Up next in 10
Yaşlı Bakımında Fiziksel Yaklaşımlar 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/17/yasli-bakiminda-fiziksel-yaklasimlar-2025-2026-final-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde yaşlı bakımında fiziksel
0:04
yaklaşımlar 2025-2026
0:07
final konularını ve sorularını
0:09
inceliyoruz. Bu incelememizde her şeyi
0:11
tek okumak yerine sınavda tam olarak
0:14
nereye dikkat etmeniz gerektiğine
0:16
odaklanacağız. Gündemimiz çok net.
0:18
Aktivite ve yardımcı cihazlarla
0:20
başlıyoruz. Yaşlanma, denge ve nöroloji
0:23
ile devam edip ağrı, pozisyonlama ve
0:25
çevre konularıyla bitiriyoruz. Kısacası
0:27
okurnaz sınav tuzaklarını bir bir
0:29
avlayacağız. Hazırsanız hemen dalalım.
0:33
Birinci bölümümüz aktivite ve yardımcı
0:35
cihazlar. Burada fiziksel aktivitenin
0:38
bedene ne yaptığını ve yardımcı
0:40
aletlerin asıl kullanım amaçlarını
0:42
netleştireceğiz. Peki karşımıza çıkacak
0:45
ilk büyük tuzak nedir? Egzersiz ve
0:47
metabolizma ilişkisi. Hepimiz egzersizin
0:49
kalbe iyi geldiğini, su tuz dengesini
0:52
sağladığını biliyoruz, değil mi? Ama
0:54
sınavda karşınıza şöyle bir cümle
0:56
çıkabilir. Egzersiz metabolizmayı
0:58
yavaşlatarak kino alımını önler.
1:00
İnanılmaz mantıklı duruyor ama tamamen
1:02
yanlış. Tam bir kelime oyunu. Egzersiz
1:05
metabolizmayı yavaşlatmaz arkadaşlar.
1:07
Tam aksine hızlandırır. Lütfen bu tuzağa
1:10
düşmeyin. Konu esnekliğe yani kısalan
1:13
kasları esnetmeye geldiğinde aklınıza
1:15
kazımanız gereken sihirli bir sayı var.
1:18
10. Evet. Sadece 10. Germe egzersizleri
1:22
haftada en az iki gün ve minimum 10
1:24
dakika yapılmalı. Sınavda süre ile
1:27
ilgili bir şey görürseniz zihninizde
1:29
hemen bu 10 dakika yankılansın. Bu
1:31
kasları korumak ve o istenmeyen
1:33
yırtılmaları önlemek için altın
1:35
kuralımız. Egzersiz harika. Tamam. Peki
1:38
ya ne zaman frene basmalıyız? Egzersizi
1:41
anında durdurup bir doktora görünmeyi
1:43
gerektiren net kırmızı bayraklarımız
1:45
var. Baş mi başladı? Halsizlik,
1:48
tolere edilemeyen bir yorgunluk veya göz
1:50
kararması mı var? Hemen duruyoruz.
1:53
Bakın, terleme bu listede yok. Çünkü
1:55
terleme vücudun ısıyı dengelemek için
1:57
verdiği son derece doğal bir tepki. Ama
1:59
o saydığım götlüden biri varsa aktivite
2:02
anında kesilir. Bunu sadece sınav için
2:04
değil, gerçek hayattaki hastalarınız
2:06
için de unutmayın. Yardımcı cihazlara
2:08
geçtiğimizde ise yine çok klasik bir
2:10
çeldiriciyle karşı karşıyayız.
2:12
Biliyorsunuz baston veya yürüteç gibi
2:15
cihazların asıl amacı bacaklara binen
2:17
yükü ve ağrıyı azaltmaktır. Sınav ise
2:20
size kollara yani üst ekstremitelere yük
2:22
bindirmeye sanki cihazın harika bir
2:24
faydasıymış gibi satmaya çalışacak. Yok
2:27
öyle bir şey. Kollara yük binmesi
2:29
istenen bir durum değil. Sadece bu
2:31
cihazları kullanmanın mecburi kaçınılmaz
2:33
bir yan etkisidir. Bunu sakın fayda
2:35
olarak işaretlemeyin. Bazen sınavda
2:38
dümdüz bir tanım sorusu gelir. Mesela
2:41
kendi başına yataktan kalkarak
2:43
tekerlekli sandalye ile mutfağa giden
2:45
yaşlı birey eylemi. Bunun literatürdeki
2:47
tam karşılığı nedir? Bağımsız transfer.
2:50
Yani ev içi ambasyon. Şunu da ekleyeyim.
2:53
Tekerlekli sandalye basit bir günlük
2:55
yaşam aleti değildir. Başlı başına bir
2:58
mobilite cihazıdır. Soruyu okurken bu
3:00
ayrımı mutlaka aklınızın bir köşesinde
3:03
tutun. Gelelim ikinci ana başlığımıza.
3:06
Yaşlanma, denge ve nöroloji. Bakalım
3:09
zaman bedeni ve sinir sistemini nasıl
3:11
değiştiriyor ve daha da önemlisi sınav
3:13
komitesi bu değişimi bize nasıl soruyor?
3:16
Yaşlılıktaki yapısal değişimler
3:18
sınavlarda kesinlikle karşınıza çıkar.
3:21
Yaşlandıkça burun ve kulaklar büyür.
3:23
Göğüs kafesinin derinliği artar. Pelvis
3:26
genişler. Peki ya omuzlar? İşte tuzak
3:29
burada patlıyor. Sınavda omuz genişliği
3:32
artar diye bir seçenek göreceksiniz.
3:35
Hayır, tam tersi. Yaşlandıkça omuzlar
3:37
daralır ve hafifçe çöker. Pelvis
3:39
genişlerken omuzların daraldığını
3:42
zihninizde canlandırırsanız bu soruyu
3:44
asla kaçırmazsınız. Duyusal kayıplara
3:46
baktığımızda da net bir tablo var. Yaş
3:49
ilerledikçe görme netliği ve
3:51
propriosepsiyon yani eklemlerin o an
3:53
nerede olduğunu algılama hissi zayıflar.
3:56
Çiricimiz ne mi? Derinlik algısında
3:58
artma. Arkadaşlar yaşlılarda derinlik
4:01
algısı artmaz. Aksine azalır. Merdiven
4:03
kazalarının en büyük sebebi de zaten
4:05
budur. Ha bir de sempatik sinir sistemi
4:08
aktivitesinin yaşla arttığını iddia eden
4:10
seçenekler görebilirsiniz. Bu da tamamen
4:13
asılsız bir ifadedir. Sınavda en çok can
4:16
yakan yerlerden biri de hastalıkları
4:18
yanlış kategoriye koymaktır. Demans,
4:21
deliriyum veya hafıza kaybı. Bunlar net
4:24
olarak sinir sistemi ile ilgilidir. Ama
4:26
ateroskleroz yani damar sertliği bu bir
4:29
dolaşım sistemi sorunudur. Komite bu
4:31
isim karmaşasına düşüp sistemleri
4:33
birbirine karıştırmanızı bekler. Ama siz
4:36
artık bu numarayı yutmazsınız. Hafıza
4:39
ile ilgili nokta atışı bir bilgi
4:40
vereyim. Yaşla birlikte en çok
4:42
gerileyen, en belirgin şekilde darbe
4:44
alan bellek türü epizodik yani olaysal
4:47
bellektir. Yaşlılar 50 yıl öncesini film
4:49
gibi anlatıp dün akşam ne yediklerini
4:51
neden unuturlar dersiniz. İşte tam
4:54
olarak bu yüzden. Epizodik belleğin
4:56
zayıflamasından. Bu kavram doğrudan
4:58
bilgi soruları için aklınızda bulunsun.
5:00
Peki yaşlılarda normal fonksiyonel
5:02
değerler nelerdir? Mesela saniyede
5:05
0,8'le 1,5 metre hızla yürümek veya 10
5:09
basamağa 10 ila 30 saniyede çıkmak son
5:12
derece normaldir. Ama sınav şıklarında
5:14
şöyle bir şey görebilirsiniz. Saniyede 2
5:17
metre hızda koşma. Yaşlılık ve koşma
5:21
hele ki bu sınav bağlamında kesinlikle
5:23
hayır. Seçeneklerde koşma kelimesini
5:26
gördüğünüz an o şıkkın üstünü çizin.
5:28
Çünkü o beklenen standart bir değer asla
5:30
değildir. Ve geldik son ana bölümümüze.
5:34
Ağrı, pozisyonlama ve çevre. Yaşlı
5:37
bakımının belki de en pratik, en sahaya
5:39
dönük kısmı burası. Ağrı yönetimi,
5:42
yatağa bağımlı hasta bakımı ve çevre
5:44
güvenliği konularına hızlıca bir göz
5:45
atalım. Burada çok çarpıcı bir veri var.
5:48
Dünya genelinde yaşlılarda ağrı görülme
5:51
sıklığında yani prevalanta birinci
5:53
sırada hangi ülke var biliyor musunuz?
5:55
Maalesef Türkiye. Bir de tübbi
5:57
literatürle ilgili küçük bir uyarı
5:58
yapayım. Ağrıyı bölgesine, nörolojik
6:01
mekanizmasına veya süresine göre
6:03
sınıflandırabilirsiniz ama şiddetine
6:05
göre diye bir ana sınıflandırma başlığı
6:08
bu bağlamda kullanılmaz. Sorularda bu
6:10
ince dekaya kesinlikle dikkat edin.
6:12
Yatağa bağımlı bir hastaya pozisyon
6:14
vereceksiniz diyelim. Öncesinde yapmanız
6:17
gereken net bir kontrol listesi var.
6:20
Hastanın kokusu, yatak ve kıyafetlerin
6:22
durumu, vücutta akıntı veya ödem olup
6:25
olmadığı. Peki çeldiricimiz ne? Odanın
6:28
havası. Evet, odanın havası tabii ki
6:30
önemli ama pozisyonlamadan hemen önce
6:33
hastanın bedensel değerlendirme
6:35
kriterlerinden biri değildir. Odak
6:38
noktanız hasta olmalı, o da değil.
6:40
Pozisyonlama demişken Sims pozisyonundan
6:43
soru gelme ihtimali çok yüksek. Bu yarı
6:46
yüzü üstü yan yatış pozisyonunda vücutta
6:49
gerçekten basınca maruz kalan yerler
6:51
dizler, ayakların üstü, pelvisin yatağa
6:54
temas eden tarafı ve omuzlardır. Sınavın
6:57
en sevdiği yalan ise kuyruk sokumunun
7:00
yani sakrumun basınç altında kaldığını
7:02
söylemektir. Hasta yan yatarken kuyruk
7:05
sokumu nasıl direkt basınç alsın ki bu
7:07
mantık hatasına düşmeyin. Çevresel
7:09
düzenlemelerde bağımsız yaşamı
7:11
desteklemek için bir rakam aralığını hiç
7:13
unutmuyoruz. 43 ile 48 cm. Düşmeleri
7:17
önlemek için klozetin yerden yüksekliği
7:20
tam olarak bu aralıkta olmalı. Ayrıca
7:22
dış mekanda tren veya tramvay
7:24
duraklarının belli bir mesafeden çok net
7:27
görülebilmesi de güvenli ulaşımın altın
7:29
kuralıdır. Güvenlik hem evin içindeki
7:32
doğru ölçüyle hem de sokaktaki
7:34
görünürlükle sağlanır. Tüm bu detayları
7:37
konuşurken aslında şunu sormak lazım.
7:39
Bugün öğrendiğimiz bu standartlar sadece
7:42
şimdiki hastaları korumak için mi yoksa
7:44
hepimizin gelecekteki yaşam konforunu
7:46
şimdiden inşa etmek için mi? Videoda
7:49
incelediğimiz bu dersin ve yıla ait
7:51
çıkmış soruları kendiniz deneme sınavı
7:53
formatında çözmek ve kendinizi test
7:55
etmek için lolonolo.com adresini ziyaret
7:58
edebilir, videonun altındaki açıklama
8:00
kısmında yer alan bağlantıya
8:01
tıklayabilirsiniz.
Jobs & Education