Up next in 10
Auzef Sosyolojiye Giriş 2025-2026 Vize Soruları (Bahar)
https://lolonolo.com/2026/06/19/sosyolojiye-giris-2025-2026-vize-sorulari-bahar/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bakın 2025-2026
0:04
sosyolojiye giriş vize sınavlarınız
0:06
kapıda ve biliyorum şu an muhtemelen
0:08
zihninizde bir sürü kavram birbirine
0:10
girmiş durumda. AÖF ve AUEF öğrencileri
0:13
şöyle bir derin nefes alın. Bu özet
0:15
anlatımda o koca kaynak materyali alıp
0:18
en damıtılmış, en net haliyle parça
0:20
parça önünüze sereceğiz. Sınavda
0:22
karşınıza çıkacak o temel teorileri,
0:25
sürekli karıştırılan terimleri doğrudan
0:27
hafızanıza kazımak için buradayız. Yani
0:29
amacımız kuru kuruya ezberlemek değil,
0:32
işin mantığını kavramak. Hazırsanız hadi
0:34
başlayalım. Peki bugünkü yol haritamızda
0:37
neler var? Zihninizde dört odalı bir
0:39
çekmece açın. 1. Klasik sosyoloji ve
0:41
kuramcılar. 2. Toplumsal gruplar ve
0:43
benlik. 3. Sosyolojik araştırma
0:46
yöntemleri. Ve son olarak toplumsal
0:48
değişme ve tabakalaşma. Hemen ilk
0:51
çekmeceyle yani klasik sosyoloji ve
0:53
kuramcılar ile konuya dalalım. Şimdi
0:56
sosyolojinin kurucularını ve onların o
0:58
altın kelimelerini zihninizde birbirine
1:00
zımbalamanız çok ama çok önemli. Mesela
1:03
sosyolojinin isim babasını August Komp
1:05
duyduğunuz an aklınıza hemen o üç hal
1:07
kanunu gelmeli. Hani toplumların
1:09
teolojik, metafizik ve pozitivist
1:11
aşamalardan geçtiğini savunan yasa. Emil
1:14
Durkim deyince mekanik ve organik
1:16
dayanışma ile anomi kavramı zihninizde
1:18
adeta yanıp sönmeli. Max Weber mi? Hemen
1:21
toplumsal eylem tipleri ve o meşhur
1:23
demir kafes metaforunu yapıştırıyoruz.
1:25
Sınav kağıdında Carl Marx'ı gördüğünüzde
1:27
cevap kesinlikle üretim araçları ve
1:29
sınıf mücadelesi etrafında dönecektir.
1:31
Ve son olarak Ferdinand Turneys. Onun da
1:34
o klasik gimind shaft ve gezel şahaft
1:36
yani cemaat ve cemiyet ayrımı. Bu
1:38
eşleştirmeleri aklınızın bir köşesine
1:40
tıpkı bir fotoğraf gibi kaydedin. Çünkü
1:42
inanın bana sınavda puanları tam olarak
1:44
buradan toplayacaksınız.
1:46
Geçelim ikinci bölüme. Toplumsal gruplar
1:49
ve benlik. Burada sosyoloji sınavlarının
1:52
o efsanevi klasik kelime oyunu sorusuna
1:54
geliyoruz. Grup ve yığın. Şimdi
1:57
dışarıdan bakıldığında ikisi de sıradan
1:59
birer kalabalık gibi görünebilir ama
2:01
aralarındaki fark gerçekten devasa. Bir
2:04
grup olabilmek için ortak bir amacınız,
2:06
karşılıklı etkileşiminiz ve çok güçlü
2:09
bir aidiyet duygunuz olması şart. Peki
2:11
ya sadece bir otobüs durağında yağmurun
2:13
inmesini bekleyen insanlar mısınız? İşte
2:16
o zaman sadece aynı mekanda bulunan ama
2:18
aralarında hiçbir etkileşim olmayan bir
2:20
yığınsınız demektir. Sınavda bu ayrıma
2:23
çok dikkat edin. Anahtar kelimemiz
2:25
kesinlikle etkileşim. İşte bu durum
2:28
Colly'nin o meşhur ayna benlik kavramını
2:30
harika bir şekilde özetliyor. Cool bize
2:33
aslında şunu fısıllıyor. Bizim kim
2:35
olduğumuz tamamen başkalarının bizi
2:37
nasıl gördüğüne ya da daha doğrusu bizim
2:40
onların bizi nasıl gördüğünü düşünmemize
2:42
bağlı. Yani toplum bizim için kelimenin
2:45
tam anlamıyla dev bir ayna. Benliğimiz
2:48
işte o başkalarının değerlendirmelerinin
2:50
o aynadaki yansımasıyla ilmek ilmek
2:53
şekilleniyor. Yani tek bir birey olarak
2:55
değil her zaman diğerlerinin o bakış
2:57
açılarıyla var oluyoruz. Bu mikro
3:00
dünyayı kapatmadan önce şu üç kritik
3:02
kavrama da hızlıca bir göz atalım.
3:04
Birincisi toplumsal ağ. Bunu sizin tam
3:06
merkezinde durduğunuz ve tüm o gruplar,
3:08
kuruluşlar, kurumlarla kurduğunuz devasa
3:11
bir ilişkiler şebekesi olarak
3:12
düşünebilirsiniz. İkincisi Eriksson'un
3:15
psikososyal teorisi. Özellikle sınav
3:17
için şu detayı mutlaka ezberliyoruz.
3:19
Yaşlılık dönemi benlik bütünlüğüne karşı
3:22
umutsuzluk evresidir. Nokta. Ve üçüncüsü
3:25
toplumsallaşma. Lütfen bunun altını
3:27
kırmızı kalemle çizin. Çünkü
3:28
toplumsallaşma sadece çocuklukta olup
3:30
biten kapanan bir şey değildir. Bireyin
3:33
toplumun kültürünü öğrendiği hani derler
3:35
ya Beşitkan mezara kadar süren yaşam
3:37
boyu devam eden bir süreçtir bu. Geldik
3:40
3üncü bölüme. Sosyolojik araştırma
3:43
yöntemleri. Şunu asla unutmayın.
3:45
Sosyoloji sadece teorilerden ibaret
3:48
değildir. Metodolojisi olan son derece
3:50
ciddi ve kanıta dayalı bir bilimdir. Ve
3:53
her sosyoloğun harfiyen takip etmesi
3:55
gereken o kutsal araştırma adımları her
3:57
zaman kronolojik olarak ilerler. Bakın
4:00
bu sıralama sınavda banko sorulur. Adım
4:03
1, önce problem tanımlanır. Adım 2,
4:06
başkaları bu konuda ne demiş diye bir
4:07
literatür taraması yapılır. Adım 3,
4:10
beklentimizi yansıtan hipotez
4:11
belirlenir. Adım 4, sahaya inilir, veri
4:14
toplanır ve bu veri yorumlanır. Ve en
4:16
son 5ci adımda tüm bu bulgular rapor
4:19
haline getirilir. Bu beş basamaklı
4:21
merdivenin sırasını sakın ola
4:22
karıştırmayın. Yöntemlerle ilgili
4:24
zihninizde tutmanız gereken iki küçük
4:26
ama hayat kurtaran hap bilgi daha var.
4:29
Birincisi, eğer pozitivist bir araştırma
4:31
yapıyorsanız işe tümden gelim yöntemiyle
4:33
başlarsınız. Yani genel bir teoriden
4:36
spesifik bir hipotez çıkarırsınız.
4:38
İkincisi ise araştırma yapacağınız evren
4:40
çok ama çok genişse hani herkesi tek tek
4:43
listelemeniz imkansızsa işte o zaman
4:45
kurtarıcınız küme örneklemesi
4:47
yöntemidir. Bu kavramlar gözünüzü hiç
4:49
korkutmasın. Mantığını ve bu kalıpları
4:51
bilmeniz sınav için fazlasıyla yeterli.
4:53
Peki tüm bu yöntemleri, teorileri,
4:56
araştırmaları biz asıl neden yapıyoruz?
4:58
C. Wright Mills bunu o efsanevi
5:01
kavramıyla yani sosyolojik imgelemle
5:03
harika açıklıyor. Olay şu. Sosyolojik
5:06
imgelem kendi o küçücük sıradan bireysel
5:09
yaşam öykünüzün dışarıdaki o devasa
5:12
toplumsal ve tarihsel yapıyla nasıl
5:14
kopmaz bir bağ içinde olduğunu görebilme
5:16
sanatıdır aslında. Mesela işsiz kalmanız
5:19
sadece sizin kişisel yetersizliğiniz
5:21
midir? Yoksa dünyayı sarsan küresel bir
5:24
ekonomik krizin doğrudan bir sonucu mu?
5:26
İşte tam olarak bu bağlantıyı kurmak
5:29
sosyolojik bakış açısının kalbidir. Ve
5:32
nihayet son bölüm. 4. bölümümüz
5:34
toplumsal değişme ve tabakalaşma. Şimdi
5:37
biraz makro düzeye çıkıp insanlık
5:40
tarihinin seyrini değiştiren o iki büyük
5:42
kırılma noktasına bakalım. Bir yanda ilk
5:45
kez İngiltere'de patlak veren ve bugün
5:47
içinde yaşadığımız modern toplumu
5:49
doğuran endüstri devrimi var. Diğer
5:51
yandaysa ondan çok daha eskilere dayanan
5:54
ve her şeyin başı diyebileceğimiz bir
5:56
dönüm noktası var. Tarım toplumlarındaki
5:58
artık değer. Düşünsenize insanlar
6:01
tüketebileceklerinden daha fazla ürün
6:03
üretmeye başladıklarında bazıları
6:05
tarlada çalışmayı bırakıp farklı işlere,
6:07
zanaatlara yöneldi. İşte bu tarımsal
6:10
artık değer iş bölümünü tetikledi.
6:12
İnsanları zengin fakir diye sınıflara
6:14
ayırdı ve en sonunda kuralları koyacak
6:17
olan devleti var etti. Bu kelebek etkisi
6:19
gerçekten büyüleyici değil mi? Tabii
6:22
toplumlar böyle şekillenirken onları
6:24
kimin nasıl yönlendirdiği de çok önemli.
6:27
Burada liderlik stilleri arasında keskin
6:29
bir çizgi var. Eğer iletişim sadece
6:32
yukarıdan aşağıya akıyorsa yani lider
6:34
konuşuyor ve kitle sadece itaat ediyorsa
6:38
işte bu otoriter liderliktir. Oldukça
6:40
tek yönlü, sert ve baskıcıdır. Ama eğer
6:43
süreçte bir katılım varsa, fikirler hem
6:46
aşağıdan yukarıya hem de yukarıdan
6:48
aşağıya akıyorsa yani iletişim çift
6:50
yönlüyse buna da demokratik liderlik
6:52
diyoruz. Sınavda bu iletişimin yönüne
6:55
tek yönlü mü yoksa çift yönlü olduğuna
6:57
mutlaka dikkat kesilin. Toplum bu
7:00
şekilde tabakalara, sınıflara
7:01
ayrıldığında peki bireylerin o
7:03
merdivenlerdeki yeri hep sabit mi kalır?
7:06
Tabii ki hayır. Toplumsal hareketlilik
7:08
işte tam olarak o toplumsal tabakalar
7:10
arasında yukarıya doğru tırmanızın veya
7:13
aşağıya doğru düşmenizin bir ifadesidir.
7:15
Bu kavram bize aslında içinde
7:17
yaşadığımız toplumun ne kadar akışkan,
7:20
ne kadar esnek veya tam tersine ne kadar
7:22
katı bir sınıf sistemine sahip olduğunu
7:24
gösterir. Gerçekten harika bir inceleme
7:27
oldu. Şimdi bu özet anlatımı bitirirken
7:30
size o az önce öğrendiğimiz sosyolojik
7:33
imgelemi kullanarak bir soru bırakmak
7:35
istiyorum. Şu an bu ekran başında notlar
7:37
alarak harıl harıl bu vizeye
7:39
hazırlanıyor oluşunuz. Sizce bu sadece
7:41
sizin bireysel başarı hırsınızdan mı
7:44
ibaret? Yoksa bu durum toplumun sizden
7:46
beklediği diploma zorunluluğuyla, o
7:48
geniş eğitim politikalarıyla hatta
7:50
dışarıdaki o vahşi iş gücü piyasasının
7:53
rekabetçi yapısıyla doğrudan bağlantılı
7:55
olabilir mi? Kendi yaşam öykünüzü içinde
7:57
bulunduğunuz o dev tarihsel yapıyla bir
7:59
bağdaştırın bakalım. Unutmayın,
8:02
hiçbirimiz boşlukta yaşamıyoruz.
8:04
Yaklaşan sınavlarınızda hepinize sonsuz
8:06
başarılar diliyorum. O masaya
8:08
oturduğunuzda tüm bu konuştuğumuz
8:09
kavramlar gözünüzün önünden bir film
8:11
şeridi gibi geçsin. Zihniniz hep açık
8:13
olsun.
#Jobs & Education