
3:22
kurallarından birine. Eminim
3:24
duymuşsunuzdur. Korelasyon nedensellik
3:26
değildir. Yani iki şeyin aynı anda
3:28
olması birinin diğerine sebep olduğu
3:30
anlamına gelmez. Klasik örnek yazın
3:32
dondurma satışları patlar. Aynı zamanda
3:34
denizde boğulma vakaları da artar. Peki
3:37
dondurma yemek mi boğulmaya sebep
3:38
örüyor? Hayır tabii ki. İkisinin de
3:40
ortak bir nedeni var. Sıçak hava. İşte
3:42
bir bilim insanının X Y'ye neden olur
3:45
diyebilmesi için bu ekrandaki üç sağlam
3:47
koşulu da yerine getirmesi şarttır. Peki
3:50
bir araştırma yapmaya karar verdiniz.
3:52
Mesela Türkiye'deki tüm üniversite
3:54
öğrencilerinin görüşlerini merak
3:56
ediyorsunuz. Milyonlarca öğrenciye tek
3:58
anket yapmak mümkün mü? Elbette değil.
4:01
İşte bu noktada 4düncü adımımız devreye
4:03
giriyor. Doğru kitleyi seçmek. Yani o
4:07
büyük grubun küçük ama temsili bir
4:09
modelini oluşturmak. Hadi gelin bu
4:11
konuyu lafta bırakmayalım. Küçük bir
4:13
matematik problemi ile somutlaştıralım.
4:14
Merak etmeyin çok basit. Bu sayede kota
4:17
örneklemesi denen şeyin ne kadar
4:18
mantıklı olduğunu göreceksiniz. Hazır
4:20
mısınız? Başlıyoruz. İlk işimiz örneklem
4:24
oranımızı bulmak. Yani bizim seçeceğimiz
4:26
500 kişi toplam 5.000 kişinin ne kadarı?
4:30
Çok basit bir bölme işlemi. 500/5000.
4:33
Bu da bize 1/10 oranını veriyor. Bu oran
4:36
bizim sihirli anahtarımız. Aklımızda
4:39
tutalım. Şimdi bu 1/10'luk anahtarımızı
4:41
alıp ilgilendiğimiz ilk gruba yani 2.
4:44
sınıflara uyguluyoruz. Toplamda 1600 2.
4:47
sınıf öğrencisi vardı değil mi? O zaman
4:49
1600'ün biri ne yapar? 160. İşte bu
4:52
kadar. Örneklememize tam 160 tane 2.
4:55
sınıf öğrencisi almalıyız ki okuldaki
4:57
genel oranı doğru yansıtalım. Geldik
4:59
finale. Biliyoruz ki okuldaki 5.000
5:02
öğrencinin 2000'i yani 5şte kız öğrenci.
5:05
O zaman aynı oranı şimdi bulduğumuz 160
5:08
kişilik 2. sınıf grubumuza da
5:10
uygulamamız lazım. 160'ın 5te 2'si
5:13
hesaplayalım 64 ediyor. Gördünüz mü?
5:16
Artık örneklememiz tüm üniversitenin
5:18
küçük ama mükemmel bir modeli gibi oldu.
5:21
İşte kota örneklemesi bu kadar basit.
5:24
Yolculuğumuzun sonuna yaklaşıyoruz.
5:26
Şimdi de en önemli duraklardan
5:28
birindeyiz. Sık yapılan hatalar. Gelin
5:31
bu yolda en çok hangi tuzaklara
5:33
düşülüyor? Hızlıca bir göz atalım ki siz
5:36
düşmeyin. Hızlı bir soru. Diyelim ki
5:38
yepyeni bir konuyu araştırmaya
5:40
başladınız. Daha yolun başındasınız.
5:42
Etrafı tanımaya çalışıyorsunuz. Bu
5:44
aşamada yani keşif aşamasında net bir
5:46
hipotez test edebilir misiniz? Evet mi?
5:49
Hayır mı? Cevap: Kocaman bir hayır.
5:52
Neden mi? Çünkü keşfedici araştırma
5:55
karanlık bir odaya girip el feneriyle
5:57
etrafa bakmaya benzer. Amacınız odada ne
6:00
var ne yok onu anlamak yani bir hipotez
6:03
üretmektir. Hipotez testi ise odadaki
6:06
masanın üzerinde kırmızı bir vazom var
6:08
gibi net bir iddiayı kontrol etmektir.
6:11
Yani önce keşfeder sonra test edersiniz.
6:14
Bu sıralama çok ama çok önemli.
6:16
Özellikle akademik makaleler okuyorsanız
6:19
bu size çok lazım olacak bir bilgi.
6:21
Bazen deney tasarımlarında kocaman bir R
6:23
harfi görürsünüz. Sakın bunun research
6:26
yani araştırma kelimesinin kısaltması
6:27
olduğunu düşünmeyin. Bu R randomization
6:30
kelimesinden gelir. Yani katılımcıların
6:33
deney ve kontrol gruplarına tamamen
6:35
rastgele yazı tura atar gibi atanması
6:37
demektir. Bu deneyin sonuçlarının adil
6:40
ve güvenilir olması için hayati bir
6:42
adımdır. Ve son olarak belki de en
6:44
önemlisi etik konusu. Sakın ola ki etiği
6:48
araştırma bittikten sonra bir form
6:50
doldurup tik atılan bir bürokrasi olarak
6:52
görmeyin. Hayır.
6:53
projenin en başından en sonuna kadar
6:55
size yol gösteren bir pusuladır. Her
6:58
adımda yaptığım şey doğru mu?
7:00
Katılımcılara zarar veriyor muyum diye
7:01
sormanızı sağlayan bir iç sestir. Evet,
7:04
yolculuğumuzun sonuna geldik. Gördüğünüz
7:06
gibi bilimsel araştırma bir merakla
7:08
başlayan, sistemli adımlarla devam eden
7:10
ve sonunda bir bilgiye ulaşan harika bir
7:13
serüven. Artık bu yol haritası sizin de
7:15
elinizde. Peki şimdi siz etrafınızda bir
7:18
bakın. Cevaplanmayı bekleyen hangi soru
7:20
sizin bilimsel yolculuğunuzun başlangıcı
7:22
olacak?
#Education
#Education
#Science