Up next in 10
Auzef Spor Biyomekaniği ve Hareket Analizi 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/04/13/spor-biyomekanigi-ve-hareket-analizi-2024-2025-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Her atlayış, her koşu, her ağrılık
0:02
kaldırış, bunların arkasında yatan gizli
0:04
bir bilim var. İşte bugün bu inanılmaz
0:07
mekanizmanın sırlarını birlikte
0:08
çözeceğiz. Gelin bakalım bu iş nasıl
0:11
oluyormuş. Peki bir sporcuyu bu kadar
0:13
güçlü yapan şeyin arkasındaki bilim ne?
0:16
Hadi gelin bu konuya dalalım. Şöyle
0:18
düşünelim. İnsan vücudu inanılmaz yüksek
0:21
performanslı bir makine. Biz de bugün o
0:23
makinenin adeta kullanım kılavuzunu açıp
0:26
içine bakacağız. Ee, madem makine dedik,
0:29
o zaman işe tabii ki makine dairesinden
0:31
başlayacağız. Yani bütün gücü üreten o
0:34
harika yerden, kaslarımızdan. Şimdi
0:37
bakın her şey motor ünite dediğimiz
0:39
şeyle başlıyor. Bunu şöyle hayal edin.
0:41
Bir manga lideri ve onun emrindeki
0:43
askerler yani kas lifleri lider yani
0:46
sinir hücresi ateş emri verdiğinde ona
0:49
bağlı tüm lifler istisnasız aynı anda
0:51
kasılıyor. Buna hep ya da hiç prensibi
0:54
deniyor. Yani ya hepsi birden harekete
0:56
geçiyor ya da hiçbiri ortası yok. İşin
0:59
ilginç kısmı da şu. Bütün kasılmaları
1:03
aynı güçte değil. Hatta yanından bile
1:05
geçmiyor. Bazıları diğerlerinden kat
1:07
daha güçlü. Aralarında çok net bir
1:10
hiyerarşi var. E bu da ne demek?
1:12
Hareketlerimizin kalitesini, verimini
1:15
doğrudan etkiliyor demek. Peki bu
1:17
hiyerarşinin tepesinde kim var? İşte o
1:19
kuvvet üretiminin tartışmasız şampiyonu.
1:22
Eksantrik kasılma. Hani bir yerden
1:24
zıplayıp yere inerken ya da elinizdeki
1:26
ağır bir şeyi yavaşça masaya bırakırken
1:28
yaptığınız o frenleme hareketi var ya
1:29
işte o kasınız aslında uzarken bir
1:32
yandan da direniyor. İşte en büyük
1:33
kuvvette tam o anda üretiliyor. Kassın
1:36
yapısı da acayip zekice tasarlanmış.
1:38
Tıpkı böyle kat sarılmış, iyi
1:41
paketlenmiş bir elektrik kablosu gibi
1:42
düşünün. En dışta bir katman var. O tüm
1:45
kası sarıyor. Onun içinde kas liflerini
1:47
gruplara ayıran başka bir katman ve en
1:49
içte de her bir lifi tek saran minicik
1:52
bir katman daha. İşte bu akıllı
1:54
paketleme sistemi gücün en verimli
1:56
şekilde aktarılmasını sağlıyor. Tamam.
1:58
Makinenin motorunu anladık. E şimdi ne
2:00
lazım? Bir harita. Hadi gelin şimdi bu
2:03
makinenin hareket haritasına bir bakalım
2:05
ve bu haritayı okumak için kullanılan o
2:08
evrensel dili öğrenelim. Vücut
2:10
hareketlerini tarif ederken herkesin
2:12
aynı şeyden bahsettiğinden emin olmamız
2:14
lazım, değil mi? İşte bu yüzden anatomik
2:16
duruş diye evrensel bir referans noktası
2:18
var. Her tanım, her tarif hep bu
2:20
duruştan yola çıkarak yapılır. Bu bizim
2:23
ortak dilimiz, başlangıç noktamız. Bu
2:26
ortak dil sayesinde de zıt hareketleri
2:28
çok net bir şekilde tanımlayabiliyoruz.
2:30
Mesela abdüksiyon kolunuzu vücudunuzdan
2:33
uzağa doğru açmanız demek. Addüksiyon
2:36
ise tam tersi kolunuzu vücudunuza doğru
2:38
yani merkeze doğru ed etmeniz yani
2:41
eklemeniz demek. Böyle aklınızda
2:43
tutabilirsiniz. Haritalandırma işini bir
2:45
adım öteye taşıyalım. Vücudu hayali
2:47
düzlemlerle de bölüyoruz. Mesela frontal
2:49
düzlem. Sanki vücudun önünden arkasına
2:51
doğru dev bir cam levha geçmiş gibi
2:53
düşünün. Vücudu tam olarak bir ön ve bir
2:56
arka parça olarak ikiye ayırıyor. Süper.
2:59
Motor tamam. Harita tamam. Şimdi sıra
3:01
neye geldi? Bu makinenin içinde yaşadığı
3:03
dünyayı yöneten kurallara yani işin
3:06
fiziğine. Performansın asıl sırları
3:09
burada yatıyor. Bakın burada anlamamız
3:11
gereken en kilit şeylerden biri vektörel
3:14
ve skaler büyüklükleri arasındaki fark.
3:16
Çok basit aslında. Vektörel olanların
3:18
bir yönü vardır. Hız gibi, kuvvet gibi.
3:21
Nereye doğru olduğu önemlidir.
3:23
Skalerlerde ise yön falan yoktur. Sadece
3:25
bir büyüklük vardır. Süret gibi, zaman
3:27
gibi. Ah! Şimdi geldik en çok kafa
3:30
karıştıran o meşhur örneğe. Alınan yol
3:33
ile yer değiştirme arasındaki farkı bir
3:35
görelim. Hazır mısınız? Şimdi atletimiz
3:37
100 metre ileri koştu. 100 metrede geri
3:40
geldi. Toplamda ne kadar yol aldı? 200
3:42
metre değil mi? Ama başlangıç noktasına
3:45
göre yer değiştirmesi ne kadar? Koca bir
3:48
0. Çünkü başladığı yere geri döndü. İşte
3:50
vektörel düşünmek tam da bu demek. Yön
3:52
değişin içine girince sonuç tamamen
3:54
değişiyor. Peki tüm bu bilgileri bir
3:56
araya getirip ne yapacağız? İşte şimdi
3:59
işin en heyecanlı kısmına, biyomekaniğe
4:01
geliyoruz. Yani tüm bu ilkeleri
4:04
kullanarak o karmaşık hareketlerin
4:06
arkasındaki kuvvetleri nasıl
4:07
hesaplayacağımıza bakacağız. Bir kasın
4:10
bir eklemi döndürme gücünü hesaplamak
4:12
için moment ya da daha çok bildiğimiz
4:15
adıyla tork formülünü kullanırız. Bir
4:17
kapıyı kolundan itmekle menteşeye yakın
4:20
bir yerden itmek arasındaki fark gibi
4:22
düşünün. uyguladığınız kuvvet ile o
4:24
kuvvetin dönme merkezine olan uzaklığını
4:27
çarpıyorsunuz. O kadar. İşte bu basit
4:29
hesap bir sporcunun bir hareketi ne
4:32
kadar verimli yaptığını bize söylüyor.
4:34
Ve geldik dedektiflik kısmına.
4:36
Biyomekanik uzmanlarının kullandığı çok
4:38
havalı bir yöntem var. Ters dinamik. Bu
4:41
ne demek? Sahada bir hareket
4:43
görüyorsunuz. Mesela bir şut. Bu
4:44
teknikle o şutu yaratan yani o topa o
4:47
hızı veren iç kuvvetleri, kasların
4:50
ürettiği torkları geriye doğru giderek
4:52
adeta bir dedektif gibi
4:54
hesaplayabiliyorlar.
4:55
İşte böyle. Vücudun motorunu, haritasını
4:58
ve uyumak zorunda olduğu fizik
5:00
kurallarını anladığınızda artık harekete
5:02
bambaşka bir gözle bakıyorsunuz. Her şey
5:04
daha anlamlı hale geliyor. E şimdi asıl
5:07
soru şu. Vücudunuzun bu kullanım
5:09
kılavuzunu öğrendiniz. Bu yeni süper
5:11
gücünüzle ne yapmayı düşünüyorsunuz?