live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Türkiyenin Toplumsal Yapısı 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/13/turkiyenin-toplumsal-yapisi-2025-2026-final-sorulari/
Bu kaynaklar, Türkiye'nin toplumsal yapısını tarihsel süreç, siyasal dönüşüm ve ekonomik değişim ekseninde inceleyen akademik bir genel bakış sunmaktadır. İçerik, Cumhuriyetin kuruluşuyla gelen merkezi devlet geleneğini, eğitimdeki laikleşme adımlarını ve devletçilikten serbest piyasa ekonomisine geçiş evrelerini kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Ayrıca, Türkiye'deki demografik değişimler, nüfus politikaları ve aile yapısı gibi sosyolojik unsurlar, küreselleşmenin kentleşme üzerindeki etkileriyle birlikte analiz edilmektedir. Metinlerde, sosyal bilimler alanındaki kuramsal yaklaşımlar ile kültürel kimliği oluşturan sentez yapıya dair önemli ayrıntılar vurgulanmaktadır. Son olarak, bu konular üzerinden öğrencilerin bilgisini ölçmeyi amaçlayan final sınavı soruları ve açıklamalı çözümleri paylaşılmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bugün sizlerle birlikte bir
0:02
imparatorluğun küllerinden doğan modern
0:04
bir ulusun yani Türkiye'nin o karmaşık
0:07
ama bir o kadar da büyüleyici toplumsal
0:09
yapısına yakından bakacağız. Peki
0:12
sorumuz şu: Koca bir imparatorluğun
0:14
mirasıyla yepyeni bir ulus nasıl
0:16
kurulur? İşte bugün Türkiye toplumunun
0:19
bu inanılmaz dönüşüm yolculuğuna
0:21
çıkıyoruz. Eski ve yeninin nasıl içe
0:24
geçtiğini, bugünkü yapıyı nasıl
0:26
oluşturduğunu gelin hep birlikte
0:27
görelim. Tamam. O zaman en baştan
0:30
başlayalım. Her şeyin temelinden yani
0:32
modern Türkiye'yi ayakta tutan o devlet
0:34
ve hukuk yapısından. Çünkü hikayenin en
0:37
kilit noktası burası. Şimdi Cumhuriyet
0:40
kurulduğunda Osmanlı'dan gelen çok güçlü
0:42
bir merkezi devlet geleneği vardı. Bu
0:44
yapı korundu ama devrim niteliğinde bir
0:47
farkla. Artık güç padişahın ya da bir
0:50
kişinin değil doğrudan milletin
0:52
kendisinin olacaktı. İşte bu ulusal
0:54
egemenlik ilkesi oyunun bütün
0:56
kurallarını yeniden yazdı. Ve bu ilke
0:59
öyle havada kalmadı. 1921 anayasasıyla
1:02
etekemiye büründü. Bakın bu sadece bir
1:04
kağıt parçası değil. Bu gücün saraydan
1:07
alınıp doğrudan halkın meclisine yani
1:10
Büyük Millet Meclisi' devredildiğinin
1:12
resmi belgesiydi. Türkiye için yepyeni
1:14
bir sayfa açılıyordu. Tabii yeni bir
1:17
ulus inşa ediyorsanız en kritik
1:19
alanlardan biri de eğitimdir. Değil mi?
1:21
İşte Tevhid-i Tedrisat Kanunu tam da
1:24
bunu yaptı. o dönemdeki dağınık, farklı
1:27
farklı eğitim sistemlerini tek, modern
1:29
ve laikit bir çatı altında topladı. Amaç
1:32
sadece binaları yenilemek değildi tabii.
1:35
Asıl amaç cumhuriyetin ideallerini
1:37
benimsemiş yepyeni bir nesil
1:39
yetiştirmekti. Peki yasal temeller
1:42
atıldı, eğitimde devrim yapıldı. İyi de
1:44
bu yeni devletin çarkları nasıl
1:46
dönecekti? Yani ekonomik olarak nasıl
1:48
ayakta kalacaktı? İşte şimdi ülkenin o
1:51
büyüme motoru olan ekonominin zaman
1:54
içinde nasıl vites değiştirdiğine bir
1:56
bakalım. Türkiye'nin ekonomik serüveni
1:59
gerçekten de bir hız treni gibi. Şöyle
2:01
bir düşünün. 1930'larda devlet kitler
2:04
yani kamu iktisadi teşebbüsleriyle
2:07
sanayileşmenin lokomotifiydi. Sonra bir
2:10
anda 1980'lere geliyoruz ve serbest
2:12
piyasaya keskin bir dönüş yapılıyor.
2:15
Bugünse bambaşka bir yerdeyiz. Küresel
2:17
sermayenin oyun kurduğu, küresel
2:20
kentlerin yükseldiği bir dönemdeyiz. Her
2:22
bir dönem ülkenin rotasını tamamen
2:25
değiştirdi ve o keskin dönüşün mimarı
2:28
özellikle 1980'lerde Turgut Özald'dı.
2:32
Onun dönemiyle birlikte devlet
2:34
ekonomiden elini eteğini çekmeye
2:36
başladı. Özelleştirme ve serbest piyasa
2:39
ekonominin yeni parolaları oldu. Ama bu
2:42
sadece bir politika değişikliği değildi.
2:44
İnanın bana bu köklü bir zihniyet
2:46
devrimiydi. İşte bu yemi ekonomik
2:48
düzenin en somut çıktılarından biri de
2:50
küresel kentler oldu. Yani artık
2:53
şehirler sadece içinde yaşayanların
2:55
ihtiyaçlarına göre değil daha çok
2:57
uluslararası parayı sermayeyi çekmek
2:59
için tasarlanmaya başlandı. Dev
3:01
altyapılar, lüks konutlar, özel
3:03
hizmetler hepsi bu küresel yarışın bir
3:05
parçası. Tamam, devlet, hukuk, ekonomi
3:08
hepsini konuştuk ama bütün bu büyük
3:10
değişimlerin ortasında insan faktörü var
3:12
değil mi? Yani halk, nüfus ne
3:14
durumdaydı? İşte şimdi anlatacağım
3:17
demografik hikaye en az diğerleri kadar
3:19
belki de daha fazla şaşırtıcı ve
3:21
dramatik. Size bir sayı vereceğim. 13
3:24
milyon. Evet, 13 milyon. Bugün bu sayı
3:28
belki sadece İstanbul'un bir kısmının
3:29
nüfusu ama 1927 yılına geri döndüğümüzde
3:33
bu sayı koskoca Türkiye Cumhuriyeti'nin
3:36
toplam nüfusuydu. İnanılmaz değil mi?
3:39
Evet, yanlış duymadınız. Topu topu 13
3:41
milyon insan günümüzle karşılaştırınca
3:44
akıl almaz derecede az. Peki neden? Yani
3:47
genç cumhuriyet yolculuğuna neden bu
3:49
kadar az bir nüfusla başlamak zorunda
3:51
kaldı? Cevap: Ülkenin sırtında taşıdığı
3:55
ağır yüklerde o derin travmalarda gizli.
3:58
Düşünün 1912'den 1922'ye kadar tam 10
4:02
yıl boyunca ülke neredeyse bir gün bile
4:04
savaştan çıkamamış. Balkan Savaşları
4:07
ardından Dünya Savaşı hemen peşinden
4:10
Kurtuluş Savaşı. Bu süreçte sadece
4:13
toprak kaybedilmedi. Milyonlarca insan,
4:16
özellikle de ülkenin geleceği olan genç
4:18
erkek nüfusu hayatını kaybetti. Buna bir
4:21
de salgın hastalıkları ve o günün
4:23
koşullarındaki yetersiz tıbbi hizmetleri
4:25
ekleyin. Manzara gerçekten çok ağırdı
4:28
ama tabii bu durum sonsuza dek böyle
4:30
gitmedi. Zamanla politikalar tamamen
4:33
değişti. 1960'lara geldiğimizde devletin
4:36
önceliği artık sadece sayıca çok olalım
4:39
değil nitelikli bir nüfusumuz olsun
4:41
anlayışına evrildi. İşte 1965'teki nüfus
4:45
planlaması kanunu tam da bu değişimin
4:47
simgesi. Odak noktası daha çok çocuktan
4:50
daha sağlıklı ve planlı ailelere kaydı.
4:53
Bu aslında refah toplumuna doğru atılan
4:55
önemli bir adımdı. Şimdi geldik en can
4:58
alıcı soruya. Yasa değişti. Ekonomi tepe
5:01
taklak oldu. Nüfus yapısı başkalaştı.
5:03
Peki tüm bu sarsıntıların ortasında bu
5:06
toplumu bir arada tutan şey neydi? O
5:08
harç neydi? Gelin şimdi son olarak
5:11
Türkiye'nin modern kimliğini oluşturan o
5:13
karmaşık ama bir o kadar da renkli
5:15
kültürel dokuya bakalım. Türk kültürü
5:17
dediğimiz şey aslında tek bir parça
5:19
değil. Müthiş bir sentez. Adeta
5:21
rengarenk bir mozaik gibi. Bu mozağın
5:24
içinde ne var derseniz Orta Asya'dan
5:26
getirdiğimiz kökler var. İslam
5:28
medeniyetinin getirdiği derinlik var.
5:31
Akdeniz'in o cıvıl cıvıl sıcaklığı var.
5:33
Ve tabii ki batıyla etkileşimin
5:35
getirdiği modernizm var. Hepsi bir
5:37
arada. Ve bu kültürel zenginlik en çok
5:40
sokağa çıktığınızda karşınıza çıkar.
5:42
Kamusal alanda, aynı meydanda, aynı
5:45
otobüste, muhafazakar kimliğiyle,
5:47
liberal düşüncesiyle, milliyetçi
5:49
duruşuyla ya da farklı etnik kökeniyle
5:52
insanlar bir arada. Bu birliktelik bazen
5:54
çok uyumlu, bazen de gerilimli
5:57
olabiliyor. Ama sonuçta ortaya her zaman
5:59
caplı ve dinamik bir sosyal hayat
6:01
çıkıyor. Bu iç içe geçmişliğin en somut
6:04
örneklerinden birini merak ediyor
6:05
musunuz? Evlilikler. Türkiye'de pek çok
6:08
çift önce belediyede devletin şart
6:11
koştuğu resmi nikahı kıyar, sonra da
6:13
aile ve toplum için önemli olan dini
6:16
töreni yapar. İşte bu modern kanunlarla
6:19
geleneklerin ele nasıl yürüyebildiğinin
6:21
mükemmel bir fotoğrafı. Modern devlet
6:23
olmak demek sadece yasalar yapmak,
6:26
ekonomi yönetmek demek değil tabii ki
6:28
aynı zamanda zor durumdaki vatandaşının
6:30
yanında olmak demek. Mesela alo 183
6:33
hattı. Şiddet görme riski altındaki
6:36
kadınlar ve çocuklar için bir can simidi
6:38
adeta. İşte bu ve bunun gibi sosyal
6:40
destek mekanizmaları devletin o koruyucu
6:43
yüzünü gösteriyor ve modern toplumun
6:45
olmazsa olmazlarından. İşte böyle.
6:48
Hukuktan ekonomiye, nüfustan kültüre
6:51
Türkiye'nin yüzy yıllık hikayesi aslında
6:53
bitmeyen bir değişim ve dönüşüm
6:55
hikayesi. Peki Orta Asya'dan, İslam'dan,
7:00
Batıdan, Akdeniz'den bunca farklı mirası
7:03
bir potada eriten bu karmaşık kimliğin
7:05
hangi tarafı Türkiye'nin gelecek
7:07
yüzyılına damgasını vuracak? İşte bu
7:09
cevabını zamanın ve hepimizin birlikte
7:12
vereceği büyük bir soru. Bizi
7:14
dinlediğiniz için teşekkürler.
#Education
#Economics
#Political Science
#Demographics