Up next in 10
Auzef Sunucu Tabanlı Programlama 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/05/06/sunucu-tabanli-programlama-2025-2026-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Sunucu tabanlı programlama
0:02
vizenize harika bir özetle hazırlanalım.
0:05
Biliyorum sınavlar yaklaştıkça o kalın
0:07
dokümanlar gözünüzde büyüyebiliyor ama
0:09
inanın hiç gerek yok. Ben buradayım ve
0:12
bu anlatımda o karmaşık görünen
0:14
sayfaları alıp sizin için inanılmaz net,
0:16
çok kolay anlaşılır bir hale
0:18
getireceğim. Amacımız sadece ezberlemek
0:20
değil. İşin mantığını kavrayıp o
0:22
sınavdan harika bir notla çıkmak.
0:24
Hazırsanız hemen başlayalım. İşte
0:27
hızlıca yol haritamız. Web mimarisi, PHP
0:30
temelleri, MVC tasarım deseni, Laravel
0:33
ve rotalar ve son olarak veri tabanıyla
0:36
elocent. En dışarıdan geniş web
0:38
mimarisinden başlayıp adım adım kodun ve
0:41
veri tabanının derinliklerine ineceğiz.
0:43
Bu beş adımla vizedeki o 20 soruyu
0:45
rahatça cebimize koyacağız. Birinci
0:47
bölümümüz web mimarisi ve protokoller.
0:50
Üzerinde çalıştığımız bu devasa oyun
0:53
alanının yani internetin kurallarına bir
0:55
bakalım. Sınavda kesinlikle karşınıza
0:58
çıkacak o banko soruyla başlıyoruz.
1:01
wwwide
1:04
web nedir? 1989'da
1:07
Tim Burnerslee tarafından icat edilen
1:10
köprü metinleriyle yani Hypertext'le
1:12
birbirine bağlanan devasa küresel bir
1:15
bilgi paylaşımı ağıdır. Bunu hemen bir
1:17
kenara not edelim. Peki ufak bir vize
1:20
provasına ne dersiniz? Soru aynen şöyle
1:22
gelecek. TCP/ı IP mimarisinde kaç katman
1:26
bulunur? Şöyle bir hafızanızı yoklayın
1:28
bakalım. Cevap tam olarak 4. Bildiyseniz
1:32
harika gidiyorsunuz. Bu TCPIP modeli
1:35
aslında okulda öğretilen o teorik
1:37
karmaşık 7 katmanlı OSI modelinin çok
1:40
daha basitleştirilmiş sahadaki pratik
1:42
halidir. Nedir bu dört katman derseniz
1:46
bunlar birbiri üzerine kurulur. En üstte
1:48
uygulama katmanı var. Onun hemen altında
1:51
veriyi güzenle taşıyan taşıma katmanı,
1:54
sonra paketleri yönlendiren internet
1:56
katmanı ve en altta da cihazların
1:58
fiziken konuştuğu A erişim katmanı.
2:01
İnternetin çalışma mantığı tam olarak
2:03
bu. Şimdi arka arkaya tam üç vize
2:06
sorusunu tek kalemde aradan çıkarıyoruz.
2:08
1. Standart bir URL'nin yapısı şöyledir.
2:12
Protokol, sunucu adı, port, klasör yolu
2:15
ve dosya adı. 2. Güvenli bağlantı. HTTP
2:18
şifreli ve güvenli olan HTTPS yapmak
2:21
için mutlaka bir SSL sertifikasına
2:23
ihtiyacınız var. Ve 3. Sitenizi
2:26
internete açmadan kendi bilgisayarınızda
2:28
test etmek için kullandığınız alan adı
2:30
Lockhouse'tur. Karşılığı da
2:31
127.0.0.1'dir.
2:34
Harika. Devam ediyoruz. Bu bölümü
2:37
bitirmeden çok kritik bir ayrımdan
2:39
bahsedelim. Monolitik mimari uygulamanın
2:42
devasa tek bir blok halinde
2:44
yazılmasıdır. SOA yani servis odaklı
2:47
mimari ise tam tersi. Bunu A üzerinden
2:51
birbiriyle konuşup ortak bir işi bitiren
2:53
bağımsız işçiler gibi düşünebilirsiniz.
2:55
SOA modern ve esnek olan yapıdır. İkinci
2:59
bölüm PHP programlama temelleri. Web'in
3:02
çatısını kurduk. Şimdi dinamik sitelerin
3:05
motor dairesine girme vakti. Sınav
3:07
kağıdında PHP neden geliştirildi
3:09
sorusunu görürseniz cevap inanılmaz net.
3:12
Dinamik web uygulamaları kurabilmek için
3:14
o anında tepki veren veri tabanından
3:17
veri çeken o canlı sistemleri yaratmak
3:19
için tasarlandı. Tabii kod yazarken
3:21
sürekli kararlar alıyoruz değil mi? Ama
3:24
tek bir değişkeni alıp belirli
3:26
değerlerle karşılaştıracaksanız öyle
3:28
sayfalarca uzayan ifers blogları
3:30
yazmayın. Switch case yapısını kullanın.
3:33
hem çok daha temiz okunur hem de
3:35
profesyoneldir. Gelelim dizilere.
3:38
Diziler PHP'nin kalbidir ve hocalar bunu
3:40
sormaya bayılır. Burada iki şeyi
3:43
unutmayın. Modern PHP'de dizi
3:45
tanımlamanın en kısa yolu köşeli
3:47
parantezlerdir. İkincisi, iki ayrı
3:49
diziyi uc uca birleştirecekseniz tek
3:52
dostunuz array_merge fonksiyonudur.
3:55
Nokta işaretini metinler için
3:56
kullanırız, diziler için. array_merge.
4:00
3. bölüm. MVC tasarım deseni. Peki onca
4:04
PHP kodunu, veri tabanı sorgusunu aynı
4:06
dosyaya mı yığacağız? Kesinlikle hayır.
4:09
Hepsini mantıksal bir fabrikaya
4:11
dönüştürmenin zamanı geldi. NVC'nin o
4:14
meşhur yapısını bir restoran gibi
4:15
düşünün. Controller siparişi alan ve
4:18
trafiği yöneten garsondur. Model
4:20
mutfaktaki şeftir. Müşterilerin girişi
4:23
çıkışı bir yana tüm veri tabanı
4:25
işlemlerini yani bütün yemekleri o
4:27
halleder. View ise müşterinin önüne
4:30
giden o süslü harika tabaktır. Yani HTML
4:34
ekranlarımızdır. Unutmayın veri tabanı
4:36
işlemlerinin hepsi modelin işidir.
4:39
Sınavda size biraz ters köşe yapmak
4:41
isteyecekleri bir soru. Aşağıdakilerden
4:43
hangisi MVC'nin avantajlarından biri
4:46
değildir? Şıklara bakacaksınız. Kodun
4:49
yeniden kullanılabilirliği, modülerlik,
4:51
kolay bakım. Bunlar zaten şahane
4:53
avantajlar. Peki o sahte şük hangisi?
4:56
İşte cevap. Veri tabanı şemalarını
4:58
otomatik oluşturmak. Arkadaşlar bu
5:01
MVC'nin bir özelliği değildir. Bu
5:03
birazdan göreceğimiz frameworklerdeki
5:05
migration yani göç araçlarının işidir.
5:08
MVC sadece mimari ile projenin düzeniyle
5:11
ilgilenir. Bu tuzağa sakın düşmeyin. 4.
5:14
bölüm Laravel Framework ve rotalar. MVC
5:17
mantığını harika bir şekilde kaptığınıza
5:19
göre bu işin zirvesi olan Laravel'e
5:21
geçiş yapabiliriz. Laravel'de her şey
5:24
rotalarla başlar. Tarayıcıdan bir
5:26
getteği geldiğinde bunu root.getget ile
5:29
yakalarsınız. Peki sonuna eklenen o name
5:32
metodu ne yapıyor? O rotaya bir isim
5:34
takıyorsunuz. Düşünsenize yarın öbür gün
5:36
URL adresiniz değişse bile isminden
5:39
çağırdığınız için hiçbir kodunuz
5:41
bozulmuyor. İnanılmaz bir hayat
5:42
kurtarıcı. Restoranımıza geri dönelim.
5:45
Müşteriye sunduğumuz o süslü tabağımız
5:47
yani VI katmanımız Laravel'de nedir?
5:50
Karşınızda Blade Templates. Blade o
5:53
dinamik verileri, koşulları ve döngüleri
5:55
doğrudan HTML'in içine çok temiz ve
5:57
güvenli bir şekilde basan şablon
5:59
motorumuzun adıdır. Ve az önce NVC'nin
6:02
işi değildir dediğimiz o meşhur
6:04
migration dosyalarına geldik. Burada
6:06
bilmeniz gereken iki kritik nokta var.
6:09
Veri tabanı tablolarını ileriye dönük
6:10
oluşturmak veya değiştirmek için UP
6:13
metodunu kullanıyoruz. Eğer o tabloya
6:15
bir tam sayı sütunu eklemek istiyorsanız
6:17
da sadece integer metodunu
6:19
çağırıyorsunuz. Olay bitiyor. 5. bölüm.
6:22
Veri tabanı ve eloquent ORM. Ve işte
6:25
yolculuğumuzun son durağı, en derini.
6:29
Verilerle nasıl konuşacağız? Sınavdaki
6:32
garanti puanlardan ikisini alıp
6:33
çıkıyoruz. Eğer bir yazarın birden çok
6:36
kitabı vardır gibi bir 1e çok ilişki
6:38
kuruyorsanız kullanacağınız metot net.
6:40
Hazmeni. Peki bir tablodaki bütün
6:42
kayıtları hiçbir filtreleme olmadan
6:44
çekmek mi istiyorsunuz? O zaman hiç
6:46
düşünmeden all static metodunu
6:48
yapıştırıp geçiyorsunuz. Bu kadar basit.
6:51
Bütün bu frameworkleri, yapıları
6:52
konuştuktan sonra incelememizi kritik
6:55
bir soruyla bitirmek istiyorum. MVC gibi
6:57
mimarilerin başlangıçta özellikle de
7:00
yeni başlayanlar için o dik öğrenme
7:02
eğrisi evet gerçekten de başta
7:04
yorucudur. Peki ama kazandırdığı o
7:07
muazzam sürdürülebilirlik ve uzun vadeli
7:09
kolay bakım için bu zorluğa katlanmaya
7:12
değer mi? Vize sorularını çözerken
7:14
kariyeriniz için bu sorunun cevabını da
7:16
bir düşünün derim. Bu özetle beraber her
7:18
şeyin kafanızda netleştiğine eminim.
7:20
Sınavınızda şimdiden büyük başarılar.
Jobs & Education