Up next in 10
Auzef Turizm Araştırmaları 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/05/19/turizm-arastirmalari-2024-2025-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Türkiye'nin coğrafyası, o
0:02
köklü tarihi ve turizmi, bütün bunların
0:05
nasıl bir araya geldiğini hiç merak
0:07
ettiniz mi? İşte bu analizimizde tam da
0:09
bu muazzam kesişim noktasını
0:11
inceleyeceğiz. Coğrafyanın sadece
0:13
dağlardan, nehirlerden ibaret
0:15
olmadığını, aslında seyahat rotalarımızı
0:18
hatta kaderimizi nasıl çizdiğini görmek
0:20
inanın çok büyüleyici. Hadi hiç vakit
0:22
kaybetmeden detaylara dalalım. Bugünkü
0:25
yol haritamız oldukça net. Önce ada
0:27
turizmine ve şu meşhur glamping olayına
0:29
bakacağız. Sonra coğrafya ve demografi
0:32
arasındaki o sıkı bağa değineceğiz.
0:34
Ardından Karadeniz'in nüfus ve planlama
0:36
dinamiklerine geçip finali de tarihi
0:38
coğrafyayla, imparatorluklar ve düşünce
0:40
tarihiyle yapacağız. Birinci bölümümüz
0:43
ada turizmi ve konaklama trendleri. Aile
0:45
pansiyonlarından küresel glamping'e
0:47
geçiş. Şimdi Marmara Denizi'ndeki
0:50
Marmara, Avşa ve Paşa Limanı adalarına
0:52
baktığımızda karşımıza harika samimi bir
0:55
tablo çıkıyor. Dev beş yıldızlı resort
0:58
oteller yerine o sıcak aile
1:00
işletmeciliğine dayanan pansiyon kültürü
1:02
hakim buralarda. Ama içlerinde biri var
1:04
ki Avşa eğlencesi, o muhteşem plajları
1:07
ve bitmek bilmeyen enerjisiyle adalar
1:10
turizminin tartışmasız lideri konumunda.
1:12
Peki ama modern dünyada üst düzey
1:15
turizmde işler nasıl yürüyor? Eminim
1:18
glamping kelimesini bir yerlerde
1:19
duymuşsunuzdur. Bu kavram İngilizce
1:21
glamorous yani gösterişli büyüleyici
1:24
kelimesiyle bildiğimiz camping yani kamp
1:26
yapmanın harika bir sentezi aslında.
1:29
Düşünsenize doğanın tam ortasındasınız.
1:31
O özgür ruhu iyiliklerinize kadar
1:33
hissediyorsunuz ama çadırınız lüks bir
1:35
otel odası konforunda. İşte günümüzün
1:38
lüks doğa turizm trendlerini tam olarak
1:40
bu yaratıcı konsept belirliyor. İşin bir
1:43
de deniz ulaşımı kısmı var. Tabii
1:45
seyahat gemileri için çok kritik bir
1:46
kavram vardır. Ana liman veya Homeport.
1:49
Bir limanın ana liman seçilmesi için üç
1:51
altın kural vardır. Tam donanımlı bir
1:54
altyapı, havalimanı entegrasyonu ve o
1:56
şehrin marka değeri. Ama bakın burası
1:59
çok önemli ve genellikle tam bir
2:00
tuzaktır. O şehrin aritmatik nüfus
2:03
yoğunluğunun fazla olması kesinlikle ama
2:05
kesinlikle lojistik bir kriter değildir.
2:07
Bu çok sık düşülen bir yanılgı. O yüzden
2:09
bunu aklımızın bir köşesine yazalım.
2:11
Geldik ikinci bölüme. Coğrafya,
2:14
demografi ve doğal miras. Yeryüzü
2:17
şekillerinin insan hareketlerini nasıl
2:19
şekillendirdiğine bakacağız. Şunu net
2:22
olarak söyleyebiliriz ki Türkiye'de
2:24
turizmin kurucu faktörü fiziksel
2:26
coğrafyadır. Dağlar, derin kanyonlar, o
2:29
girintili çıkıntılı kıyılar. Özellikle
2:32
Ege bölgesine doğru uzandığımızda
2:34
doğanın bu yönlendirici gücünü adeta
2:37
hissediyorsunuz.
2:39
Ege demişken Büyük Menderes Nehrinden
2:41
bahsetmemek olmaz. Doğanın kendi
2:43
sanatını konuşturarak çizdiği o devasa
2:46
kıvrımları yani menderesleri bir hayal
2:48
edin. Bu nehir öylece sessiz sedasız
2:51
akıp gitmiyor. Beraberinde taşıdığı
2:53
alüvyonlarla o kocaman inanılmaz verimli
2:56
delta ovalarını inşa ediyor. Yani suyun
2:59
ve toprağın bu birleşimi bölgesel
3:01
kalkınmayı ve insan yerleşimini resmen
3:03
sıfırdan var ediyor. Gerçekten muazzam
3:05
bir döngü. Tabii doğanın bu
3:07
cömertliğinin doğrudan demografik
3:09
sonuçları da var. Örneğin 2017
3:12
verilerine baktığımızda önümüzde çok
3:14
çarpıcı bir tablo duruyor. İzmir sahip
3:16
olduğu o eşsiz konumla sanayinin,
3:19
ticaretin ve turizmin tam kalbi. Bu
3:21
yüzden de bölgede en fazla göç alan il
3:23
durumunda. Öte yandaysa Uşak var. Denize
3:26
kıyısı olmayan, daha iç kesimlerde kalan
3:28
Uşak bölgede en az göç alan il
3:31
statüsünde kalıyor. Yani neymiş?
3:33
Demografi günün sonunda hep topografyayı
3:35
takip ediyor. Mekke Uşağın kendi
3:38
hikayesi nasıl şekillendi? Özellikle
3:40
sanayisi ve o meşhur dokuma kültürüyle
3:43
bilinen Uşak, 15 Temmuz 1953'te
3:46
Kütahya'dan ayrılarak kendi başına bir
3:48
il statüsü kazanıyor. Bölge için bir
3:51
diğer büyük demografik dönüm noktası ise
3:53
1960 yılı. Bu tarihten itibaren sağlık
3:56
koşullarındaki iyileşmelere paralel
3:58
olarak bölgedeki ölüm oranları keskin
4:00
bir şekilde düşüyor ve nüfus yapısı
4:02
giderek güçleniyor. Planlamalardan,
4:05
demografiden bahsediyoruz ama asla
4:07
atlamamız gereken hayati bir nokta var.
4:10
Doğal miras ve floranın korunması. Eğer
4:13
mekansal planlamalar yapıyorsanız iklime
4:15
dayalı bitki örtüsünü didik didik
4:17
taramak zorundasınız. Neden mi? Çünkü
4:20
elimizde Kırtlarelindeki İğne ada Longoz
4:22
ormanları gibi sular altındaki çok nadir
4:25
ve kırılgan bir ekosistem var. Ve tabii
4:27
Biga yarımadası yer alan UNESCO tescilli
4:30
o efsanevi Troya Antik Kenti var. Tüm bu
4:33
tarihi ve ekolojik zenginlikleri
4:35
planlamalarımıza dahil edip korumak
4:36
zorundayız. Başka şansımız yok.
4:39
Geçiyoruz 3. bölüme. Karadeniz nüfusu ve
4:42
turizm planlaması. Büyüme ve korumanın
4:44
mekanikleri. Şimdi rotamızı kuzeye
4:47
Karadeniz'e çeviriyoruz ve lojistik ile
4:49
turizm planlamasının nüfusu nasıl
4:51
şekillendirdiğine bakıyoruz. Karadeniz
4:54
kıyılarına şöyle bir baktığınızda Samsun
4:56
açık ara en kalabalık büyükşehir olarak
4:58
öne çıkıyor. Sizce neden? Cevap aslında
5:01
toprağın ve altyapının ta kendisi. Bafra
5:03
ve Çarşamba gibi o geniş delta ovaları,
5:06
gelişmiş liman sanayisi ve çok güçlü
5:08
lojistik atlar. İşin bir de küresel
5:11
perspektifi var. Macera Turizmi Ticareti
5:13
Birliği'nin kısaca ATA'nın dünya
5:15
çapındaki standartlarına göre Şili,
5:17
Slovakya, Çekya ve Litvanya gibi ülkeler
5:20
macera turizminin yıldızları. İşte güçlü
5:22
lojistik ve zengin doğanın bir araya
5:24
geldiği yerlerdeki uluslararası
5:26
potansiyel tam olarak böyle bir şey.
5:28
Fakat turizm planlaması her zaman o
5:30
kadar kusursuz işlemiyor maalesef.
5:33
Literatürde oldukça tartışmalı bir
5:34
kavram var. Yapısal yaklaşım. Kulağa çok
5:37
profesyonel geliyor olabilir ama bu
5:39
tamamen mühendislik ve inşaat odaklı bir
5:41
modeldir. Sorun şu: bu yaklaşım ekolojik
5:45
ve sosyal etkileri resmen yok sayar.
5:47
Sadece yeni tesisler dikmeye, altyapı
5:50
yapmaya odaklanır. Betonu ve inşaatı
5:52
merkeze alan bu tarz planlamaların
5:54
çevresel dengeleri uzun vadede nasıl
5:56
altüst edebileceğini aklımızdan hiç
5:58
çıkarmamalıyız. Tabii planlama ve
6:00
ekonomi derken yatırımları da çok doğru
6:02
tanımlamak şart. otel kapasitesini
6:05
arttırmak, turistik altyapı projeleri
6:07
yapmak veya sektöre teşvik kredisi
6:09
sağlamak. Bunlar tartışmasız birer net
6:11
turizm yatırımıdır. Ama dikkat bizi
6:14
sıkça yanıltan ince bir detay var.
6:16
Çiftçiye verilen doğrudan tarımsal
6:18
destekler bir turizm yatırımı değildir.
6:22
İkisi bambaşka ekonomik terimler. resmi
6:24
tanımları kesin çizgilerle birbirinden
6:26
ayırmamız gerekiyor. Şimdi turizm
6:29
yatırımlarının elbette bir çarpan etkisi
6:32
var ve nihai amaç bölgesel kalkınma
6:34
sağlamak. Ama bunu yaparken doğal
6:37
mirasımızı yok edemeyiz, değil mi? İşte
6:39
hukuki koruma dediğimiz doğal sit
6:41
alanları kavramı tam burada devreye
6:43
giriyor. Jeolojik, tarih öncesi veya
6:46
tarihi devirlere ait öyle nadir, öyle
6:49
olağanısı peyzaj değerine sahip alanlar
6:51
var ki bunları yasalarla koruma altına
6:54
almak zorundayız. Turizm gelişecekse bu
6:57
ancak ve ancak bu muazzam alanları yasal
6:59
bir zırhla koruyarak mümkün olabilir. Ve
7:02
4.üncü son bölümümüz tarihi coğrafya ve
7:05
klasik çağ. imparatorluklar ve ilk
7:07
filozoflar. Çünkü bu topraklar sadece
7:10
delta ve koylardan ibaret değil.
7:12
Üzerinde barındırdığı muazzam tarihi
7:14
katmanlarla bugünkü cazibesini
7:16
yaratıyor. Tarihi coğrafya dediğimizde o
7:19
efsanevi stratejik konumuyla İstanbul
7:22
tabii ki başrolde Roma, Bizans ve
7:24
Osmanlı İmparatorluklarına yüzyıllarca o
7:27
görkemli başkentliği yapmış bir şehirden
7:29
bahsediyoruz. Ama burada çok yaygın bir
7:31
tarihi tuzağa düşmeyelim. İstanbul
7:34
Bozkır coğrafyasında hüküm süren Orta
7:36
Asya kökenli Moğol İmparatorluğuna
7:38
hiçbir zaman başkentlik yapmamıştır. Bu
7:40
kritik ayrımı cebimize koyup öyle devam
7:43
edelim. Şimdi imparatorlukları bir
7:45
kenara bırakıp biraz daha geriye felsefe
7:48
ve düşünce tarihinin köklerine Çanakkale
7:51
Ayvacı'a doğru uzanalım. Karşımızda
7:54
Assos Antik Kenti duruyor. Asos sadece
7:57
deniz manzaralı eski taşlardan ibaret
8:00
turistik bir yer değil arkadaşlar.
8:02
Burası ilk çağ felsefesi ve bilim tarihi
8:05
için kelimenin tam anlamıyla çok ama çok
8:08
kilit bir durak. İnsanoğlunun doğayı
8:11
anlama çabasının filizlendiği o çok özel
8:13
merkezlerden bir tanesi. Neden bu kadar
8:16
özel biliyor musunuz? Çünkü Asos'ta o
8:19
meşhur felsefe okulunu kuran kişi, ünlü
8:22
ilk çağ filozofu Aristoteles'in ta
8:24
kendisi. Üstelik Aristoteles orada
8:26
sadece oturup felsefe yapmıyor. Ege
8:29
Denizi kıyılarında bizzat ampirik yani
8:32
deneye ve gözleme dayalı araştırmalar
8:34
yapıyor. Böylece zooloji, biyoloji ve
8:36
botanik bilimlerinin resmen kurucu
8:38
babası oluyor. İnanabiliyor musunuz?
8:41
Bugün korumaya çalıştığımız o floranın,
8:43
doğal mirasın bilimsel temelleri
8:46
binlerce yıl önce tam da bu coğrafyada,
8:48
bu kıyılarda atılmış. Bence bu tek
8:50
kelimeyle inanılmaz. Tüm bu
8:52
konuştuklarımızı bir araya
8:54
getirdiğimizde önümüzde çözmemiz gereken
8:56
kocaman bir denklem beliriyor. Doğanın
8:59
bin emekle işlediği o devasa deltalar,
9:02
Aristoteles'in adımladığı Asos gibi
9:04
antik kentler ve İğne Adı gibi eşsiz
9:06
ormanlar sadece beton dökmeyi yenilik
9:09
sanan o modern yapısal planlama
9:11
anlayışımız bu paha biçilemez ekolojik
9:14
ve tarihi mirası korumak için nasıl
9:16
evrilmeli? Hem turizmde büyüp hem de
9:18
sahip olduğumuz bu benzersiz zenginliği
9:21
yarına nasıl taşıyacağız? Üzerine
9:23
gerçekten kafa yormamız gereken bir
9:25
denge bu. Bu analizimizin sonuna geldik.
9:28
Bir sonraki incelememizde yepyeni
9:29
konularla görüşmek üzere. Hoşça kalın ve
9:32
merak etmeye devam edin.
#Jobs & Education