Up next in 10
Auzef Turizm Araştırmaları 2024-2025 Final Sınavı Soruları
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bugün aslında hepimizin çok
0:02
sevdiği ama arka planını pek de
0:04
düşünmediği bir konuyu masaya
0:05
yatırıyoruz. Birlikte göz atacağımız bu
0:07
rehberde bir bölgeyi küresel bir turizm
0:10
mıknatısına dönüştüren o büyüleyici
0:12
katmanları tek tek açacağız. Yani bir
0:14
ülke nasıl oluyor da dünyadaki
0:16
milyonlarca insanın ziyaret etmek için
0:18
can attığı bir cazibe merkezi haline
0:20
geliyor. Bunu yaparken de elimizdeki en
0:22
harika örneklerden birini Türkiye'yi
0:24
kullanacağız. Hazırsanız coğrafyadan
0:27
ekonomiye, tarihten günümüze uzanan o
0:29
muazzam yolculuğa çıkıyoruz. Pekala,
0:32
hadi hemen konuya girelim. Ekranda
0:34
gördüğünüz bu cümle aslında her şeyi
0:36
özetliyor ama bakın, bir ülkenin dünya
0:38
turizminde en çok tercih edilen
0:40
yerlerden biri olması kesinlikle bir
0:42
tesadüf değil. Ya da ne bileyim şans
0:45
eseri başınıza gelen mutlu bir kaza
0:46
falan da değil. Bu tamamen coğrafyan,
0:49
köklü bir tarihin ve çok çok bilinçli
0:51
atılan o ekonomik adımların harika bir
0:53
sonucu. Öyle bir gecede turizm devi
0:55
olunmuyor anlayacağınız. Peki bunu nasıl
0:58
inceleyeceğiz? İşte bugünkü yol
1:00
haritamız. Çok hızlıca üzerinden
1:02
geçeyim. Bir numarada turizmin yükselişi
1:04
var. Sonra konaklama konseptlerine
1:07
bakacağız. Ardından doğal faktörler,
1:09
tarihi kökler ve son olarak ekonomik ve
1:11
demografik etki diyeceğiz. Antik
1:14
tarihten tutun da doğal yeryüzü
1:15
şekillerine ve modern ekonomiye kadar o
1:18
noktaları nasıl birleştireceğimizi
1:20
göreceksiniz. O zaman birinci
1:22
bölümümüzle Türk turizminin yükselişiyle
1:24
başlayalım. Bu devasa endüstriyi
1:26
başlatan makro düzeydeki kararlara bir
1:28
göz atalım. Şunu kabul edelim. Eğer
1:31
küresel bir merkez olmak istiyorsanız
1:33
öyle ufak tefek adımlar yetmez. Dev ve
1:35
doğrudan hedefe yönelik yatırımlara
1:37
ihtiyacınız var. Nelerden bahsediyorum?
1:39
Devlet düzeyinde stratejik politikalar,
1:41
yatak kapasitesini arttırmak, limanlar,
1:43
yollar gibi o devasa temel altyapıları
1:46
kurmak ve tabii ki turizm teşvik
1:47
kredileri vermek gibi. Ama burada ufak
1:49
bir parantez açayım. Diyelim ki tarımsal
1:51
destekler verdiniz. Çiftçiye gübre ya da
1:53
tohum sağladınız. İşte bu ekonomiye can
1:56
suyu olsa da bizim konumuz değil. turizm
1:58
yatırımı sayılmıyor. Bizim odak noktamız
2:00
tamamen bu sektörü ayağa kaldıran
2:02
hamleler. Tabii bu işin ilk zamanlarında
2:05
olay biraz daha farklı işliyordu.
2:07
İlerlemenin tek ölçütü genellikle
2:09
etraftaki yeni otellerin ya da
2:11
kilometrelerce uzayan yolların hacmiydi.
2:13
Biz buna literatürde yapısal yaklaşım ya
2:15
da fiziksel planlama diyoruz. Yani bunun
2:18
çevreye ya da sosyal yapıya etkisi ne
2:20
olur diye düşünmekten ziyade tamamen
2:22
buraya ne kadar çok yeni tesis
2:23
dikebiliriz ya da altyapıyı nasıl inşa
2:26
ederiz odaklı bir yaklaşım. işin tamamen
2:28
fiziksel inşasıyile ilgilenmek gibi
2:30
düşünebilirsiniz. İkinci bölüme geçelim.
2:32
Konaklama konseptleri, o bahsettiğimiz
2:34
devasa altyapılardan çıkıp insanların
2:37
gerçekten konakladığı alanların
2:39
gelenekselden lükse nasıl evrildiğine
2:41
bakalım. Şimdi bu slaytta asıl ilginç
2:44
olan şey doğayı nasıl algıladığımızın
2:46
değişmesi. Karşınızda glamping yani kamp
2:50
yapmanın o zorlu çetin şartlarını
2:52
alıyoruz. içine klima, yumuşacık
2:54
yataklar ve özel bir banyo ekleyip
2:56
resmen lüks bir tüketim ürününe
2:59
dönüştürüyoruz. Doğanın tam kalbinde
3:01
olmak istiyorsun ama beş yıldızlı otel
3:03
konforundan da ödün vermek istemiyorsun.
3:05
İnanılmaz zekince bir konsept değil mi?
3:08
Glamping'in o kişisel doğayla iç içe
3:10
lüksünden çıkıp şimdi tam zıktı bir
3:12
ölçeğe devasa bir lojistik operasyona
3:15
geçelim. Kuruvaziyer gemilerinin
3:16
başlangıç noktası yani ana limanlar. Bir
3:20
homeport yaratmak istiyorsanız
3:21
uluslararası bir havalimanına binlerce
3:24
yolcuyu ağırlayacak dev otellere ve
3:26
ciddi bir marka gücüne ihtiyacınız var.
3:28
Ama biliyor musunuz? Yüksek bir
3:30
aritmetik nüfus yoğunluğuna ihtiyacınız
3:32
yok. Hatta tam tersi aşırı kalabalık bir
3:35
şehir merkezi bu devasa lojistik
3:37
operasyonları zora bile sokabilir. Ana
3:39
limanların o uluslararası dev
3:41
operasyonlarını bir kenara bırakıp
3:43
Marmara Denizi'ne, o meşhur hiper yerel
3:45
kültürümüze dönelim. Ekranda çok net
3:47
inanılmaz bir zıtlık var. Sol tarafta
3:50
Avşa Adası, Harika Plajları, canlı gece
3:53
hayatı ve insanların kendi evlerini
3:55
kiraladığı o geleneksel pansiyon
3:57
kültürüyle dönen tam bir turizm
3:59
makinesi. Ama burnunun dibindeki Paşa
4:01
Limanı adasına bakın. Sağ taraftaki bu
4:03
ada tamamen farklı bir dünya. Tarım ve
4:06
balıkçılık odaklı, turizmin çok daha
4:08
geride kaldığı o inanılmaz sakin kaçış
4:10
noktası. Aynı coğrafya ama yan yana iki
4:13
bambaşka deneyim. 3üncü bölümümüz
4:16
turizmi şekillendiren doğal faktörler.
4:18
Çünkü o pansiyonları ya da ana limanları
4:21
inşa etmeden önce doğru bir coğrafi
4:23
tuvale ihtiyacınız var. İnsan eliyle ne
4:26
kadar yol, liman ya da tesis yaparsanız
4:28
yapın asıl patron her zaman doğadır. Bir
4:31
bölgenin turizm kaderini belirleyen
4:33
birincil faktör o bölgenin dağları,
4:35
vadileri, kıyıları yani yeryüzü
4:38
şekilleridir. Siz o bölgede bir mekansal
4:40
planlama yapacaksanız ilk işiniz oranın
4:43
iklimini ve bitki örtüsünü yani
4:45
florasını saptamak zorundadır. İnsan
4:47
yapımı her şey sadece ikincil kalır.
4:50
Doğanın bize sunduğu bu paha biçilemez
4:52
eserleri az önce bahsettiğimiz o yapısal
4:55
yaklaşım denen altyapı ve inşaat
4:57
çılgınlığından korumamız gerekiyor. İşte
5:00
doğal sit alanları tam da burada yasal
5:02
bir kalkan olarak devreye giriyor. Bakın
5:05
bunlar insan eliyle inşa edilmiş antik
5:07
tiyatrolar falan değil. Tamamen doğanın
5:09
kendisinin jeolojik çağlardan beri ilmek
5:12
ilmek işlediği ekolojik ve estetik
5:14
açıdan eşsiz oluşumlar. Onları mutlaka
5:16
korumalıyız. Gelin bu güzellikleri biraz
5:18
somutlaştıralım. Size iki harika örnek
5:20
vereyim. Bir tarafta Karadeniz kıyısında
5:23
suların ormanını adeta bastığı
5:25
Avrupa'nın en nadir ekosistemlerinden
5:27
biri Kırklareli'ndeki iğne Longoz
5:29
ormanları. Diğer tarafta ise iç Batı
5:32
Anadolu'dan doğup Ege'ye doğru kavisler
5:34
çizerek süzülen etrafında hem verimli
5:36
tarım arazilerine hem de sayısız tarihi
5:38
kenti var eden o inanılmaz hayat damarı
5:41
Büyük Menderes Nehri. Şimdi kendinize
5:43
şunu sorun. Doğanın bu kadar cömert
5:46
davrandığı, nehirlerin bereket taşıdığı
5:48
bu eşsiz coğrafya sizce boş kalmış
5:50
olabilir mi? Peki ama bu muazzam
5:53
fiziksel tual tarih boyunca kimleri
5:55
ağırladı? Üzerinde hangi uygarlıkların
5:57
tiyatrosuna sahne oldu? İşte bu merak
6:00
bizi 4. bölüme getiriyor. Tarih ilk
6:03
çağlardan imparatorluklara, o fiziksel
6:06
coğrafyanın nasıl bir medeniyet beşiğine
6:08
dönüştüğüne bakalım. Ve bu zaman
6:10
çizelgesi harika bir şekilde şunu
6:12
kanıtlıyor. Bazı coğrafi konumları
6:15
öylece görmezden gelemezsiniz.
6:17
İstanbul'a bakın. MS330'da devasa Roma
6:20
İmparatorluğuna, ardından 1000 yılı
6:22
aşkın süre Doğu Roma'ya yani Bizans'a ve
6:24
1453'ten itibaren de Osmanlı
6:27
İmparatorluğuna başkentlik yapmış. İki
6:29
kıtanın tam ortasında medeniyetlerin
6:31
kalbi. Yalnız şunu da netleştirelim. Tüm
6:34
bu büyük isimleri ağırlamasına rağmen
6:36
mesela Orta Asya merkezi kurulan Moğol
6:38
İmparatorluğu'nun başkenti hiçbir zaman
6:40
İstanbul olmamıştır. Burası her daim
6:42
Akdeniz ve Avrasya'nın o eşsiz kesişim
6:44
noktasıydı. Biraz daha güneye Ege'nin
6:47
antik efsanelerine doğru inelim. Biga
6:49
yarımadasıa olduğunuzu hayal edin. Tam
6:51
altınızda Homeros'un İlyadasında
6:54
anlattığı üst üste kurulmuş tam
6:56
arkeolojik katmanıyla efsanevi turaya
6:59
yatıyor. Ve hemen yakınındaki Astos.
7:01
Düşünsenize milattan önce 347'de büyük
7:04
filozof Aristoteles buraya geliyor. Bir
7:07
felsefe okulu kurmakla kalmıyor.
7:09
Etraftaki canlıları inceleyerek
7:11
kelimenin tam anlamıyla biyoloji ve
7:13
zooloji bilimlerinin temellerini bu
7:15
topraklarda, bu kıyılarda otuyor. Yok
7:17
böyle bir tarih. Ve geldik 5. son
7:20
bölümümüze. Ekonomik ve demografik
7:22
etkiler. Doğa ve tarihin bu muazzam
7:24
armanının modern insanlara ve ekonomiye
7:26
nasıl yansıdığını konuşma vakti. Turizm,
7:28
limanlar ve coğrafya göç yollarını
7:31
kelimenin tam anlamıyla dikte ediyor.
7:33
Ege'ye baktığımızda muazzam bir uçurum
7:35
görüyoruz. Sol tarafta devasa sanayisi,
7:38
limanı ve turizmi ile bölgede en çok göç
7:41
alan metropol İzmir var. İnsanları bir
7:43
müknatıs gibi çekiyor. Sağ tarafta ise
7:46
iç kesimlerde kalan, kıyının o
7:48
avantajlarından biraz uzak olan ve
7:50
bölgede en az göç alan Uşak duruyor.
7:52
Gerçi Uşağın da hakkını yemeyelim. kendi
7:54
köklü sanayisi sayesinde 1953 yılında
7:57
Kütahya'dan ayrılıp kendi başına bir il
7:59
olmayı başardı. Ama yine de kıyının o
8:02
devasa çekim gücüyle rekabet etmek hiç
8:04
de kolay değil. Coğrafya ve lojistiğin
8:06
nüfusu nasıl patlattığını görmek için
8:08
Ege'den çıkıp Karadeniz'e uzanalım.
8:11
Samsun'a bakın. Orta Karadeniz'de
8:13
kelimenin tam anlamıyla bir demografik
8:15
güç merkezi. Neden mi? Çünkü devasa bir
8:17
limanı. Bafra ve Çarşamba gibi uçsuz
8:20
bucaksız tarım ovaları ve harika ulaşım
8:22
bağlantıları var. Bütün bunlar onu
8:24
Karadeniz'in nüfusu en kalabalık kıyı
8:26
şehri yapıyor. Nüfus artışı demişken
8:29
burada sadece ekonomik yatırımların
8:30
değil tıbbın da hakkını vermek lazım.
8:33
1960 yılı çok kritik bir dönüm
8:35
noktasıdır. Tüm Türkiye'de ve özellikle
8:38
Ege gibi bölgelerde sağlık
8:40
koşullarındaki o büyük iyileşmeler
8:42
sayesinde ölüm oranları ciddi şekilde
8:44
düşmeye başladı. İşte bu da faal nüfusun
8:47
ve o bahsettiğimiz bölgesel dinamizmin
8:50
resmen şaha kalkmasını sağladı. Yani
8:52
buradaki asıl can alıcı nokta şu. Turizm
8:55
dediğimiz şey sadece otele giren turist
8:57
ve kazanan otel sahibinden ibaret değil.
9:00
Ortada devasa bir çarpan etkisi var.
9:02
Gelen turist cebindeki parayla öyle bir
9:04
mekanizmayı tetikliyor ki yeni yollar
9:06
yapılıyor. Binlerce insana yepyeni
9:08
istihdam sağlanıyor. Faal nüfus artıyor
9:10
ve tüm ulusal ekonomi bir can suyu
9:12
buluyor. Ve inanın bana dünya çapında bu
9:14
pastadan pay kapmak için ülkeler
9:15
kelimenin tam anlamıyla savaşıyor.
9:17
Örneğin macera turizminde oldukça
9:19
rekabetçi bir pazar var ve potansiyeli
9:21
olmasına rağmen Arnavutluk henüz o
9:23
devler liginde üst düzey bir destinasyon
9:25
olarak kendine yer bulabilmiş değil.
9:26
Rekabet gerçekten acımasız. Evet. Bir
9:29
destinasyonun anatomisini hep birlikte
9:31
masaya yatırdık. Coğrafyanın, yeryüzü
9:34
şekillerinin ve binlerce yıllık bir
9:36
tarihin nasıl omuz omuza verip devasa
9:39
bir turizm makinesi yarattığını gördük.
9:41
Peki tüm bu anlattıklarımın ışığında
9:44
size sormak istiyorum. Bir sonraki
9:46
seyahatiniz için çantanızı hazırlarken
9:48
sadece modern ve lüks bir tatil köyünün
9:51
o gösterişli konforunun peşinden mi
9:53
gideceksiniz? Yoksa Aristoteles'in ayak
9:55
bastığı, efsanelerin doğduğu o kadim
9:58
kıyıların yankılarını mı keşfetmek
10:00
isteyeceksiniz? Karar tamamen sizin. Bu
10:02
büyüleyici incelemede bana katıldığınız
10:04
için teşekkürler. Bir sonraki keşfimizde
10:06
görüşmek üzere.
Jobs & Education