SPK Finans Matematiği ve Değerleme 2026 Deneme 1
https://lolonolo.com/2026/02/15/finans-matematigi-ve-degerleme-2026-deneme-1/
Bu kaynaklar, finans matematiği, değerleme yöntemleri ve portföy yönetimi konularını kapsayan kapsamlı bir eğitim materyali ve deneme sınavı sunmaktadır. Metinlerde paranın zaman değeri, bileşik faiz hesaplamaları ve anüite türleri gibi temel finansal prensipler detaylıca açıklanmaktadır. Yatırım kararlarında kritik rol oynayan Net Bugünkü Değer (NBD) ve İç Verim Oranı (İVO) gibi tekniklerin yanı sıra tahvil ve hisse senedi fiyatlama modellerine yer verilmektedir. Ayrıca CAPM, beta katsayısı ve etkin piyasalar hipotezi gibi modern finans teorileri üzerinden risk ve getiri ilişkisi irdelenmektedir. Toplam yirmi beş soru ve çözüm aracılığıyla, finansal analizde kullanılan temel ve teknik analiz yöntemleri öğretici bir formatta sunulmaktadır. Finansal okuryazarlığı pekiştirmeyi hedefleyen bu kaynak, teorik formüller ile pratik uygulama örneklerini bir araya getirmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Finans dünyasının sırlarını
0:02
çözmeye ne dersiniz? Hani şu bir
0:04
tasarruf hesabından tutun da dev bir
0:07
şirkete kadar her şeyin değerini
0:09
belirleyen o temel fikirler var ya. İşte
0:11
bu bölümde finansın tam kalbindeki o
0:14
mantığı hep birlikte aydınlatacağız. O
0:17
zaman gelin işin tam kalbine inen o
0:19
meşhur soruyla başlayalım. Aslında bütün
0:22
finans dünyası ama bakın abartmıyorum.
0:25
Her şey bu sorunun cevabı üzerine
0:27
kurulu. Soru basit. Bugünkü 1 lira neden
0:31
yarınki 1 liradan daha değerlidir? İşte
0:34
o can alıcı sorunun cevabı tek bir
0:37
kavramda gizli. Paranın zaman değeri.
0:40
Değerleme dediğimiz o kocaman dünyanın
0:42
temelindeki ilk ve en önemli yapı taşı
0:45
işte tam olarak bu. Peki iyi güzel de
0:49
neden daha değerli? Aslında bunun üç
0:51
tane çok basit, çok mantıklı sebebi var.
0:53
Birincisi yatırım fırsatı. Elinizdeki
0:56
parayı hemen bugün bir yere koyup faiz
0:58
kazanmaya başlayabilirsiniz, değil mi?
1:00
İkincisi, hepimizin canını sıkan o konu
1:03
enflasyon. Yani zamanla paranın alım
1:05
gücü eriyor. Ve üçüncüsü risk. Gelecek
1:08
belirsiz. Ne olacağı belli değil ama
1:10
bugünkü para cebinizde yani garantili.
1:13
İşte bu üç kaya gibi sağlam neden
1:15
paranın zaman değeri dediğimiz ilkenin
1:17
temelini oluşturuyor. İşte bu ilke
1:19
sayesinde çok güçlü bir şey
1:21
yapabiliyoruz. Gelecekteki parayı alıp
1:24
bugüne getiriyoruz. bugünkü değerini
1:26
hesaplıyoruz. Finansta biz buna bugünkü
1:29
değer diyoruz. Hani bir sene sonra elime
1:31
geçecek 1.000 liranın bugünkü gerçek
1:34
karşılığı nedir diye sorduğunuzda cevabı
1:36
veren kavram tam olarak bu. E tabii
1:39
madalyonun bir de öbür yüzü var. Bunun
1:42
tam tersini de yapabiliriz. Yani bugünkü
1:44
paramızın gelecekte ne kadar edeceğini
1:46
hesaplayabiliriz. Buna da gelecek değer
1:48
deniyor. Peki bu büyüme nasıl oluyor?
1:51
Para durduğu yerde nasıl büyüyor? İşte
1:54
bu noktada işin içine adeta sihirli bir
1:57
motor giriyor. O sihirli motorun adı
2:00
faiz. Ama durun asıl olay basit faizde
2:03
değil. Asıl mucize kazandığınız faizin
2:06
de size yeniden faiz kazandırmaya
2:08
başladığı o inanılmaz sistemde yani
2:11
bileşik faizde gizli. İkisinin
2:14
arasındaki devasa farkı burada çok net
2:16
görüyoruz. Bakın basit faizde olay düz
2:18
mantık. Kazancınız hep ilk yatırdığınız
2:20
ana para üzerinden hesaplanır. Dümdüz
2:23
lineer bir artış ama bileşik faizde
2:26
işler değişiyor. Kazandığınız o faiz var
2:28
ya o da ana paraya ekleniyor ve bir
2:30
sonraki dönem o da size faiz
2:32
kazandırmaya başlıyor. İşte o meşhur
2:34
faizin faizi dediğimiz çığ gibi büyüyen
2:37
kartopu etkisi burada devreye giriyor.
2:39
Bu artık doğrusal değil. Bildiğiniz
2:41
üstsel yani katlanarak giden bir büyüme.
2:44
Peki bu fark pratikte ne anlama geliyor?
2:46
Rakamlarla konuşalım. Diyelim ki 1000
2:48
liranız var. %10 faizle 10 yıllığına
2:51
yatırdınız. Basit faizle paranız 2'ye
2:54
katlanır. 2.000 L olur. Fena değil. Ama
2:57
bileşik faizde ne oluyor biliyor
2:58
musunuz? Tam 2.594
3:01
L. Aradaki o 594 liralık fark işte o
3:05
tamamen faizin faizinden gelen sihrin ta
3:08
kendisi. Saf kazanç. Bu sözü kimin
3:11
söylediği tam olarak belli değil ama
3:13
kimin söylediğinin önemi yok. Gücü
3:16
tartışılmaz. Birleşik faiz dünyanın 8.
3:19
harikasıdır. Özellikle uzun vadede adeta
3:22
bir sihir gibi çalışır ve servet
3:24
birikiminin temelini oluşturur. Tamam,
3:27
şimdiye kadar hep tek seferlik, bir
3:29
defaya mahsus paralardan bahsettik ama
3:31
hayat böyle değil, değil mi? Düzenli
3:33
olarak gelen maaşlar, güden kiralar,
3:35
taksitler var. Peki ya bu düzenli para
3:37
akışları? Hiç merak etmeyin. Finansın
3:40
bunun için de harika araçları var. İşte
3:43
bu düzenli sabit ödeme serilerine
3:45
finansta anite diyoruz. Kulağa biraz
3:48
teknik gelebilir ama aslında farkında
3:50
olmadan hepimiz anitelerle yaşıyoruz. O
3:53
ödediğiniz ev kredisi taksitleri, araba
3:56
krediniz hatta düzenli kira ödemeleriniz
3:58
bunların hepsi birer anite. Hatta işi
4:01
bir adım öteye gökelim çok daha ilginç
4:04
bir türü var. Süresiz anuite. Evet. Adı
4:07
üstünde sonsuza dek süren düzenli bir
4:09
para akışı. Düşününce inanılmaz ve
4:12
kulağa çok karmaşık geliyor değil mi?
4:13
Ama değerini hesaplamak şaşırtıcı
4:15
derecede basit. Tek yapmanız gereken
4:17
yıllık ödemeyi faiz oranına bölmek. İşte
4:20
bu kadar. Harika. Artık elimizde birkaç
4:23
tane çok güçlü yapı taşı var. Paranın
4:25
zaman değeri, bileşik faiz, anuiteler.
4:29
Peki bütün bunları birleştirip gerçek
4:31
hayatta nasıl kullanacağız? Mesela dev
4:34
bir şirket düşünün. Önlerinde yeni bir
4:36
yatırım projesi var. Bu projeye evet mi
4:39
demeliler? Hayır mı? Bu kararı nasıl
4:41
verirler? İşte tam bu noktada net
4:44
bugünkü değer yani kısaca NBD kuralı
4:46
devreye giriyor. Bakın mantığı o kadar
4:48
basit ki projenin size gelecekte
4:50
kazandıracağı bütün paraları tek tek
4:52
bugüne getiriyorsunuz. Yani bugünkü
4:54
değerlerini hesaplıyorsunuz. Sonra bu
4:56
toplamdan projeye bugün harcadığınız
4:59
parayı yani ilk yatırım maliyetini
5:01
çıkarıyorsunuz. E eğer sonuç pozitifse
5:03
yani NBD 0'dan büyükse bu ne demek? Bu
5:06
proje size para kazanacak, değer
5:08
yaratacak demek. O zaman ne yaparsınız?
5:11
Gözünüz kapalı kabul edersiniz tabii ki.
5:13
Ve bu mantığın en güzel yanı ne biliyor
5:15
musunuz? Bu sadece şirketlerin projeleri
5:18
için geçerli değil. Finansal piyasaların
5:21
o iki temel direği var ya tahviller ve
5:23
hisse senetleri. İşte onların değeri de
5:26
birebir aynı mantıkla. Yani gelecekteki
5:29
para akışlarını bugüne indir deme
5:31
prensibiyle hesaplanıyor. Ama bir saniye
5:35
resimde çok önemli bir parça eksik
5:37
sanki. Şimdiye kadar sanki gelecekteki o
5:40
paralar kesin gelecekmiş gibi konuştuk
5:42
ama öyle mi? Tabii ki değil. Çünkü orada
5:45
da risk adında dev bir faktör var. İşte
5:48
şimdi Yapbozun o son ve en kritik
5:51
parçasını ekleme zamanı. Risk. Risk
5:54
dediğimizde aslında temelde iki tür
5:56
riskten bahsediyoruz. Birincisi
5:58
sistematik risk. Bu hani bir ekonomik
6:01
kriz olur ya bütün piyasayı, herkesi
6:03
etkiler. İşte o tüm gemileri batıran
6:05
fırtına gibi. Portföyünüzü ne kadar
6:07
dağıtırsanız dağıtın bu fırtınadan kaçış
6:10
yok. İkincisi ise sistematik olmayan
6:13
risk. Bu daha özel bir risk. Sadece tek
6:16
bir şirketi veya sektörü ilgilendirir.
6:18
Mesela bir şirket bir ürün skandalı
6:20
yaşar ya da bir yönetim hatası yapar.
6:23
İşte bu sistematik olmayan risk. İyi
6:26
haber ne? Neyse ki bundan korunmanın çok
6:28
etkili bir yolu var. İşte o yolun adı
6:31
çeşitlendirme. Yani hepimizin bildiği o
6:34
meşhur laf bütün yumurtaları aynı sepete
6:36
koyma. Farklı farklı varlıklara yatırım
6:38
yaparak tek bir şirkete özgü olan o
6:41
sistematik olmayan riski neredeyse
6:43
tamamen yok edebilirsiniz. Biri düşerken
6:45
diğeri çıkabilir. Ama şunu sakın
6:47
unutmayın. O herkesi etkileyen
6:49
sistematik fırtına var ya o hala orada.
6:52
Sizi bekliyor. Çeşitlendirme ondan
6:54
korumaz. Peki madem bu sistematik
6:57
riskten kaçamıyoruz bari ölçelim değil
7:00
mi? İşte burada da karşımıza beta
7:02
katsayısı çıkıyor. Beta bize şunu
7:04
söyler. Bu yatırım piyasanın geneline
7:07
göre ne kadar hareketli? Ne kadar
7:09
dalgalı? Eğer bir yatırımın bet'sı 1 ise
7:12
piyasayla kol kola aynı tempoda hareket
7:14
ediyor demektir. Birden büyükse daha
7:17
agresif, daha oynak. birden küçükse daha
7:20
sakin, daha savunmacı bir yapısı var
7:22
demektir. Ve bütün bunları bir araya
7:24
getiren çok meşhur bir formül var.
7:26
Finansal varlıkları fiyatlama modeli ya
7:28
da kısaca CAPM. Gözünüz korkmasın.
7:32
Formülün söylediği şey çok temel. Bir
7:34
yatırımın sistematik riski ne kadar
7:36
yüksekse yani bet'sı ne kadar fazlaysa
7:39
yatırımcılar o yatırımdan o kadar yüksek
7:42
bir getiri talep eder. Yani risk
7:44
arttıkça beklenen getiride artar. Risk
7:47
eşittir potansiyel getiri. Mantık bu
7:49
kadar basit. İşte böylece bütün yapı
7:52
taşlarını birleştirmiş olduk. Paranın
7:54
zaman değeriyle başladık. Birileşik
7:56
faizin o inanılmaz kartopu etkisini
7:58
gördük ve son olarak denklemi riski de
8:01
dahil ettik. Gördüğünüz gibi olay ister
8:03
tek bir lira olsun isterse koskoca borsa
8:06
her şeyin değerini ölçmenin altındaki
8:08
mantık aslında hep aynı. Gelecekteki
8:11
parayı al, zaman ve risk faktörlerini
8:13
düşürerek bugüne getir. Ve sakın
8:16
unutmayın, anlattığımız bu şeyler sadece
8:18
kitaplarda kalan soyut teoriler falan
8:20
değil. Hayır, bu sizin her gün
8:22
kullandığınız o tasarruf hesabının,
8:24
ödediğiniz konut kredisinin hatta her
8:27
gün haberlerde gördüğünüz borsanın ta
8:29
kendisi. Ardındaki mantık bu. Artık bu
8:32
mantığın anahtarı sizin de elinizde. Şu
8:35
an itibariyla elinizde finansal değeri
8:38
ölçmek için gereken temel araçlar var.
8:41
Bu inanın müthiş bir güç. Ama bu
8:43
anlatıyı bitirirken aklınızda dönüp
8:46
durması için size son bir soru bırakmak
8:48
istiyorum. Tüm bu rakamların,
8:50
formüllerin ve hesapların ötesinde sizin
8:52
için gerçekten değerli olan ne?
#Financial Planning & Management
#Investing
#Stocks & Bonds

