Auzef Sermaye Piyasası Araçları 2026 Deneme 1
https://lolonolo.com/2026/02/09/sermaye-piyasasi-araclari-2026-deneme-1/
Bu kaynaklar, 2026 yılı sermaye piyasası araçları üzerine hazırlanan kapsamlı bir eğitim ve deneme sınavı içeriğini sunmaktadır. Metinlerde pay senetleri, tahviller ve hazine bonosu gibi temel yatırım enstrümanlarının vadeleri ile hak tanımları detaylandırılmaktadır. Ayrıca kira sertifikaları (sukuk), varantlar ve türev araçlar gibi modern finansal yapılar ile bu araçların risk parametreleri açıklanmaktadır. Yatırım fonlarının işleyiş prensipleri, yasal güvenceleri ve gayrimenkul yatırım fonları gibi özel türlerin kısıtlamaları üzerinde durulmaktadır. Son olarak, birincil ve ikincil piyasa ayrımları ile şirketlerin temettü politikaları ve rüçhan hakları gibi ortaklık süreçleri teknik bir perspektifle ele alınmaktadır
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün sermaye
0:01
piyasalarının o karmaşık gibi görünen
0:03
dünyasına dalıyoruz ve en temel finansal
0:06
araçları herkesin anlayabileceği basit
0:09
ve net kavramlara dönüştürüyoruz. Gelin
0:11
hep beraber bakalım. Peki bugünkü yol
0:14
haritamız ne? Önce en temel soruyla
0:17
başlayacağız. Yatırımcı olarak bir
0:19
şirketin ortağı mı olmak istersiniz
0:21
yoksa alacaklısı mı? Sonra hisse ve
0:24
tahvilin ötesinde ne gibi modern araçlar
0:26
var? Onlara bakacağız. Ardından tek
0:28
başına değil de bir takım haline nasıl
0:30
yatırım yapılır bunu göreceğiz. Ve son
0:32
olarak tüm bu oyunun kurallarını ve en
0:35
temel haklarımızı konuşacağız.
0:36
Hazırsanız başlıyoruz.
0:39
Şimdi yatırım dünyasına girerken
0:42
kendinize sormanız gereken öyle temel
0:45
bir soru var ki her şeyin temelini bu
0:47
oluşturuyor. Aslında belki basit gibi
0:49
duruyor ama bu sorunun cevabı inanın her
0:53
şeyi değiştiriyor. Piyasadaki rolünüzü,
0:56
ne kadar kazanabileceğinizi ve ne kadar
0:58
risk aldığınızı tamamen bu seçim
1:00
belirliyor.
1:02
İşte masada iki temel seçenek var. Bir
1:05
anda hisse senedi alarak bir şirkete
1:07
ortak olabilirsiniz. Onun karına da,
1:09
zararına da, geleceğine de ortak
1:11
olursunuz. Diğer yandaysa tahvil alarak
1:14
o şirkete belli bir süreliğine borç para
1:16
verirsiniz ve karşılığında düzenli bir
1:19
faiz alırsınız. Yani birindi direksiyona
1:21
etki etme şansınız varken diğerinde
1:24
sadece paranızın geri ödenmesini
1:25
bekleyen bir alacaklısınızdır.
1:28
Peki bu borç verme işi eğer bir yıldan
1:31
kısaysa ne oluyor? İşte o zaman adına
1:34
bono diyoruz. Bunun da en bilinen örneği
1:36
devletin kısa vadeli nakit ihtiyacını
1:38
karşılamak için çıkardığı hazine
1:41
bonolarıdır. Tamam, temelleri hallettik.
1:44
Artık biraz daha hani işin ustalık
1:46
kısmına geçelim ve piyasanın sunduğu
1:48
daha modern ve farklı stratejilere uygun
1:51
araçlara bir göz atalım. Varant şöyle
1:53
düşünelim. Elinizde bir satın alma hakkı
1:56
kuponu var gibi. Size bir ürünü belli
1:59
bir fiyattan alma hakkı tanır ama sizi
2:02
asla zorunlu kılmaz. Yani fiyatlar
2:04
lehinize gelirse bu hakkı kullanır, kar
2:07
edersiniz. Gelişmezse de en fazla o
2:10
kuponu ödediğiniz küçük parayı
2:11
kaybedersiniz. Risk işte bu kadarla
2:14
sınırlı. Ama dikkat bir varantın değeri
2:17
öylece durmaz. Özellikle iki önemli
2:20
etken var. Birincisi delta yani
2:23
dayandığı hisse senedi veya endeks %1
2:25
oynadığında varantınızın fiyatı ne kadar
2:28
oynar? İşte bunu delta gösterir.
2:30
İkincisi ise zaman yani teta. O da
2:33
acımasız bir sayaç gibi. Vade tarihi
2:36
yaklaştıkça tıpkı eriyen bir buz kalıbı
2:38
gibi varantın zaman değeri her gün azar
2:41
azar yok olur. Zamanlama bu yüzden
2:43
hayati önem taşır. Şimdi bambaşka bir
2:46
dünyaya bambaşka bir mantığa kapı
2:48
açıyoruz. Sukuk yani kira sertifikaları.
2:51
Burada borç faiz ilişkisi yok. Burada
2:53
bir varlığa mesela bir fabrikaya, bir
2:56
binaya ortaklık ve onun ürettiği kira
2:58
gelirini paylaşma var. Bu özelliğiyle de
3:01
faizsiz finans prensiplerini
3:02
benimseyenler için en önemli yatırım
3:04
araçlarından biri haline geliyor. Peki
3:07
bu sistem nasıl işliyor? Şöyle, bir
3:10
şirket gelir getiren bir varlığını
3:12
sadece bu işin kurulmuş olan özel bir
3:14
şirkete yani varlık kirarlama şirketine
3:17
devrediyor. Bu şirkette o varlığa dayalı
3:19
sertifikaları yani sukukları
3:21
yatırımcılara satıyor. Sonuç
3:23
yatırımcılar o varlıktan elde edilen
3:26
kira gelirini düzenli olarak paylaşıyor.
3:29
Aslında dolaylı yoldan bir mülkün
3:30
kiracısı olmuş gibi oluyorsunuz.
3:33
Peki ben tek hisse seçmekle, tahvil
3:36
analiz etmekle uğraşamam diyorsanız ne
3:39
olacak? İşte o zaman sahneye kolektif
3:41
yatırım yani yatırım fonları çıkıyor.
3:44
Yatırım fonu dediğimiz şey aslında dev
3:46
bir ortak kumbara gibi. Binlerce
3:48
yatırımcı gücü yettiğince bu havuza para
3:50
koyuyor ve bu parayı işi bu olan
3:52
portfölül yöneticileri sizin için
3:54
yönetiyor. Böylece siz çok küçük bir
3:57
parayla bile içinde onlarca farklı hisse
3:59
tahvil olan çeşitlendirilmiş bir
4:01
portföye sahip olabiliyorsunuz.
4:04
Ve işte geldik en önemli güvencelerden
4:07
birine. Kanun çok net söylüyor. Fonun
4:09
içindeki o hisseler, tahviller yani
4:12
fonun mal varlığı onu yöneten şirketin
4:14
mal varlığından tamamen ayrıdır. Bu ne
4:17
demek biliyor musunuz? Yönetici şirket
4:19
iflas etse, borca batmış olsa bile sizin
4:22
o ortak kumbaradaki paranıza devlet
4:24
dahil kimse dokunamıyor. Bu yatırımcı
4:27
için inanılmaz bir güvence. Bu fonlara
4:29
ulaşmanın da iki popüler yolu var. Bir
4:32
yanda fiyatı gün sonunda sadece bir kez
4:34
hesaplanan ve genellikle daha uzun
4:36
vadeli düşünenlerin tercih ettiği klasik
4:39
yatırım fonları, diğer yandaysa borsa
4:42
yatırım fonları yani BYYF'ler. Onlar da
4:45
aynı bir hisse senedi gibi borsa seansı
4:48
boyunca anlık olarak alınıp
4:50
satılabiliyor. Yani çok daha dinamikler.
4:53
Ve son olarak tüm bu sistemin adil ve
4:56
düzgün çalışmasını sağlayan o temel
4:58
kurallara ve en önemli yatırımcı
5:01
haklarına bir bakalım. Rüçan hakkı. Bu
5:04
mevcut hissedarın en güçlü
5:06
kalkanlarından biridir. Şöyle düşünün.
5:09
10 dilimlik bir pastanın bir dilimi
5:10
sizin. Şirket pastayı büyütüp yeni
5:13
dilimler eklemek istediğinde Ruçan Hakkı
5:15
size der ki, "Dur bakalım, o yeni
5:17
dilimlerden alma önceliği senin. Böylece
5:20
şirketteki ortaklık oranınızın düşmesi
5:22
engellenmiş olur." Ve kanun, şirketlerin
5:26
bu önemli hakkı kullanıp
5:27
kullanmayacağınıza karar vermeniz için
5:30
size en az 15 gün süre tanımasını
5:32
zorunlu kılıyor. Yatırım yaptığınızda
5:34
paranızın tam olarak nereye gittiğini
5:36
bilmek de çok önemli. Eğer bir şirketin
5:39
halka arzına katılıp hisse alıyorsanız
5:41
paranız doğruca o şirketin kasasına
5:43
girer yani yatırıma dönüşür. Buna
5:46
birincil piyasa diyoruz. Ama Borsa
5:48
İstanbul'da bir hisse aldığınızda
5:50
aslında o hisseyi daha önce almış başka
5:52
bir yatırımcıdan devralıyorsunuz. Para
5:54
sizinle onun arasında el değiştiriyor.
5:57
İşte bu da ikincil piyasa. Evet.
6:00
Hisselerden tahvillere, fonlardan özel
6:02
haklara, finansal geleceğinizi
6:04
şekillendirebilecek temel araçları hep
6:06
birlikte gördük. Her birinin farklı bir
6:09
gücü, farklı bir amacı var. Artık bu
6:11
araç kutusunu tanıdığınıza göre asıl
6:13
soru şu: Siz bu aletlerle kendi finansal
6:16
hedeflerinize giden yolu nasıl inşa
6:18
edeceksiniz? Unutmayın, bilgi en değerli
6:21
sermayedir. Vakit ayırdığınız için
6:23
teşekkürler.
#Education

