live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Anadolu TAR131U Genel Biyoloji 2024-2025 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/03/tar131u-genel-biyoloji-2024-2025-final-sorulari/
Bu metinler, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Tarım Teknolojisi bölümüne ait Genel Biyoloji dersinin final sınavı sorularını ve detaylı konu özetlerini içermektedir. Kaynakta hücre biyolojisinden genetik kavramlara, bitki anatomisinden hayvan fizyolojisine kadar geniş bir biyolojik yelpaze ele alınmaktadır. Özellikle fotosentez, bitkilerde iletim dokuları, üreme stratejileri ve ekolojik popülasyon tanımları gibi temel bilimsel başlıklar üzerinde durulmaktadır. Soruların çözümleriyle birlikte sunulan açıklamalar, organellerin işlevleri ve canlı sistemlerin çalışma prensipleri hakkında öğretici bilgiler sağlamaktadır. Bu içerik, öğrencilerin biyolojik süreçleri ve canlılar arasındaki temel farkları kavramasına yardımcı olmayı amaçlayan kapsamlı bir akademik rehber niteliğindedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Hiç düşündünüz mü bugün bir üniversite
0:03
biyoloji finaline girseniz geçebilir
0:05
miydiniz? Gelin bugün bunu test edelim.
0:09
Gerçek final sınavlarından ilham alan
0:11
sorularla hem bilgimizi tazeleyelim hem
0:13
de yaşamın o inanılmaz sırlarına
0:15
birlikte bir göz atalım. Evet soru bu.
0:18
Bir üniversite biyoloji finalini
0:20
geçebilir miydiniz? Hadi bakalım bu
0:23
sorunun cevabını hep birlikte arayalım.
0:25
Bu kendinize meydan okumak için harika
0:27
bir fırsat. Bakalım okul yıllarından
0:29
aklınızda neler kalmış. Peki nereden
0:32
başlıyoruz? En dipten. En küçükten. Yani
0:36
hayatın o temel yapı taşı olan hücrenin
0:39
gizemli dünyasından başlayıp ta en
0:41
tepeye türlerin bir araya gelerek
0:43
oluşturduğu devasa topluluklara kadar
0:45
uzanan bir yolculuk olacak bu.
0:47
Hazırsanız derin bir nefes alın. Dalışa
0:50
geçiyoruz. Ve işte ilk durağımız. Her
0:54
şeyin başladığı o yer. Mikroskobik
0:56
dünya. Gözle göremediğimiz ama hayatı
0:59
mümkün kılan hücrelerin ve genlerin o
1:02
inanılmaz düzenli evrenine şöyle bir
1:05
yakından bakalım. Ve işte sınavın ilk
1:08
sorusu geliyor. Hazır mısınız? Hücrenin
1:11
içinde tıpkı bir postane gibi çalışan
1:14
üretilen proteinleri özenle paketleyip
1:16
doğru adreslere gönderen bir yapı var.
1:18
Peki bu süper organize postanenin adı
1:21
neydi acaba? Doğru cevap Golge aygıtı.
1:25
Aynen öyle. Burayı dev bir lojistik
1:27
merkezi gibi düşünebilirsiniz. Ham
1:29
proteinler geliyor. Burada işleniyor.
1:31
Son şekle veriliyor ve sonra hücre
1:34
içinde ya da dışında nereye lazımsa
1:36
oraya gönderilmek üzere paketleniyor. Ve
1:38
bakın bu mekanizmadaki en ufacık bir
1:41
aksaklık bile ne kadar ciddi
1:43
hastalıklara yol açabiliyor. İşte o
1:45
yüzden bu posthane gerçekten de hayati
1:47
bir öneme sahip. Tamam hücrenin içinden
1:50
çıktık. Şimdi biraz daha büyük resme
1:52
bakalım. Hep genlerimizden bahsederiz
1:54
değil mi? Ama bir canlının göz renginden
1:56
tutun da davranışlarına kadar yani
1:59
dışarıdan bakıp görebildiğimiz bütün
2:01
özelliklerinin toplamına ne deniyor?
2:03
İşte bu soruya cevap fenotip. Bu kelime
2:06
çok önemli. Çünkü fenotip sadece genetik
2:08
kodunuzun bir çıktısı değil. Asıl olay o
2:11
genetik kodun çevreyle etkileşime
2:13
girdiğinde ortaya çıkan sonuç. Yani
2:15
sizin dış görünüşünüz, özellikleriniz ve
2:18
tabii ki bu gözle görülen özellikler bir
2:21
canlının hayatta kalma ve üreme şansını
2:24
yani evrimdeki başarısını doğrudan
2:26
belirliyor. Aklınızda kalması için şöyle
2:29
süper basit bir benzetme yapalım.
2:31
Genleriniz bir binanın mimari planıdır.
2:34
Fenotipiniz ise o plana bakılarak inşa
2:37
edilmiş hepimizin dışarıdan gördüğü,
2:39
dokunduğu binanın ta kendisidir. Bu
2:41
kadar net. Peki o mimari planın yani
2:44
genlerin nasıl olup da bütün bir
2:46
organizmayı mesela bir bitkiyi ortaya
2:49
çıkardığını görmeye ne dersiniz? Hadi o
2:52
zaman şimdi bir seviye yukarı çıkıyoruz
2:54
ve bitkiler aleminin o akıl almaz
2:56
mekanizmalarına dalıyoruz. Evet,
2:58
bitkilerin de kendilerine has inanılmaz
3:00
bir dolaşım sistemi var. İki ana boru
3:03
hattı düşünün. Birincisi ksilem.
3:06
Ksilem'in tek bir işi var. Köklerden
3:08
aldığı suyu ve mineralleri sanki tek
3:10
yönlü bir otobanmış gibi sadece yukarı
3:13
yapraklara doğru taşımak. Tam bir su
3:15
boru hattı yani. Diğer yanda ise flamem
3:19
var. Floem ise daha çok bir yemek
3:21
dağıtım servisi gibi. Fotosentezle
3:24
üretilen o değerli besinleri yani
3:26
şekerleri bitkinin neresinde ihtiyaç
3:28
varsa oraya hem yukarı hem aşağı çift
3:31
yönlü olarak taşıyor. Biri suyu
3:33
getiriyor diğeri yemeği dağıtıyor.
3:35
Muhteşem bir iş bölümü. Peki hiç merak
3:38
ettiniz mi bazı bitkiler o güzelim
3:40
çiçeklerini açmak için neden illaki
3:42
bütün bir kışı bekler? İşte bu dahiyane
3:45
sürecin adı vernalizasyon ve bakın nasıl
3:48
işliyor. Adım bir kış bastırınca bitki
3:51
tamam dinlenme zamanı deyip uyku moduna
3:53
geçiyor. Adım iki o kış boyunca gereken
3:55
soğuğu alıyor. Bu çok kritik. Ve son
3:58
adım, bu soğuk dönemi adeta bir takvim
4:01
gibi kullanan bitki, bahar gelip don
4:03
tehlikesi geçtiği anda işte şimdi zamanı
4:06
diyerek çiçeklenmek için sinyali alıyor.
4:08
Gerçekten de ne kadar zekice bir
4:10
zamanlama değil mi? Üreme konusuna
4:12
gelince bitkilerin iki ana stratejisi
4:15
var. Mesela eğrelti otu gibi daha ilkel
4:18
çiçeksiz bitkiler tek hücreli ama çok
4:20
dayanıklı olan sporları kullanıyor. Ama
4:23
çiçekli bitkiler işi bir adım öteye
4:25
taşımış. Onlar içinde minicik bir
4:27
embriyo ve onun ilk günleri için
4:29
hazırlanmış bir besin paketi bulunan çok
4:32
daha karmaşık bir yapı olan tohumu
4:34
kullanıyorlar. Şöyle düşünün. Spor sırt
4:36
çantasıyla yola çıkan bir gezginse tohum
4:39
yanında azık torbasıyile birlikte gelen
4:41
tam donanımlı bir kaşif gibi çok daha
4:43
hazırlıklı. Bitkilerin dünyası harikaydı
4:47
ama şimdi vites artırıyoruz. Karmaşıklık
4:50
seviyesini bir tık daha yukarı çekip
4:52
hayvanlar alemine geçiş yapıyoruz.
4:55
Bakalım hayvan vücudunu ayakta tutan ve
4:57
o inanılmaz işleri başaran sistemler
5:00
nasıl çalışıyor? Hayvanlarda müthiş bir
5:02
uzmanlaşma var. Her dokunun kendine has
5:05
çok özel bir görevi var. Mesela epitel
5:07
doku. Vücudumuzun dışını bir zırh gibi
5:10
kaplayıp bizi koruyor. Aynı zamanda
5:12
bağırsaklarımızda besinleri emiyor. Ya
5:14
kıkırdak doku, soluk borumuzun her
5:16
nefeste çökmesini engelleyen o esnek ve
5:19
sağlam destek ve tabii ki sinir sistemi.
5:22
Bütün bu operasyonu yöneten, emirleri
5:24
veren o eşsiz komuta merkezi. Dolaşım
5:27
sistemleri de bambaşka olabiliyor.
5:29
Mesela bizde kan hep damarların içinde
5:31
akar değil mi? Ama böcekler, örümcekler
5:34
gibi eklen bacaklılarda durum farklı.
5:36
Onlarda açık dolaşım dediğimiz bir
5:38
sistem var. Yani kan damarlardan çıkıp
5:41
doğrudan vücut boşluğuna akıyor ve
5:43
organlar adeta bir kan banyosu içinde
5:45
yüzüyor. Bizim sistemimizden epey farklı
5:48
bir yaklaşım olduğu kes tamam. Tek tek
5:50
organizmalara baktık. Şimdi kamerayı
5:53
biraz daha geri çekelim. Odağımızı
5:55
bireylerden alıp yaşamın devamını
5:57
sağlayan o büyük süreçlere ve canlıların
6:00
bir araya gelerek nasıl daha büyük
6:02
gruplar oluşturduğuna çevirelim. Üreme
6:04
konusunda da yine karşımıza iki ana
6:06
strateji çıkıyor. Bir yanda dış döllenme
6:09
var. Bu genellikle suda gerçekleşen ve
6:11
başarı şansı epey düşük olan tam bir
6:13
kumar aslında. İşte bu yüzden balıklar
6:16
gibi canlılar şansı artırmak için ortama
6:18
milyonlarca yumurta ve sperm bırakıyor.
6:21
Diğer yanda ise iç döllenme var. Bu çok
6:23
daha güvenli bir yöntem. Döllenme
6:25
dişinin vücudunun o korunaklı ortamında
6:27
gerçekleştiği için çok daha az sayıda
6:30
yumurta ve spermle çok daha yüksek bir
6:32
başarı oranı yakalanıyor. Yani biri
6:34
sayıya oynuyor diğeri kaliteye. Risk ve
6:36
yatırım arasında mükemmel bir biyolojik
6:38
denge. Milyonlarca. İşte dış
6:41
döllenmedeki o inanılmaz düşük başarı
6:44
ihtimalini yenmenin bedeli mu? Tek bir
6:46
balık türünün devam etme şansını sadece
6:50
bir parça arttırabilmek için suya
6:52
milyonlarca yumurta bırakmak zorunda. Bu
6:55
hayatta kalma mücadelesinin en saf, en
6:58
rakamsal hali. Ve geldik final
7:00
sınavımızın son sorusuna. Bütün bu
7:02
bilgileri birleştiren ekolojinin en
7:04
temel kavramlarından biri. Soru şu:
7:07
Belirli bir alanda yaşayan ve aynı türe
7:09
ait olan bireylerin oluşturduğu gruba ne
7:12
ad verilir? Ve cevap tabii ki
7:14
popülasyon. Eğer bunu bildiyseniz
7:17
tebrikler. Bireyden sonraki ilk büyük
7:20
organizasyon seviyesi işte budur. Bir
7:22
ormandaki bütün çam ağaçları bir
7:24
popülasyondur. Bir göldeki bütün sazan
7:26
balıkları da başka bir popülasyon. Ve
7:29
böylece yolculuğumuzun da sonuna gelmiş
7:32
olduk. Hücreden başladık bireye. Oradan
7:35
da popülasyona ulaştık. Tek bir türün
7:37
oluşturduğu gruba popülasyon dedik. Peki
7:40
aklınıza şu soru geliyor mu? Bütün bu
7:43
farklı popülasyonlar, ağaçlar, balıklar,
7:46
böcekler, bizler bir araya geldiğinde ne
7:49
olur? İşte bu soru. soru bizi
7:52
ekosistemlerin yani biyolojinin çok daha
7:55
büyük, çok daha karmaşık ve büyüleyici
7:57
dünyasına açılan o kapının tam önüne
8:00
getiriyor. var.
#Education
#Education
#Biological Sciences
#Ecology & Environment