live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Yaşlı Bakım İlke Ve Uygulamaları 2024-2025 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/31/yasli-bakim-ilke-ve-uygulamalari-2024-2025-butunleme-sorulari/
Bu kaynaklar, Yaşlı Bakım İlke ve Uygulamaları dersinin 2024-2025 yılı bütünleme sınavı kapsamındaki temel konuları ve örnek soru çözümlerini içermektedir. Metinler, geriatrik beslenme, yaşlılarda yaygın görülen kronik hastalıklar ve ilaç kullanım riskleri gibi tıbbi süreçleri detaylı bir şekilde ele almaktadır. Ayrıca, bası yaralarının önlenmesi, bilişsel bozuklukların takibi ve hemşirelik bakımı standartları üzerine eğitici bilgiler sunulmaktadır. Koruyucu sağlık hizmetleri, palyatif bakımın önemi ve doğru tanısal ölçüm teknikleri de vurgulanan diğer kritik başlıklar arasındadır. Kaynaklar, yaşlı bireylerin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyen profesyonel bir bakım stratejisinin çerçevesini çizmektedir. Üstelik vaka analizleri yoluyla tıbbi hataların önlenmesi ve hastaya özel bakım planlarının oluşturulması konusunda yol gösterici bir rehber niteliği taşımaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Yaşlanma süreci hepimizin ya
0:02
bizzat yaşadığı ya da sevdiklerinde
0:04
tanık olduğu bir yolculuk. Peki bu
0:06
yolculukta karşılaşılan sağlık
0:08
zorluklarını ne kadar iyi anlıyoruz?
0:10
Gelin bu analizde yaş almanın o
0:13
görünmeyen savaşlarına daha yakından
0:14
bakalım ve hem kendimiz hem de
0:16
sevdiklerimiz için nasıl daha bilinçli,
0:19
daha güçlü olabiliriz onu keşfedelim.
0:22
İşte kilit soru bu. Yaşlanmanın gizli
0:24
savaşları nelerdir? Genellikle
0:26
yaşlanmayı bir tür gerileme olarak
0:28
görmeye meyilliyiz. Ama aslında bu
0:30
bilgiyle ve doğru adımlarla
0:32
yönetilebilecek bir dizi özel zorluktan
0:34
ibaret. Eğer bu zorlukların ne olduğunu
0:37
bilirsek onlarla başa çıkmak da o kadar
0:39
kolaylaşır. İlk olarak çoğu zaman gözden
0:42
kaçan ama aslında çok ciddi olabilen
0:44
fiziksel risklere odaklanacağız. Konuya
0:47
cilt bütünlüğü ile başlayalım. Çünkü bu
0:49
özellikle hareket kabiliyeti azalmış
0:51
yaşlılarımız için gerçekten hayati bir
0:53
mesele. Şimdi bası yarası dediğimiz
0:56
şeyin arkasındaki mekanizma aslında
0:58
oldukça basit ama bir o kadar da
1:00
tehlikeli. Her şey tek bir şeyle
1:02
başlıyor. Sürekli basınç. Düşünün
1:05
vücudun bir noktası sürekli baskı
1:06
altında kalınca oradaki kan damarları
1:08
sıkışıyor ve kan akışı engelleniyor. Kan
1:11
gitmeyince ne olur? Dokuya oksijen
1:13
gitmez. İşte bu oksijen kaybı dokunun
1:16
ölmesine yani yaranın oluşmasına neden
1:18
oluyor. Özellikle yatağa veya tekerlekli
1:20
sandalyeye bağımlı kişiler için durumun
1:22
neden bu kadar ciddi olduğunu sanırım
1:24
şimdi daha net anlıyoruz. Kutanöz iskemi
1:26
ise bu durumun çok daha dramatik bir
1:29
hali. Bunu şöyle hayal edebiliriz. Vücut
1:31
büyük bir krizle karşılaştığında hayatta
1:33
kalmak için bütün kaynaklarını en önemli
1:35
yerlere yani kalp, beyin gibi hayati
1:38
organlara yönlendiriyor. Bunu yaparken
1:40
de deriye giden kan akışını feda ediyor.
1:43
Tıpkı bir gemi batarken gücü ana makine
1:45
dairesinde tutmak için diğer bölümlerin
1:47
elektriğini kesmek gibi. Sonuç cilt
1:49
aniden hızla bozulmaya başlıyor. Cilt
1:52
sağlığından bahsetmişken iyileşmenin
1:54
temel taşı olan beslenmeye geçelim.
1:56
Özellikle proteine. Bakın protein
1:58
kalitesi inanılmaz önemli. Hayvansal
2:01
kaynaklar vücudumuzun kendi kendine
2:03
üretemediği bütün temel yapı taşlarını
2:05
yani aminoasitleri bize bir paket
2:07
halinde sunuyor. Bu yüzden onlara tam
2:10
protein diyoruz. Bitkisel kaynaklarsa
2:12
genelde bu yapı taşlarından bir veya
2:14
birkaçını eksik bırakır. Bu da demek
2:17
oluyor ki tam bir protein alımı için
2:19
farklı bitkisel kaynakları akıllıca bir
2:21
araya getirmek gerekiyor. Ve geldik
2:24
ikinci büyük zorluğa. Yaşlılıkta
2:26
ilaçların o karmaşık dünyası gerçekten
2:28
de bir labirent gibi. Ve bu labirentte
2:31
kaybolmamak için çok ama çok dikkatli
2:33
olmak gerekiyor. Ekranda gördüğünüz bu
2:36
sayı işte o labirentin en tehlikeli
2:38
dönemeçlerinden birini simgeliyor. Eğer
2:41
bir kişi aynı anda 5 ya da daha fazla
2:43
ilaç kullanıyorsa tıp dilinde buna
2:45
polifarmasi diyoruz. Yani çoklu ilaç
2:48
kullanımı. Ve bu yaşlılar için en büyük
2:51
risk faktörlerinden biri. Peki ilaç
2:54
kullanım yollarından biri olan bu terim
2:56
paranteral yol ne anlama geliyor? Kısaca
2:59
ilacın sindirim sistemini tamamen
3:01
atlayıp doğrudan kana veya kasa enjekte
3:04
edilmesi demek. Yani ilacın vücuda en
3:06
hızlı giriş kapısı. Ama bu hızın bir
3:09
bedeli var. İşte o bedel tam olarak bu.
3:12
İlaç doğrudan sisteme karıştığı için
3:14
eğer vücut beklenmedik, hayatı tehdit
3:17
eden bir alerjik reaksiyon verirse geri
3:19
dönmek için neredeyse hiç zaman olmuyor.
3:21
Bu yüzden enjeksiyonla verilen ilaçlar
3:24
her zaman çok daha büyük bir dikkat ve
3:26
hazırlık gerektirir. Yüksek riskli
3:28
ilaçlara somut bir örnek verelim.
3:30
Varfarin çok yaygın kullanılan bir kan
3:33
sulandırıcı ama dozajı milimetrik
3:35
ayarlanması gereken bir ilaç. Çünkü ufak
3:38
bir hata ya da başka bir ilaçla
3:40
etkileşimi mide, bağırsak hatta beyin
3:43
gibi yerlerde ölümcül kanamalara yol
3:45
açabiliyor. İşte ilaç labirenti bu
3:47
yüzden bu kadar tehlikeli. Bu cümle
3:50
aslında bütün konunun altın kuralı.
3:53
İster bir iğne olsun, ister ağızdan
3:55
alınan bir hap, hatta isterseniz basit
3:57
bir cilt kremi hiç fark etmez. Hataları
4:00
önlemenin tek bir yolu var. Herhangi bir
4:02
ilacı uygulamadan önce mutlaka ama
4:05
mutlaka hekimin talimatlarını bir kez
4:07
daha kontrol etmek. Bu kural hayat
4:09
kurtarır. Şimdi de çok hassas ama bir o
4:12
kadar da hayati bir konuya geliyoruz.
4:14
Zihin sağlığına. Bilişsel gerileme
4:16
denince akla hemen Alzheimer gelse de
4:18
aslında karıştırılan ve doğru teşhisin
4:20
çok önemli olduğu başka durumlar da var.
4:22
Gelin bu iki yaygın durumu birbirinden
4:24
ayıralım. İşte aradaki farkı net bir
4:27
şekilde ortaya koyan tablo bu. Deliriyum
4:30
aniden ortaya çıkar. bir enfeksiyon veya
4:32
ilaç yan etkisi gibi bir sebebe bağlıdır
4:35
ve genellikle tedaviyle tamamen
4:37
düzelebilir. Alzheimersa yavaş yavaş
4:40
yıllar içinde ilerleyen ve maalesef geri
4:42
dönüşü olmayan bir hastalıktır.
4:45
Deliriyum dikkati bozarken Alzheimer ilk
4:47
olarak hafızayı vurur. İşte bu yüzden
4:50
doğru teşhis çok önemli. Çünkü deliriyum
4:52
geri döndürülebilir bir durum. Bu alıntı
4:55
işin klinik boyutunun ötesine geçip bizi
4:58
doğrudan insan hikayesinin kalbine
5:00
götürüyor. Bir Alzheimer hastasının vaka
5:03
çalışmasından alınan bu cümle hastalığın
5:06
sadece hafızayı silmekle kalmayıp
5:08
kişinin ruhunda ne kadar derin yaralar
5:10
açtığını, nasıl bir duygusal çöküntüye
5:13
yol açtığını bize çok acı bir şekilde
5:15
gösteriyor. Bazen en büyük krizleri
5:18
önlemenin yolu en basit, en temel
5:20
adımlardan geçer. Şimdi o basit ama
5:23
devasa etkileri olabilecek günlük bakım
5:25
uygulamalarına odaklanalım. Ekranda
5:28
gördüğünüz bu sayı yani 90 tansiyon
5:30
ölçümünde çok kritik bir eşik. Bu
5:32
diastorik kan basıncı yani bizim küçük
5:35
tansiyon dediğimiz değer. Eğer bu değer
5:37
90'ın üzerine çıkarsa bu hipertansiyon
5:40
için önemli bir işarettir. İşte bu kadar
5:42
basit bir kontrol, kalp krizi, inme gibi
5:44
pek çok ciddi sorunun önlenmesinde ilk
5:47
adım olabilir. Peki bu hepimizin merak
5:49
ettiği bir soru değil mi? Acaba ince bir
5:51
kazağın üstünden tansiyon ölçsek olur
5:53
mu? Bu doğru bilinen en yaygın
5:55
yanlışlardan biri. Gelin bu konuya bir
5:58
netlik kazandıralım. Cevap: Kocaman net
6:01
bir hayır. Kesinlikle olmaz. Neden mi?
6:05
Çünkü o kıyafet ne kadar ince olursa
6:07
olsun bizim dinlememiz gereken o hassas
6:09
atardamar seslerini boğar. Bir yalıtım
6:12
malzemesi gibi davranır ve ölçümün
6:14
tamamen yanlış çıkmasına neden olur. Bu
6:16
da tehlikeli sonuçlar doğurabilir. O
6:19
yüzden kural basit. Doğru tansiyon
6:21
ölçümü için manşet her zaman çıplak dene
6:24
değmelidir. Ve son bölüme geldik. Buraya
6:27
kadar sorunlardan bahsettik. Şimdi de
6:29
çözümlere yani proaktif sağlık
6:31
adımlarına ve her şeyin merkezinde
6:33
olması gereken konfor odaklı bakım
6:35
felsefesine bakalım. Önlemenin en etkili
6:38
yollarından biri tabii ki aşılar. İşte
6:40
yaşlılık döneminde özellikle koruyucu
6:42
olan bazı temel aşılar bunlar. Her yıl
6:44
grip, zatüre, zona ve tetanoz. Bu aşılar
6:47
ciddi hastalıkları ve hastaneye
6:49
yatışları önlemede gerçekten çok etkili.
6:51
Slayttaki notu da unutmayalım. Sıkça
6:53
sorulan bir soru olduğu için belirtmekte
6:55
fayda var. Henüz bir AIDS aşısı
6:57
geliştirilemedi.
6:58
Palyatif bakım kavramı ne yazık ki
7:00
ülkemizde çok yanlış biliniyor. Bunu
7:02
sakın artık yapılacak bir şey kalmadı.
7:05
Pes ettik gibi düşünmeyin. Tam tersi.
7:07
Palyatif bakım hastalığı tedavi etmek
7:09
yerine hastalığın yarattığı ağrı, stres,
7:12
bulantı gibi belirtileri ortadan
7:14
kaldırmaya odaklanan pozitif bir
7:15
yaklaşımdır. Amaç kişinin kalan zamanını
7:18
olabildiğince konforlu ve kaliteli
7:20
geçirmesini sağlamaktır. Bu özellikle
7:22
yaşlı nüfus için inanılmaz değerli bir
7:24
destek. Bu analizi hepimizin kendine
7:27
sorması gereken bu can alıcı soruyla
7:29
bitirmek istiyorum. Evet, tıp sayesinde
7:32
artık daha uzun yaşıyoruz. Peki bu
7:34
uzayan ömre daha kaliteli, daha bilgili
7:37
ve daha şefkatli bir bakımı eklemeye
7:39
hazır mıyız? Umarım burada paylaştığımız
7:41
bilgiler bu önemli yolda hepimiz için
7:43
bir rehber olur.
#Education