Up next in 10
Yaşlılarda Fiziksel Sağlık Sorunları ve Rehabilitasyon 2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/17/yaslilarda-fiziksel-saglik-sorunlari-ve-rehabilitasyon-2025-2026-final-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
LoloNO platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde yaşlılarda fiziksel sağlık
0:04
sorunları ve rehabilitasyon 2026 final
0:07
konularını ve sorularını inceliyoruz.
0:09
Hazırsanız vakit kaybetmeden hemen
0:11
başlayalım. Bölüm 1. İskelet ve kemik
0:14
sağlığı. Bedenimizi incelemeye anatomik
0:18
olarak yukarıdan aşağıya doğru bir
0:19
yaklaşımla tam temelinden yani
0:22
omurgamızdan başlıyoruz.
0:24
Intervertebral disk. Bakın bu gerçekten
0:27
mükemmel bir mühenneslik harikası. İnsan
0:30
iskeletindeki o üst üste binen kemik
0:32
yapılar yani omurlar aslında
0:34
birbirlerine doğrudan temas etmez.
0:36
Aralarında tam bir amortisör, bir
0:38
yastıkçık görevi gören lifli, kıkırdak
0:41
bir yapı vardır. İşte biz buna disk
0:43
diyoruz. Bu diskler sayesinde rahatça
0:45
eğilip doğrulabiliyoruz. Omurgamız o
0:47
eşsiz esnekliğini kazanıyor. Peki ama
0:50
yaşımız ilerledikçe bu kusursuz, tıkır
0:52
tıkır işleyen sisteme ne oluyor
0:54
dersiniz? Yaşlanma ne yazık ki sadece
0:57
dış görünüşümüzü değil iç mimarimizi de
1:00
sessizce yıpratıyor. Fiziksel veya
1:02
fizyolojik etkenlerle kemik yapı
1:04
bütünlüğünün bozulmasına, kemiklerin
1:06
ayrılmasına tıp dilinde kırık ya da
1:08
fraktür diyoruz. Ama burada asıl
1:11
odaklanmamız gereken arka plandaki o
1:13
sinsi düşman yani osteoporoz namı diğer
1:16
kemik erimesi. Osteoporoz o kadar sessiz
1:19
ilerler ki genelde hiç belirti vermez.
1:22
En tehlikeli klinik sonucu da kemikleri
1:24
zayıflatarak doğrudan kırıklara zemin
1:26
hazırlamasıdır. Geriatrıda karşımıza
1:28
çıkan kesinlikle en kritik konulardan
1:30
biri budur. Şimdi sınavlarda hayat
1:33
kurtaran o klasik kavramlardan birine
1:36
geçelim. Lateral epikondilit. Evet,
1:39
kulağa inanılmaz karmaşık ve akademik
1:41
geliyor farkındayım ama hastane
1:43
koridorlarından çıkıp halk arasına
1:44
karıştığımızda bunun o meşhur
1:46
tenisçilirseği olduğunu görüyoruz.
1:48
Temelinde dirsek bölgesindeki
1:50
tendonların aşırı zorlanmasıyla ortaya
1:52
çıkıyor. Bu ikiliği hafızanıza mutlaka
1:54
kazıyın. Akademik isminin yanına bu
1:56
yaygın, popüler adını eklemek sınav
1:58
anında konuyu şıp diye hatırlamanızı
2:00
sağlayacak harika bir zihinsel kanca
2:02
inanın bana. Bölüm 2. Romatizma ve eklem
2:06
hastalıkları. İskelet sisteminden
2:09
eklemlere doğru kayıyoruz ve uyarmadı
2:11
demeyin. Tam buralarda çok klasik bilgi
2:13
tuzakları var. Özellikle de iltihap
2:15
kavramı üzerinden. Bu tuzaklara düşmemek
2:18
için romatizmal hastalıkları iki net ana
2:21
kampa ayırmamız şart. İltihabi
2:23
olmayanlar ve iltihabi olanlar. Artroz
2:26
yani hani hepimizin bildiği kireçlenme,
2:29
dejeneratif eklem hastalığı bu iltihabi
2:32
olmayan gruba giriyor. Bu tamamen
2:34
mekanik bir aşınma süreci. Diğer tarafta
2:37
ise romatoid artrit, gut hastalığı ve
2:39
ailevi Akdeniz ateşi gibi çok daha
2:42
sistemik, alevli ve iltihaplı
2:44
hastalıklar var. Ha bu arada küçük ama
2:46
hayati bir parantez açayım. Brusella
2:48
sadece bakteriyel bir enfeksiyondur.
2:51
Primer bir romatizmal hastalık falan
2:52
değildir. Bu ayrımı kafanıza
2:54
oturttuğunuz an inanın pek çok
2:56
çeldiriciden anında kurtulacaksınız.
2:59
Bu ayrımı netleştirdiysek diz
3:01
osteoartritine yani diz kireçlenmesine
3:04
biraz daha yakından bakalım. Tanıda
3:06
aradığımız karakteristik altın standart
3:09
bir belirti var. Nedir o? En az 30
3:11
dakika süren sabah tutukluğu. Neden illa
3:14
en az 30 dakika diyoruz biliyor musunuz?
3:17
Çünkü sadece hareket halindeyken ortaya
3:19
çıkan ağrı veya röntkende gördüğünüz o
3:21
ağrısız kemik çıkıntıları, osteofitler,
3:24
bunlar bu belirtiden sayılmıyor. Zaten
3:26
kireçlenmede hareket ettikçe ağrı artar.
3:29
Bizim gerçek tanısal kriterimiz hastanın
3:32
sabah uyandığında o ekleme en az yarım
3:34
saat boyunca bir türlü çözememesi,
3:36
açamamasıdır. Bu detay çok önemli. Peki
3:39
iltihaplı tarafa geçersek tablo nasıl
3:41
değişiyor? Romatoid artrit sadece
3:44
eklemlerle sınırlı kalmayan, bütün
3:46
vücudu dolaşan oldukça sistemik bir
3:48
sorun. Sabah tutukluğu, akciğer
3:50
tutulumu, deri lezyonları hatta
3:53
periferik sinir tutulumu gibi
3:54
ekstraartiküler yani eklem dışı
3:57
bulguları görebiliyoruz. Ama dikkat işte
4:00
en popüler sınav tuzağı tam da burada
4:02
yatıyor. Merkezi sinir sistemi
4:04
etkilenimi. Yok böyle bir şey. Romatoid
4:07
artrit, beyin ve omurilik gibi merkezi
4:09
sinir sistemine asla vurmaz. Bu tablo
4:12
sizi yanıltmak için kurulan o klasik
4:14
tuzakları muazzam bir netlikle gözler
4:16
önüne seriyor. Lütfen bunu unutmayın.
4:19
Hazır sistemik durumlardan bahsediyorken
4:21
tarihin tozlu sayfalarından günümüze
4:23
uzanan o dillere destan padişah
4:25
hastalığını es geçmek olmaz. Evet tahmin
4:28
ettiğiniz gibi gut hastalığından
4:30
bahsediyoruz. kanda ürük asit
4:32
birikmesiyle oluşuyor ve eklemlerde
4:34
aniden patlak veren o korkunç ağrı
4:37
kızarıklık ve şişlikle kendini
4:38
gösteriyor. Neden padişah hastalığı
4:41
denmiş? Çünkü tarih boyunca yüksek et
4:43
tüketimiyle o zengin ve donatılmış
4:45
sofralarla hep yan yana anılmış. İşin
4:47
aslı bu hastalık ürük asit
4:49
kristallerinin eklemlere çökmesiyle
4:51
başlayan son derece şiddetli, iltihaplı
4:53
bir romatizmadır. Bölüm 3. Sistemik ve
4:57
nörolojik sorunlar. Artık odağımızı
5:00
uzuvlardan ve eklemlerden yavaşça
5:02
içeriye, vücudumuzun asıl motorlarına
5:05
yani kalbe, akciğerlere ve metabolizmaya
5:09
çeviriyoruz. Kalp damar hastalıklarına
5:11
baktığımızda iki çok farklı mekanizmayı
5:14
birbirine karıştırmamamız gerekiyor. Bir
5:16
yanda anjina pektoris var. Bu kalbi
5:19
besleyen koroner arterlerin duvarlarında
5:21
kolesterol ve yağ yani ateron plakları
5:24
birikmesiyle damarın daralması ve o
5:26
meşhur göğüs ağrısına yol açmasıdır.
5:28
Yani sorun damar tıkanıklığı, duvarların
5:31
kalınlaşması. Diğer yanda ise mitral
5:33
stenoz var. Bakın bu damarlarla ilgili
5:36
bir sorun değil. Bu doğrudan kalbin
5:38
içindeki sol kulakçık ile sol karıncık
5:40
arasındaki kapağın daralmasıdır. Yani
5:43
biri boruların daralması diğeri ise kalp
5:45
odacıkları arasındaki iç kapının
5:47
sıkışması. İkisi tamamen farklı şeyler.
5:50
Lütfen bu ayrımı iyi yapalım. Hemen
5:52
kalbin komşusuna akciğerlere geçelim.
5:55
Akciğerlerin o devasa ağacının en uç
5:57
noktalarında minicik hava kesecikleri
5:59
bulunur. Kirlenmiş kan temiz hava
6:02
arasındaki o hayati gaz alışverişi işte
6:05
burada alveol dediğimiz bu keseciklerde
6:07
yapılır ve bu alveollere temiz havayı
6:10
doldurmak için yaptığımız o temel
6:12
fizyolojik eyleme yani soluk alma
6:14
işlemine de inspirasyon diyoruz. Bunlar
6:17
solunum fizyolojisinin en temel
6:19
kavraması en kolay ama bir o kadar da
6:21
hayati tanımlarıdır. Ve işte
6:23
metabolizmanın o büyük sihirli rakamı
6:26
karşınızda. 70 ila 100 miligram/ dil.
6:29
Peki neden bu kadar önemli bu aralık?
6:32
Yaşlılarda diyabet yani şeker
6:34
hastalığının takibi inanın hayati bir
6:36
konudur. En az 8 hatta ideal olarak 10
6:39
saatlik tam bir açlık sonrasında ölçülen
6:41
değere açlık kan şekeri kısaca akaşya
6:44
diyoruz. Sağlıklı bir insanda bu değerin
6:47
tam da bu 70 aralığında olması şart. Bu
6:50
referans aralığı vücuttaki o metabolik
6:52
motorun düzgün çalışıp çalışmadığını
6:54
anlamamız için altın standarttır.
6:56
Nörolojik sorunları toparlarken eminim
6:58
hepimizin hayatında en az bir kez
7:00
yaşadığı çok tanıdık bir hisse değinmek
7:02
istiyorum. Uzun süre bacak bacak üstüne
7:05
attığınızda veya hareketsiz kaldığınızda
7:07
hissettiğiniz o karıncalanma, uyuşma,
7:09
ciltteki o ingelenme hissini
7:11
biliyorsunuz değil mi? İşte bunun tıbbi
7:14
literatürdeki havalı karşılığı
7:15
parestezidir. Temelde sinir basından
7:18
kaynaklanır. Genellikle kalıcı veya çok
7:20
uzun süreli bir etkisi yoktur ama
7:22
özellikle yaşlılıkta hareketsizliğe
7:24
bağlı olarak inanılmaz sık karşımıza
7:26
çıkan çok ama çok belirgin bir durumdur.
7:29
Bölüm 4. Rehabilitasyon ve su
7:31
terapileri. Artık bütüncül iyileşme
7:33
safhasındayız. Şunu asla unutmayın.
7:36
Beden hasar gördüğünde ailenin de bizzat
7:38
bu rehabilitasyon sürecine, tedavi
7:40
ekibine dahil olması hastanın
7:42
motivasyonunu ve sürecin başarısını
7:44
doğrudan belirler. Bu süreçte suyun o
7:47
iyileştirici şifalı gücüne biraz daha
7:50
yakından bakalım. Aquaterapi ve
7:52
balneoterapi. Bunlar sorularda en sık
7:55
karıştırılan en tuzaklı ikilidir. Bakın
7:58
aquaterapi felçli veya zayıf hastaların
8:01
havuzda egzersiz yapmasıdır. Burada
8:04
tamamen suyun kaldırma kuvvetine
8:06
güveniriz. Bu kuvvet hastanın vücut
8:08
ağırlığını azaltır. Ona adeta ağırlıksız
8:11
bir ortam sunarak hareketi
8:13
kolaylaştırır. Baoterapi yani bildiğimiz
8:16
kaplıca tedavisi ise bambaşka bir
8:18
dinamik üzerinden çalışır. Sistemik
8:21
içsel etkiler yaratmak için suyun
8:23
hidrostatik basıncından faydalanır. Yani
8:26
egzersizi kolaylaştıran kaldırma
8:28
kuvvetiyle bedenin içine etki eden
8:30
hidrostatik basıncı kesinlikle birbirine
8:33
karıştırmamalıyız. Peki kaplıcada suya
8:35
girdiğimizde bedene uygulanan bu
8:37
hidrostatik dış basınç içimizde neleri
8:39
tetikliyor? Vücudumuzun verdiği
8:41
fizyolojik tepkileri madde madde
8:43
inceleyelim. Birincisi bu baskı
8:46
sayesinde venoz basınç artar ve kanın
8:48
kalbe dönüşü hızlanır. İkincisi yine bu
8:51
fiziksel dış basınç yüzünden
8:53
vücudumuzdaki havayla dolu boşlukların
8:55
hacmi daralır, küçülür. Üçüncüsü ve
8:58
bence en ilginci karın içi basınç
9:00
arttığı için akciğerlerimizin altındaki
9:02
o devasa diyafram kası doğrudan yukarıya
9:04
doğru itilir. Kaplıca suyunda öylece
9:07
sessizce dinlenirken arka planda nasıl
9:09
muazzam bir fizyolojik mühendisliğin
9:11
çalıştığını görüyor musunuz? Gerçekten
9:13
inanılmaz. Şimdi sizlere insan bedeninin
9:17
o tuhaf biraz da ters köşe iyileşme
9:19
süreci ile ilgili gerçekten provokatif
9:22
bir bilgi vereceğim. Şifa bulmak için
9:23
kaplıcaya gidiyorsunuz değil mi?
9:25
Tedavinin zaman çizelgesine bir bakın.
9:28
Başlıyorsunuz. 4üncü ile 7 günler
9:30
arasına geldiğinizde şikayetleriniz tam
9:32
azalacak derken bum birdenbire
9:36
ağrılarınız patlıyor, ateşiniz
9:37
yükseliyor, uykusuzluk, bulantı, terleme
9:40
hatta üşüme başlıyor. Kendinizi
9:42
kelimenin tam anlamıyla berbat
9:43
hissediyorsunuz. Biz tıpta bu geçici ve
9:46
şiddetli reaksiyona kaplıca krizi
9:48
diyoruz. Ama işin sırrı şu: bu kötüleşme
9:51
değil. Bu bir iyileşme krizidir. Çünkü 7
9:54
günden sonra o beklenen harika kademeli
9:56
iyileşme başlar. Bazen insan bedeni
9:59
tamamen şifa bulabilmek için önce böyle
10:01
şiddetli bir alarm durumu yaşamak, dibe
10:04
vurmak zorundadır. Muazzam bir
10:06
mekanizma. Öyle değil mi? Videoda
10:08
incelediğimiz bu dersin ve yıla ait
10:10
çıkmış soruları kendiniz deneme sınavı
10:12
formatında çözmek ve kendinizi test
10:15
etmek için lolonoklo.com
10:17
adresini ziyaret edebilir, bu anlatımın
10:19
altındaki açıklama kısmında yer alan
10:21
bağlantıya tıklayabilirsiniz.
Jobs & Education