live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Temel Fizik 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/13/temel-fizik-2025-2026-final-sorulari/
Bu metin, mekanik, termodinamik, elektromanyetizma ve modern fizik alanlarındaki temel kavramları kapsayan bir üniversite final sınavı hazırlık kaynağıdır. Kaynakta tork, enerji korunumu ve momentum gibi fiziksel yasaların yanı sıra sıvıların kaldırma kuvveti ve ısı sığası gibi konulara dair teorik bilgiler ve problem çözümleri yer almaktadır. Ayrıca kondansatör sistemleri, elektriksel direnç ve Coulomb Kanunu üzerinden elektrik devrelerinin çalışma prensipleri detaylandırılmaktadır. Ses dalgalarındaki Doppler etkisi ile ışığın dalga özellikleri incelenerek, kuramsal bilgilerin sayısal sorularla pekiştirilmesi amaçlanmıştır. Sonuç olarak bu içerik, öğrencilerin temel fizik prensiplerini anlamalarını ve karmaşık problemleri çözme yeteneklerini geliştirmeyi hedefleyen kapsamlı bir ders özetidir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Fizik deyince aklınıza
0:02
hemen karmaşık formüller, anlaşılmaz
0:05
denklemler mi geliyor? Gelin bugün bu
0:07
fikri tamamen değiştirelim. Birlikte
0:10
evreni yöneten temel kuralları bir sınav
0:12
sorusu formatında ama çok daha basit ve
0:15
anlaşılır bir şekilde ele alacağız.
0:17
Aslında bu kuralların günlük hayatımızın
0:19
tam da merkezinde nasıl yer aldığını
0:21
göreceksiniz. Hazırsanız başlayalım mı?
0:24
Peki yol haritamızda neler var? Önce
0:27
mekanikle yani hareketin bilimi ile
0:30
başlayacağız. Sonra termodinamikte ısı
0:33
ve basınca dalacağız. Ardından
0:36
elektriğin yani yüklerin gücünü
0:38
keşfedeceğiz ve son olarak dalgaların
0:41
görünmez kuvvetlerini anlayacağız. En
0:44
sonunda da göreceksiniz ki fizik aslında
0:47
çoktan cebinizde. Haydi başlayalım o
0:49
zaman. İlk bölümümüz mekanik yani
0:52
hareketin bilimi. Bir kapıyı neden
0:55
kolundan iteriz de menteşesinden
0:57
itemeyiz? Ya da bir cisme vurduğumuzda
0:59
ne olur? İşte bu gibi temel soruların
1:02
cevapları burada. İlk kavramımız tork.
1:05
Tork nedir biliyor musunuz? Aslında bir
1:08
kuvvetin döndürme etkisi. Yani bir şeyi
1:11
dümdüz itmekten bahsetmiyoruz. Onu bir
1:14
eksen etrafında döndürmekten
1:15
bahsediyoruz. En basit örneği sıkışmış
1:18
bir kavanoz kapağını düşünün. Onu açmak
1:21
için uyguladığınız o çevirme kuvveti var
1:23
ya işte o tam olarak torkun kendisi.
1:26
Peki madem öğrendik hadi bunu hemen bir
1:28
soruyla test edelim. Diyelim ki elimizde
1:31
bir cisim var. Ona 4 saniye boyunca 24
1:34
newluk bir kuvvet uyguluyoruz. Bu
1:36
sürenin sonunda bir bakıyoruz ki cismin
1:38
hızı saniyede 12 metre artmış. Soru şu:
1:42
Bu cismin kütlesi ne kadar? Gelin bu
1:44
küçük bulmacayı beraber çözelim. Bu
1:47
soruyu çözmek için elimizde süper bir
1:49
formül var. İtme momentum teoremi. Adı
1:52
biraz havalı duruyor kabul ama aslında
1:54
mantığı çok basit. Diyor ki bir cisme
1:57
uyguladığım kuvvetin uygulama süresiyle
1:59
çarpımı o cismin kütlesi ile hızındaki
2:02
değişimin çarpımına eşittir. Yani f x t
2:06
= m x delta v. Bu kadar basit. Şimdi
2:10
yapmamız gereken tek şey bildiklerimizi
2:12
bu formüle yerleştirmek. Hadi yapalım.
2:14
Kuvvetimiz neydi? 24 zaman 4 saniye
2:18
hızdaki değişim de 12 koyalım bakalım
2:21
yerine. 24 x 4 = kütle x 12 sol taraf ne
2:26
yaptı? 96 yani denklemimiz şu hale
2:29
geldi. 96 = 12 x m. E buradan kütleyi
2:33
yani m'yi bulmak için ne yaparız? Tabii
2:35
ki 96'yı 12'ye böleriz. Ve sonuç tam
2:39
olarak 8 kg. Gördünüz mü? Doğru anahtarı
2:42
kullandığınızda en karmaşık görünen
2:44
kapılar bile ne kadar kolay açılıyor.
2:47
İşte bu tam bir aha anı. Evet,
2:50
cisimlerin havada nasıl hareket ettiğini
2:52
anladık. Peki ya suyun içinde. İşte
2:55
şimdi termodinamik dünyasına yani ısı ve
2:58
basıncın krallığına giriş yapıyoruz.
3:00
Tonlarca ağırlıktaki gemiler nasıl
3:02
oluyor da suyun üzerinde kalabiliyor? Bu
3:05
sorunun cevabını arayacağız. Buradaki
3:07
kahramanımız kaldırma kuvveti. Çok
3:10
basitçe bir sıvının içine giren cisme
3:13
hop dur bakalım diyerek yukarı doğru
3:15
itmesidir. İşte o devasa gemileri
3:18
yüzdüren şey tam olarak bu. Peki bu
3:20
kuvvet neye bağlı? Tek bir şeye. Cismin
3:24
suyun içine ne kadar girdiğine yani
3:26
batan hacmine. Bir cisim ne kadar çok
3:29
suyun yerini kaplarsa su da onu o kadar
3:32
güçlü bir şekilde yukarı iter. Hadi yine
3:34
bir düşünce deneyi yapalım. Elimizde
3:36
aynı boyutta yani eşit hacimde 3 tane
3:39
cisim var. X, Y ve Z. X'in yarısı suyun
3:43
içinde yüzüyor. Y tamamen batmış ama
3:46
askıda kalmış yüzüyor. Z ise doğruca
3:49
dibe çökmüş. Soru basit. Bu üç cisme
3:52
etki eden kaldırma kuvvetlerini nasıl
3:54
sıranarsınız? Hangisi en büyük, hangisi
3:56
en küçük? Bir saniye düşünün bakalım.
3:59
Cevap aslında kuralımızda gizli ve çok
4:01
net. Kaldırma kuvveti batan hacimle
4:03
ilgilidir. Şimdi bakalım. Y ve Z
4:06
cisimlerinin ikisi de tamamen suyun
4:08
içinde mi? Evet. O zaman batan hacimleri
4:10
eşit. Dolayısıyla onlara etki eden
4:13
kaldırma kuvvetleri de birbirine eşit
4:14
olmak zorundu. Peki ya x onun sadece
4:17
yarısı suyun içinde. O zaman ona etki
4:20
eden kuvvette de diğerlerinin yarısı
4:21
kadar. Yani doğru sıralama X'in kuvveti
4:24
en küçük, Y ve Z'nin kuvvetleri ise
4:26
birbirine eşit ve daha büyük. Peki büyük
4:29
dünyadan şimdi de küçücük gözle
4:32
göremediğimiz bir dünyaya inelim.
4:34
Elektriğin dünyasına. Telefonunuzun
4:36
flaşı nasıl o kadar güçlü patlıyor? İşte
4:39
bu gibi soruların cevabını veren
4:41
kondansatörleri yani devrelerin küçük
4:43
enerji depolarını mercek altına
4:45
alacağız. Seri bağlı kondansatörler için
4:48
bilmeniz gereken altın bir kural var.
4:50
Bunları uc uca eklenmiş bir su borusu
4:52
gibi düşünün. Borunun her noktasından
4:55
aynı miktarda su geçmek zorunda, değil
4:57
mi? İşte seri bağlı kondansatörlerde de
4:59
durum aynı. Her birinin üzerinde biriken
5:02
elektrik yükü yani Q birbirine tıpa
5:04
tıpır eşittir. Bu kural hiç değişmez.
5:07
Hadi bu kuralı hemen bir soruyla
5:09
sağlamasını yapalım. Elimizde 3 tane
5:11
kondansatör var. Kapasiteleri sırasıyla
5:14
C, 2C ve 4C. Bunları seri bağlamışız.
5:17
Şimdi size iki tane ifade sunuyorum.
5:19
Hangileri doğru? 1. Üçünün de üzerindeki
5:22
yükler eşittir. 2. Bütün sistemin toplam
5:25
kapasitesi 4/7C'dir. Ne diyorsunuz?
5:28
Hangileri doğru? Gelin bakalım birinci
5:31
ifade doğru mu? Kesinlikle doğru. Çünkü
5:34
altın kuralımız neydi? Seri devrede
5:37
yükler her zaman eşittir. Peki ikinci
5:40
ifade o da doğru. Seri bağlı
5:43
kondansatörlerde toplam sığayı bulmak
5:45
için biraz matematik yapmamız gerekiyor.
5:48
1/C + 1/2C + 1/4C yapıp bulduğumuz
5:52
sonucun tersini aldığımızda karşımıza
5:55
tam olarak 4/7C çıkıyor. Demek ki her
5:58
iki ifade de doğruymuş. Şimdi konuyu
6:00
tamamen değiştiriyoruz ve enerjinin bir
6:03
başka formuna, dalgalara geçiyoruz.
6:05
Gözümüzle göremediğimiz ama hayatımızın
6:08
her anında olan o görünmez kuvvetlere,
6:10
özellikle de sesin sırlarına
6:12
odaklanacağız.
6:13
Dopler etkisi. Bunu aslında hepimiz her
6:16
gün yaşıyoruz. Yolda yürürken size doğru
6:19
hızla yaklaşan bir ambulans düşünün.
6:21
Siren sesi gittikçe incelir, tizleşir,
6:24
değil mi? Peki ya yanınızdan geçip
6:26
uzaklaşırken? Ses anında kalınlaşır yani
6:29
pesleşir. İşte ses dalgalarının bu
6:32
frekans oyunu tam olarak dopler
6:34
etkisidir. Kaynağın size göre hareketi
6:37
duyduğunuz sası değiştirir. Peki bu ses
6:40
dalgaları hepsi aynı mı? Tabii ki değil.
6:43
Onları frekanslarına göre nasıl
6:45
sınıflandırıyoruz? Yani insan kulağının
6:47
duyabildikleri ve duyamadıkları
6:49
arasındaki fark ne? Aslında bizim duyu
6:52
aralığımız oldukça sınırlı. Bizim
6:54
duyamadığımız ama fillerin haberleşmek
6:56
için kullandığı çok düşük frekanslı
6:58
sesler var. 20 herz'in altında. Bunlara
7:01
infrasonik sesler diyoruz. Bir de
7:03
yarasaların avlanırken kullandığı ya da
7:05
tıpta kullanılan o çok yüksek frekanslı
7:07
sesler var. 20.000 Hz'in üzerinde. Onlar
7:10
da ultrasonik sesler. Bizim işitme
7:12
dünyamız ise işte bu ikisinin arasında
7:15
kalıyor. Harika. Mekanik, termodinamik,
7:19
elektrik ve dalgalar hepsine şöyle bir
7:21
göz attık. Şimdi tüm bu öğrendiklerimizi
7:24
toparlayalım ve görelim ki fizik aslında
7:27
bir ders kitabından çok daha
7:28
fazlasıymış.
7:30
Artık alet çantanızda yepyeni bilgiler
7:32
var. Artık biliyorsunuz ki bir kapıyı
7:35
açarken kullandığınız şey tork. Bir topa
7:38
vurduğunuzda momentumunu değiştiren şey
7:40
itme. Suda batmamanızı sağlayan şey
7:43
kaldırma kuvveti. Telefonunuzun flaşını
7:45
patlatan şey seri bağlı kondansatörler.
7:48
Ve ambulansın sesini değiştiren o
7:50
sihirli şey de dobler etkisi. Gördüğünüz
7:53
gibi bu ilkeler her yerde. Evet, evrenin
7:56
işleyişine dair birkaç temel kuralı
7:58
artık biliyorsunuz. Peki şimdi asıl soru
8:02
şu. Bu bilgiyle ne yapacaksınız? Çünkü
8:05
fiziği anlamak demek sadece soruları
8:07
çözmek değil, aynı zamanda etrafınızdaki
8:10
dünyayı farklı bir gözle görmek hatta
8:12
onu yeniden şekillendirmek için bir güce
8:14
sahip olmak demektir. Bu güçle ne inşa
8:17
edeceksiniz?
#Education
#Physics