Up next in 10
Auzef Uyarı İşaretleri ve Etiketleme 2024-2025 Final Soruları (Bahar)
https://lolonolo.com/2026/05/03/uyari-isaretleri-ve-etiketleme-2024-2025-final-sorulari-bahar/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Tamam, vakit
0:01
kaybetmeden hemen konuya girelim.
0:04
Herhangi bir endüstriyel çalışma alanına
0:06
şöyle devasa bir fabrikaya ya da
0:08
şantiyeye adım attığınızda aslında
0:10
tamamen yabancı bir ülkeye girmiş
0:12
olursunuz. ve tıpkı her yabancı ülke
0:15
gibi bu dünyanın da sadece ve sadece
0:17
hayat kurtarmak üzerine tasarlanmış
0:19
kendine has gizli bir dil vardır.
0:22
Bugünkü incelememizde iş sağlığı ve
0:24
güvenliği kodlarını o gördüğünüz uyarı
0:27
işaretlerini veya etiketleri sadece
0:29
öylece ezberleyip geçmeyeceğiz. Hayır,
0:31
bu gizli dilin gramerini kelimenin tam
0:34
anlamıyla çözeceğiz. Ama başlamadan önce
0:37
size oldukça kışkırtıcı bu soru sormak
0:39
istiyorum. Yaklaşan İSG finalinize
0:42
hazırlanmak için. Neden o kalın çalışma
0:45
kılavuzlarınızı açıp saatlerce okumak
0:47
tam anlamıyla berbat bir fikirdir?
0:50
Çoğumuz masaya oturup sayfalarca metni
0:52
okumaya şartlanmışız, değil mi? Ama söz
0:54
konusu güvenlik işaretleri olduğunda bu
0:57
yöntem aslında beyninizin doğal yapısına
0:59
tamamen aykırıdır. Bakın eğitim bilimci
1:03
Edgar Dale'in o meşhur yaşantı konisi
1:05
bize çok net bilimsel bir gerçek
1:07
sunuyor. Koninin en tepesine bakarsanız
1:10
öğrenme ve hatırlama oranının en düşük
1:13
olduğu noktada sadece kelimelere dayanan
1:15
okuma eylemi var. Ancak aşağıya doğru
1:18
görselleştirmeye ve eyleme dökme yani
1:21
işin yapma kısmına indikçe bilginin
1:23
kalıcılığı zirve yapıyor. İşte tam da bu
1:26
yüzden bugünkü incelememizde o
1:28
işaretleri sadece sıkıcı bir metin gibi
1:30
okumayacağız. Onları görsel olarak
1:32
zihnimize kodlayıp kalıcı birer refleks
1:35
haline getireceğiz. Hazırsanız
1:36
başlayalım. Peki bu dili çözmek için yol
1:39
haritamız ne? Çok basit. Üç ana
1:42
başlığımız var. Önce renklerin ve
1:44
şekillerin dili diyeceğiz. Sonra
1:46
kimyasalları çözümleyeceğiz ve son
1:48
olarak hareket taşıma ve yangın konusuna
1:51
gireceğiz. Hiç beklemeden birinci
1:54
bölümle başlıyoruz. Renklerin ve
1:56
şekillerin dili. Etrafınızda gördüğünüz
1:59
o sayısız güvenlik işareti aslında
2:02
rastgele çizilmiş şeyler değil. Her biri
2:04
geometrik bir fiille, renklerle
2:06
kodlanmış bir aciliyetin birleşimidir.
2:09
Tıpkı bir cümlenin öznesi ve yüklemi
2:11
gibi düşünün. Kural şu: Geometrik
2:13
şekiller size ne tür bir kural olduğunu
2:15
söyler. Renkler ise o kuralın anlamını
2:18
ve ne kadar acil olduğunu dikte eder.
2:21
Daireler, üçgenler, kareler bir yanda,
2:23
kırmızı, sarı, mavi ve yeşil diğer
2:25
yanda. Hadi bu kombinasyonlar pratikte
2:28
ne anlama geliyor ona bakalım. Bakın
2:30
dairelerin gücü inanılmazdır. Eğer
2:33
karşınızda bir daire varsa bu
2:35
esnetilemez. Kesin bir kuraldır ama
2:37
rengine göre anlamı tamamen 180 derece
2:40
değişir. Mesela çapraz çizgili kırmızı
2:42
zeminli bir daire mi gördünüz? Bu kesin
2:45
bir yasaklayıcıdır. Üzerinde bir el
2:47
figürü varsa bu sakın dokunma emridir.
2:50
Bitti. Ama bir de şu sınavların en
2:52
sevdiği tuzak var. Mavi daire. Mavi
2:54
daire bir yasak değildir. Bu bir
2:56
emredicidir. Yani mecburiyettir. Mavi
2:59
daire içinde beyaz bir yaya görürseniz
3:01
bu yaya giremez demek değildir. Tam
3:03
tersine size araç yolundan çık ve sadece
3:06
yaya yolunu kullan der. Hayati bir
3:08
emirdir. Şimdi şekli değiştirelim.
3:11
Üçgenler her zaman uyarı ve tehlike
3:14
demek için vardır. Gözünüzün önüne
3:16
getirin. Sarı bir zemin üzerinde şu
3:18
meşhur üç kanatlı pervane işareti.
3:20
Gördüğünüz an bilirsiniz ki bu bir
3:22
radyoaktif madde uyarısıdır. Veya sadece
3:25
siyah bir ünlem işareti vardır. Bu da
3:27
genel bir risk olduğunu bas bağırır.
3:30
Peki bu stresli sarı üçgenlerin tam
3:32
zıttı nedir biliyor musunuz? Yeşil
3:34
kareler ve dikdörtgenler. Bunları
3:36
gördüğünüzde derin bir oh
3:38
çekebilirsiniz. Çünkü size güvenli
3:40
toplanma alanlarını ve acil kaçış
3:42
yollarını gösterirler. Yeşil ve köşeli
3:44
bir şekil epeyce rahatlatıcıdır. Çünkü
3:47
güvendesiniz demektir. Evet, makroskobik
3:50
dünyadan biraz daha derine inelim.
3:52
İkinci bölüm, kimyasalları çözümlemek. O
3:56
devasa fabrika işaretlerini bir kenara
3:58
bırakın. Şimdi bazen çok daha tehlikeli
4:01
olabilen mikroskobik bir dile kimyasal
4:03
etiketlerin dünyasına giriyoruz.
4:05
Üretilen her maddenin bir pasaportu
4:07
vardır ve bu pasaport onun etiketidir.
4:10
Etiket ambalajın üzerindeki o yazılı,
4:13
basılı, maddenin içeriğini ve
4:15
tehlikelerini anlatan her türlü grafik
4:17
bilgidir. Sınavda bu mutlaka karşınıza
4:19
çıkar. Unutmayın o etiket yani o
4:21
pasaport olmadan hiçbir kimyasal
4:24
sınırdan geçemez. Peki bu pasaportun
4:26
üzerindeki o benzersiz TC kimlik
4:29
numarası nedir? İşte o meşhur čas
4:31
numarasıdır. Chemical Abstract Service
4:33
tarafından verilir ve dünyada bir
4:35
kimyasalı diğerinden ayıran tek küresel
4:37
parmak izidir. İster Japonya'daki bir
4:39
laboratuvarda olun, ister Almanya'da bir
4:41
fabrikada o numarası asla yalan
4:43
söylemez. Kesin kimliktir. Avrupa
4:46
Birliği normlarına gelirsek işler
4:48
kodlarla iyice hızlanıyor. Sınavda
4:51
hızlıca puan toplayacağınız yer tam da
4:53
burası. Madde patlayıcı mı? İngilizce
4:56
explosive kelimesinin E'sini
4:57
arayacaksınız. Peki ya kuru kafa ve
4:59
çapraz kemik işareti, çizgi filmlerdeki
5:02
o korsan bayrağı esprilerini falan hemen
5:04
unutun. Bu işaret şakaya gelmez. Bu
5:07
maddenin yutulduğunda, solunduğunda veya
5:09
deriye temas ettiğinde ölümcül olan
5:12
toksik yani zehirli bir madde olduğunun
5:14
su götürmez kanıtıdır. Şimdi bu
5:17
kimyasalların ölümcüllük sınırından
5:19
bahsederken aklınıza kazımanız gereken
5:21
sihirli ve sabit bir sayı var. %50.
5:25
Neden tam olarak 50? Çünkü toksikoloji
5:27
bilimi ölçümlerini test edilen o
5:29
popülasyonun tam olarak yarısını yani
5:32
%50'sini etkileyen o kırılma noktası
5:34
üzerinden yapar. Ve işte bu bizi o
5:37
meşhur sınav tuzağına getiriyor.
5:39
Herkesin karıştırdığı o hayati fark. LC
5:42
50 mi, LD 50 mi? İkisi de %50'yi öldüren
5:46
sınırdır. Tamam. Ama C harfini İngilizce
5:49
concentration yani havadaki
5:51
konsantrasyon olarak aklınızda tutun. Bu
5:53
havadan soluduğunuz gazın sınırıdır. D
5:56
harfi ise diret doz demektir. Bu da
5:58
yutarak veya doğrudan deriden emilerek
6:01
bünye giren fiziksel dozu ifade eder.
6:04
Birini solursunuz diğerini yutarsınız.
6:06
Lütfen sınavda bu ikisini birbirine
6:08
karıştırmayın. Buradan tekrar büyük
6:10
resme dönüyoruz. 3ünc bölüm hareket,
6:13
taşıma ve yangın. Yangın anını bir
6:16
düşünün. Ortalık karışık. Duman var.
6:19
Saniyeler inanılmaz değerli. Bu gizli
6:22
dil böyle bir acil durum müdahalesini
6:24
nasıl yönetiyor dersiniz. Yangın
6:26
konusunda güvenlik standartları asla
6:28
tereddüt kabul etmez. Mutlak kural
6:31
şudur. Eğer bir yangın tüpü, hortumu ya
6:34
da alarmı arıyorsanız zemin daima ve
6:37
daima kırmızı, şekil mutlaka kare veya
6:40
dikdörtgen, içindeki piktogramda
6:42
kesinlikle beyaz olmak zorundadır.
6:45
Beynimiz panik anında o kırmızı kareyi
6:47
saliseler içinde tanımak üzere
6:49
programlanmalıdır.
6:51
Şimdi bu tehlikeli maddeleri fabrikadan
6:53
çıkarıp yollara düşelim. Taşımacılıkta
6:56
uluslararası kurallar konuşur. Karayolu
6:58
için ADR'yi belki duymuşsunuzdur ama
7:01
sınavın sizi vuracağı yer spesifik bir
7:03
kısaltma olan ADNR'dir. Buradaki kilit
7:06
ipucumuz çok basit. Kısaltmadaki o R
7:08
harfini İngilizce river yani nehir
7:11
kelimesiyle zihninize kodlayın. ADNR
7:13
tehlikeli malların Ren Nehri gibi Avrupa
7:16
iç sularında nehirlerde taşınmasını
7:18
düzenler. Sınavda o R harfi size puanı
7:21
getirecek. Tekrar fabrika içine dönelim.
7:24
Hayal edin inanılmaz görüntülü bir
7:26
ortamdasınız. Makineler çalışıyor,
7:28
kulaklıklarınız takılı, telsiziniz
7:30
bozulmuş ve metrelerce yüksekteki bir
7:32
vinch operatörüne tonlarca ağırlıktaki
7:34
bir yükü tam olarak nereye indireceğini
7:36
söylemek zorundasınız. Bağırmak hiçbir
7:39
işe yaramaz. Ne yaparsınız? İşte tam
7:41
burada işin içine fiziksel gramer yani o
7:44
hayat kurtaran insan bedeninin dili,
7:46
işaretçi ve sapan komutları giriyor.
7:49
Kendinizi o işaretçinin yerine koyun.
7:51
Diyelim ki her şeyi anında saniyesinde
7:54
durdurmak istiyorsunuz. Sağ kolunuzu
7:57
omuz hizasında yere tamamen paralel
8:00
şekilde kaldırın ve avuç içiniz dümdüz
8:03
operatöre öne baksın. Dünyanın neresine
8:06
giderseniz gidin bu bedensel hareketin
8:09
uluslararası dildeki karşılığı çok
8:11
nettir. Dur. Peki ya o devasa yük tam
8:14
yere inmek üzereyse ve operatöre ne
8:16
kadar boşluk kaldığını göstermeniz
8:18
gerekiyorsa ellerinizi hemen göğüs
8:20
hizanıza getirin. Avuç içleriniz
8:22
birbirine baksın ve aralarında tam da
8:24
yükün ineceği kadar bir boşluk bırakın.
8:27
İşte bu görsel komut operatöre düşey
8:29
mesafeyi bildirir. Böylece operatör yükü
8:32
o kalan boşluğa milimi milimine güvenli
8:35
oturtur. Tüm bunlar bizi asıl can alıcı
8:38
noktaya getiriyor. Lütfen şunu
8:39
aklınızdan çıkarmayın. Bu geometrik
8:42
şekilleri, o renkleri, zehirli kimyasal
8:44
etiketlerini veya el komutlarını
8:46
öğrenmek sadece bir kağıt parçasındaki
8:48
şıkları doğru işaretleyip sınavı geçmek
8:50
için değildir. İş sağlığı ve güvenliği
8:52
dünyasında bu gizli dili akıcı bir
8:54
şekilde konuşabilmek kelimenin tam
8:56
anlamıyla sizin ve çalışma
8:58
arkadaşlarınızın hayatını kurtarmak
9:00
demektir. Edgar Dayen konisi ile
9:02
başlamıştık. Hatırladınız mı? Sadece
9:04
okumanın en zayıf ama bu işaretleri
9:06
yaşayarak, görselleştirerek çözümlemenin
9:09
en kalıcı yol olduğunu gördük. Bugün bu
9:11
sembolleri sıkıcı birer metin gibi
9:13
değil, hayati birer şifre gibi beraber
9:15
çözdük. Artık bu gizli dilin kurallarını
9:18
çok iyi biliyorsunuz. Geriye sorulacak
9:20
tek bir soru kalıyor. Yarın o
9:22
endüstriyel sahaya adım attığınızda bu
9:24
dili gerçekten hayatta kalacak kadar
9:26
akıcı konuşabilecek misiniz? Umarım
9:28
bugünkü incelememizden sonra bu soruya
9:30
hiç düşünmeden kocaman bir evet
9:32
diyebilirsiniz. Hepinize başarılar.
#Jobs & Education