Up next in 10
TAR201U Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi-1 2025 Yaz Okulu Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/16/tar201u-ataturk-ilkeleri-ve-inkilap-tarihi-1-2025-yaz-okulu-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolonolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde TAR 2011 Uatürk İlkeleri ve
0:05
İnkılap Tarihi 1 2025 yaz okulu
0:07
konularını ve sorularını inceliyoruz.
0:10
Yaz okulu sınavı kapıda biliyorum ama
0:11
inanın bana bu konuları gözünüzde
0:13
büyütmenize hiç gerek yok. Hadi gelin
0:15
hemen işin özüne inelim ve sizi o sınava
0:17
tam anlamıyla hazır hale getirelim. Peki
0:20
bugün rotamızda neler var? Çok hızlıca
0:23
üstünden geçelim. Önce Osmanlı'nın o
0:25
çalkantılı son dönemine bakacağız.
0:27
Ardından o imkansız gibi görünen milli
0:30
mücadelenin nasıl teşkilatlandığını
0:32
konuşacağız. Askeri başarılar ve
0:34
anlaşmalar derken genç cumhuriyetin iç
0:37
ve son olarak dış politikasını masaya
0:39
yatırıp noktayı koyacağız. 1. bölüm
0:42
Osmanlı'nın son dönemi ve o meşhur masa
0:44
başı paylaşım planları. Şimdi tarihi
0:47
metinlerde hep karşımıza çıkan bir şark
0:49
meselesi var. Aslında olay çok net.
0:52
Türkleri tamamen Avrupa kıtasından söküp
0:54
atma stratejisi. Bir de Dünya Savaşı
0:57
sonlarında ABD Başkanı Wilson'ın ortaya
0:59
attığı self determinasyon var. Yani en
1:02
basit tabirle her ulusun kendi
1:04
geleceğine kendisinin karar vermesi
1:06
ilkesi. Sınavlarda bu iki kavram sürekli
1:09
yoklanır. Ha bu arada Osmanlı için o
1:11
meşhur hasta adam tabirini Kırım Savaşı
1:14
öncesinde ilk kullanan devletin de Rusya
1:16
olduğunu aklınızın bir köşesine mutlaka
1:19
yazın. Bakın o dönemin diplomatik
1:21
pervasızlığını anlamak için yazar Arthur
1:23
Kesler'in şu harika tespitine bir kulak
1:26
verin. Bir milletin diğer bir millete
1:28
üçüncü bir milletin toprağını
1:30
vaadetmesi. Ne kadar tuhaf değil mi?
1:33
İşte bu cümle İngiltere'nin gizlice
1:35
Yahudilere Filistin'de yurt vadeden o
1:37
meşhur Balfur deklarasyonunu özetliyor.
1:40
Olayın ciddiyetini ve tuhaflığını
1:42
kavramak için müthiş bir tanım. Gelelim
1:45
insanı tarihi okurken bile sinirlendiren
1:47
o büyük haksızlığa. Düşünün Osmanlı
1:50
halkı dişinden tırnağından arttırıp
1:52
kendi bağışlarıyla İngiltere'ye iki koca
1:55
savaş gemisi sipariş ediyor. Sultan
1:57
Osmanlı Evvel ve Reşadiye parasını da
2:00
kuruşu kuruşuna peşin ödüyorlar. Peki
2:02
sonra ne oluyor? Savaş bahanesiyle
2:04
İngiltere bu gemilere resmen çöküyor.
2:06
İsimlerini de silip Agin Kurt ve Erin
2:09
yapıyorlar. Sınavlarda bu isimlerin
2:11
eşleştirmesi inanılmaz kritik bir
2:12
detaydır benden söylemesi. İkinci bölüm.
2:16
O karanlık tablodan aydınlığa çıkış,
2:18
milli mücadele hazırlıkları ve
2:20
teşkilatlanma süreci. Burada Kuvay-i
2:23
Milliye ile ilgili kurulan çok klasik
2:24
bir sınav tuzağına düşmenizi
2:26
istemiyorum. Evet, bu sivil birlikler
2:28
askeri disiplinden yoksundu ama düşmanı
2:30
oyaladılar ve asıl önemlisi düzenli ordu
2:33
kurulana kadar bize hayati bir zaman
2:35
kazandırdılar. Fakat şıklarda olur da
2:37
saltanat yanlısı taraftar topladılar
2:39
gibi bir şey görürseniz aman diyeyim
2:41
böyle bir amaçları asla ama asla yoktu.
2:44
Bu tamamen yanlış bir şıktır. Peki her
2:46
şey bu milis güçlerle gidiyorduysa biz
2:49
düzenli orduya neden geçtik? Çünkü
2:52
bardağa taşıran bir son damla oldu.
2:54
Gediz taarruzu. Bu taarruzun
2:56
başarısızlığı bize artık disiplinli,
2:59
düzenli bir ordu şart dedirtti. Tabii bu
3:02
direnişi ayakta tutan sivil
3:03
inisiyatifleri yani o yararlı
3:06
cemiyetleri unutamayız. Kilikyalılar,
3:08
İzmir müdafaai hukuk, istihbarat
3:11
sağlayan karakol ve mim mim grubu.
3:13
Bunlar mücadelenin adeta gizli
3:15
kahramanlarıydı. Hazır cemiyetlerden
3:18
bahsetmişken isimleri aldanmamanız
3:20
gereken bir yer daha var. Trabzon ve
3:22
Havalisi Adem-i Merkeziyet Cemiyeti.
3:25
Söylemesi bile ne kadar havalı duruyor
3:26
değil mi? Sanki çok milli bir cemiyetmiş
3:28
gibi. Ama ismine kesinlikle kanmayın. Bu
3:31
cemiyet ayrılıkçı ve tamamen kendi
3:33
bölgesinde başına buyruk olmak isteyen
3:35
bir yapıydı. Yani milli mücadeleye falan
3:37
destek vermediler. Lütfen bu kelime
3:39
oyunlarına dikkat edin. İşin biraz da
3:42
masa başı kısmına Paris Barış
3:43
Konferansına dönelim. Ermeni heyeti
3:45
masaya bir muhtıra koyuyor ve neleri
3:47
istiyorlar biliyor musunuz? Doğu
3:49
Anadolu'daki altı vilayeti, Çukurova'yı
3:52
ve İskenderun bölgesini. Eğer size
3:54
verilen bir soruda Ermeniler Edirne ve
3:56
Kırklarelini yani Trakya'yı da istedi
3:58
diye bir tuzak kurulursa oradan hemen
4:00
uzaklaşın. Trakya Yunanistan'ın
4:02
hedefindeydi. Ermenilerin değil.
4:04
Coğrafyayı biraz gözünüzde
4:06
canlandırırsanız bu ayrım çok basit.
4:08
3ünc bölüm: Sahada kazanıp masada
4:11
tasdikleme dönemi. Askeri başarılar ve
4:14
antlaşmalar. Bağımsızlık belgemize giden
4:17
bu uzun yolculuğu zihninizde üç ana
4:19
durak olarak kodlayın. Önce doğudaki
4:22
kilidi çözen Gümrü, ardından savaşı
4:24
bitiren Mudanya ve son olarak o büyük
4:27
final Lozan. Bakın Gümrü ile sıradan bir
4:29
sınır antlaşması falan değildir. Genç
4:32
TBMM'nin imzaladığı ilk siyasi
4:33
antlaşmadır ve uluslararası bir belgede
4:36
ilk kez Türkiye adı geçmiştir.
4:38
Ermenilerin o harita üzerindeki Sevra
4:40
yerlerini tamamen yitirmiştir. Ardından
4:42
gelen Mudanya mütarekesi ise tam bir
4:44
diplomatik şah eserdir. Neden mi? Çünkü
4:47
biz Edirne'yi ve Doğu Trakya'yı tek bir
4:49
askerimiz bile şehit düşmeden, tek
4:51
kurşun atmadan geri aldık. Bu olağanüstü
4:53
bir başarıdır. Sıra geldi Lozan'a.
4:56
Burada sizi rakiplerinizden birkaç adım
4:58
öne geçirecek çok tatlı iki sınav detayı
5:00
vereyim. Birincisi o koca konferans
5:03
İngiltere'de yaşanan ani bir hükümet
5:05
değişikliği yüzünden planlanandan tam
5:07
bir hafta röt ağırlı toplanmıştır.
5:09
İkincisi, boğazlar konusu masada
5:11
tartışılırken boğazların tüm egemenliği
5:14
kayıtsız şartsız Türkiye'ye
5:15
bırakılmalıdır. Diyen bir ülke vardı.
5:17
Kim biliyor musunuz? Karadeniz'deki
5:19
kendi güvenliği için bunu inatla savunan
5:21
Sovyet Rusya. Bu detaylar cebinizde
5:24
mutlaka dursun. 4. bölüm. Artık kendi
5:27
evimize dönüyoruz. Genç Cumhuriyetin iç
5:29
politikası. Mustafa Kemal Atatürk'ün
5:32
cumhuriyetin adeta temeline attığı o
5:35
meşhur 9 UMDE programına bakıyoruz.
5:37
Milli egemenlik, eğitimi birleştirmek,
5:40
ülkenin asayişını sağlamak. Hepsi şahane
5:42
adımlar ama sınavda önünüze bir şı
5:44
koyarlar. Efendim devlet gelirini
5:47
artırmak için aşar vergisi korunmuştur.
5:49
Kesinlikle yanlış. Aksine çiftçinin
5:51
belini büken o aşar vergisi bir süre
5:54
sonra tamamen kaldırıldı. Tuzağa düşmek
5:56
yok. Halifeliğin kaldırılmasında da
5:59
benzer bir mantık oyunu yapıyorlar. Hep
6:01
bakın TBMM ülkedeki tek güçtü ve
6:04
otoriteyi başka hiçbir kurumla paylaşmak
6:06
istemiyordu. Üstelik bu kurum yeni
6:08
yapılacak modern reformların ruhuna da
6:10
tamamen aykırıydı. Eğer soruda
6:13
cumhuriyet ilan edilince halifelik daha
6:15
güçlü bir kurum haline geldi gibi bir
6:17
saçmalık görürseniz gülüp geçin ve o
6:20
şıkkı hemen eleyin. Kurum tamamen
6:22
sembolikleşmişti. Tabii böylesine hızlı
6:25
ve köklü devrimler her zaman herkes
6:27
tarafından alkışlanmadı. Yeniliklere ve
6:30
cumhuriyet rejimine karşı direnen gerici
6:32
ayaklanmalar da yaşandı. Bunların
6:34
hafızalarımıza en acı şekilde kazananı
6:37
Asmen Kubilay'ın trajik bir şekilde
6:39
şehit edilmesiyle sonuçlanan Menemen
6:41
olayıdır. Bu acı olay bize bir kez daha
6:44
inkılapların ne pahasına olursa olsun
6:46
korumamız gerektiğini hatırlatmıştır.
6:49
5. ve son bölüm. Dünyaya açılıyoruz.
6:52
Cumhuriyetin dış politikası. Şu an
6:55
karşınızda duran bu tablo var ya bu tam
6:57
anlamıyla bir can kurtaran üç büyük
6:59
kriz, üç ülke ve çözüm yolları.
7:01
Yunanistan'la nüfus mübadelesi yüzünden
7:04
yaşadığımız o zorlu etabli yani yerleşme
7:06
krizi Tallah daimi adalet divanına kadar
7:09
gitti. Komşumuz İran'la isyancılar
7:11
yüzünden yaşanan o sınır ihlali problemi
7:14
yani küçük ağrı krizi ve tabii ki
7:16
İngiltere ile olan o devasa çözülmesi en
7:18
zor mesele Musul. Musul için Milletler
7:21
Cemiyeti bir heyet kurdu. Adı da üçlü
7:24
komisyon idi. Bu eşleştirmeleri aklınıza
7:26
adeta kazıyın. Evet. Çökmekte olan bir
7:29
imparatorluktan bağımsız modern bir
7:31
cumhuriyete giden bu uzun, zorlu ama bir
7:34
o kadar da deha dolu yolu hep beraber
7:36
inceledik. Peki tüm bu geçmiş bugünümüze
7:39
nasıl bir ayna tutuyor? Bu incelemede
7:41
ele aldığımız dersin çıkmış sorularını
7:43
deneme sınavı formatında çözmek ve
7:45
kendinizi test etmek için lolonolo.com
7:48
adresini ziyaret edebilir. Bu anlatımın
7:50
altındaki açıklama kısmında yer alan
7:52
bağlantıya tıklayabilirsiniz. Başarılar.
#Jobs & Education