live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Sermaye Piyasası Mevzuatı 2026 Deneme 1
https://lolonolo.com/2026/02/08/sermaye-piyasasi-mevzuati-2026-deneme-1/
Bu kaynaklar, 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu çerçevesinde 2026 yılı güncel verilerini içeren kapsamlı bir mevzuat rehberi ve deneme sınavı sunmaktadır. Metinlerde, piyasa şeffaflığını sağlayan izahname süreçleri, yatırımcı haklarını koruyan rüçhan hakkı ve pay alım teklifi gibi temel finansal kavramlar detaylandırılmaktadır. Bilgi suistimali ve piyasa dolandırıcılığı gibi suçlara yönelik ağır yaptırımlar ile sekiz yıllık dava zamanaşımı süreleri hukuki bir çerçeve içinde açıklanmaktadır. Ayrıca Borsa İstanbul, Merkezi Kayıt Kuruluşu ve Sermaye Piyasası Kurulu gibi kurumların görevleri ile anonim şirketlerin asgari sermaye yükümlülükleri ele alınmaktadır. Kaynaklar genel olarak halka açık şirketlerin yönetim esaslarını, finansal altyapı standartlarını ve piyasa denetim mekanizmalarını öğretmeyi amaçlamaktadır. Tüm bu bilgiler, kurumsal yönetim ilkeleri olan adillik, şeffaflık, hesap verebilirlik ve sorumluluk sütunları etrafında şekillendirilmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bu bölümde hepimizi
0:02
yani yatırımcıları yakından ilgilendiren
0:04
bir konuya dalıyoruz. Sermaye
0:06
piyasaları. Özellikle de bu sistemin
0:08
ardındaki o güven ve şeffaflık
0:10
mekanizmasını konuşacağız. Hani
0:12
yatırımcıyı kurmak için tasarlanmış
0:14
akıllıca bir yapı var ya. Gelin bakalım
0:16
bu yapı tam olarak nasıl işliyor. Hemen
0:18
o meşhur soruyla başlayalım. Hani
0:20
hepimizin aklını kurcalayan soru. Ya bu
0:22
borsa gerçekten adil bir oyun mu yoksa
0:25
kartlar hep birileri için mi
0:26
dağıtılıyor? İşte bu bölümde piyasanın
0:29
adil olup olmadığını anlamanız için
0:30
gereken temel mekanizmaları ve kuralları
0:33
masaya yatıracağız. Şunu baştan
0:35
söyleyeyim. Piyasada olan biten hiçbir
0:37
şey aslında tesadüf değil. Tam tersine
0:39
her bir yatırımcıyı korumak için
0:41
düşünülmüş, kurgulanmış net kurallar
0:43
var. Caydırıcı cezalar var ve tabii ki
0:46
güçlü denetleyici kurumlar var. İşte
0:48
bütün bunlar bir sistem oluşturuyor.
0:50
Gelin bize bu güveni veren o mimariye
0:53
şöyle bir yakından bakalım. Şimdi adil
0:56
bir oyun düşünün. En temel kural nedir?
0:59
Tabii ki bütün oyuncuların masaya aynı
1:01
temel bilgilerle oturması. Değil mi?
1:03
İşte sermaye piyasasının da temel taşı
1:06
tam olarak bu prensip üzerine kurulu.
1:08
Peki bu temel taşın adı ne? İzahname.
1:12
İzahname dediğimiz şey piyasada o çok
1:14
korkulan bilgi asimetrisini ortadan
1:16
kaldıran en güçlü silahımız aslında.
1:18
Hani bir tarafın diğerinden çok daha
1:20
fazla şey bilmesi durumu var ya işte onu
1:22
engelliyor. Bir şirket size hisselerini
1:24
satmadan önce adeta komple bir finansal
1:27
checkup'tan geçiyor ve tüm sonuçlarını
1:29
yani potansiyel risklerini, borçlarını,
1:32
gelecek planlarını, her şeyi bu resmi
1:34
belgede açıklamak zorunda. Bu ne demek
1:36
biliyor musunuz? dev gibi bir yatırım
1:38
fonuyla evinden işlem yapan bireysel bir
1:40
yatırımcı ikiniz de aynı bilgiye bakarak
1:43
eşit şartlarde oyuna başlıyorsunuz
1:45
demek. Hatta bakın bu belgenin şöyle de
1:47
ilginç bir özelliği var. SPK tarafından
1:50
onaylandı mı? Tamamdır. Tam 12 ay
1:53
boyunca geçerli. Yani bu şu demek
1:55
oluyor. Bir yatırımcı olarak siz bir yıl
1:57
boyunca elinizdeki bilgilerin güncel ve
2:00
güvenilir olduğunu bilerek hareket
2:01
edebilirsiniz. Bu büyük bir güvence.
2:04
Peki güzel de ya bu finansal röntgen
2:07
hatalı çıkarsa işte sistemin o caydırıcı
2:10
gücü tam da burada devreye giriyor.
2:12
Kanun o kadar net ki izahnamedeki
2:15
herhangi bir yanlış, eksik ya da
2:17
yanıltıcı bilgiden doğacak bir zarar
2:19
varsa bunun faturası doğrudan doğruya
2:21
şirketin kendisine yani ihraçıya
2:23
kesilir. Bakın bu bir rica falan değil.
2:25
Yasal bir zorunluluk. Tamam eşit bir
2:28
oyun alanı yarattık. Herkesin elinde
2:29
aynı bilgiler var. Eee şimdi neye
2:32
ihtiyacımız var? Tabii ki oyunun
2:33
kurallarına ve daha da önemlisi bu
2:36
kuralları çiğnemenin bedellerine yani
2:38
faullere. Çünkü biliyorsunuz her adil
2:40
oyunun net faul tanımları ve kırmızı
2:43
kartları olmak zorunda. Şimdi piyasadaki
2:45
iki büyük suçu, iki büyük kırmızı
2:47
kartlık faulü netleştirelim. Birincisi
2:50
bilgi suistimali yani meşhur insider
2:52
trading. Bu ne demek? Henüz kimsenin
2:55
bilmediği, kamuya açıklanmamış bir
2:57
şirket sırrını kullanarak haksız kazanç
2:59
sağlamak. Mesela şirketin çok büyük bir
3:02
anlaşma yapacağını önceden öğrenip hisse
3:04
almak gibi. İşte bu bilgi suistimali.
3:07
İkincisi ise piyasa dolandırıcılığı yani
3:09
manipülasyon. Bu da sahte alım satım
3:12
emirleriyle ya da yalan haberler yayarak
3:15
piyasada yapay bir havay yaratmak ve
3:17
diğer yatırımcıları kandırmak demek.
3:19
Özetle aradaki fark çok net. Birinde var
3:22
olan bir sırrı kullanıyorsun. Diğerinde
3:24
ise ortada olmayan bir yalanı
3:26
yaratıyorsun. Peki bu işin şakası var
3:28
mı? Kesinlikle yok. Bakın bu rakam her
3:31
şeyi anlatıyor. Piyasayı kasten
3:33
yanıltmaya çalışmanın yani
3:34
manipülasyonun kanundaki cezasının alt
3:37
sınırı bakın altını çiziyorum tam 3 yıl
3:40
hapis. Bu sistemin size sakın ağa hile
3:43
yapmayı aklından bile geçirme deme
3:45
şekli. Mesaj çok net ve şöyle de bir
3:48
durum var. Bu suçları işleyenler yaptım
3:50
oldu bitti diyemiyor. Öyle kolay değil.
3:53
Yasal otoritelerin bu finansal suçları
3:55
tespit edip dava açması için tam 8
3:57
yıllık bir zaman aşımı süresi var. Yani
4:00
adalet şarkı yavaş dönse de bu durumda
4:02
epey bir süre dönmeye devam ediyor.
4:04
Harika. Kurallarımız tamam. Peki bu
4:06
kuralları kim uygulayacak? Yani sahada
4:08
düdüğü kim çalacak? İşte şimdi de
4:11
sistemin hakemleriyle tanışma zamanı.
4:13
Piyasayı yöneten ve koruyan o kilit
4:15
kurumlar kimlermiş bir bakalım.
4:17
Hiyarşinin en tepesinde yani en büyük
4:20
patronda sermaye piyasası kurulu yani
4:23
kısaca SPK var. SPK'yı piyasanın
4:26
anayasasını yazan kurum olarak
4:27
düşünebilirsiniz. İzahnameleri o
4:30
onaylar, aracı kurumları o denetler ve
4:32
piyasa suçlarına karşı en ağır cezaları
4:35
kesme yetkisi ondadır. Kısacası oyunun
4:37
kurallarını koyan nihai otorite SPK.
4:40
Peki Borsa İstanbul ne işe yarıyor? O da
4:43
bu oyunun oynandığı modern ve şeffaf
4:45
stadyumun ta kendisi. Bütün alıcıların
4:48
ve satıcıların belli kurallar içinde
4:50
anlık fiyatlarla organize bir şekilde
4:52
buluştuğu yer. Yani o teknolojik
4:54
altyapı. Gelelim MKK'ya yani merkezi
4:57
kayıt kuruluşuna. MKK bu dijital oyunun
5:00
resmi skor tabelasıdır desek yeridir.
5:03
Artık o eski kağıt hisse senetleri filan
5:05
kalmadı. Tarih oldu. Siz bir hisse
5:07
aldığınızda o hisse anında sizin kimlik
5:10
numaranızla eşleştirilip MKK'da dijital
5:13
olarak kaydediliyor. Bunun anlamı ne?
5:15
Kimin ne kadar hissesi var? Her şey
5:18
saniyesine saniyesine en ufak bir
5:20
şüpheye yer olmadan kayıt altında. Ve
5:23
işte geldik belki de en kritik güvenlik
5:26
ağına. Yatırımcı tazmin merkezi yani
5:28
YTM. Şimdi Allah korusun bir senaryo
5:31
düşünelim. Çalıştığınız aracı kurum mali
5:34
bir sıkıntıya girdi. Battı. Ne olacak
5:36
paralarınıza, hisselerinize? İşte tam o
5:38
anda YTM devreye giriyor. Hesabınızdaki
5:41
nakdi ve hisseleri yasanın belirlediği
5:43
üst limite kadar size tıkır tıklar geri
5:45
ödüyor. Yani bu en kötü senaryo için
5:48
düşünülmüş, hepimizi koruyan bir nevi
5:50
sigorta sistemi. Şimdiye kadar ne
5:53
yaptık? Sistemi koruyan temelleri,
5:55
kuralları, hakemleri hepsini gördük. Ama
5:57
şimdi en önemli parçaya yani size
6:00
geliyoruz. Çünkü bir şirketten hisse
6:03
aldığınızda siz sadece bir yatırımcı
6:05
olmuyorsunuz. Aslında o şirketin bir
6:07
ortağı, bir sahibi oluyorsunuz ve bu
6:10
ortaklık size hiç de azımsanmayacak
6:12
güçler ve haklar veriyor. İyi yönetilen,
6:15
yatırımcısına gerçekten saygı duyan bir
6:18
şirketin uyması gereken dört tane temel
6:20
direk var diyebiliriz. Bunlar adillik
6:23
yani tüm ortaklarına eşit davranmak,
6:26
şeffaflık yani finansal durumunu
6:28
kararlarını açıkça paylaşmak, hesap
6:30
verebilirlik yani ben bu kararı aldım
6:33
çünkü diyebilmek ve son olarak
6:35
sorumluluk. Yani sadece kendine karşı
6:37
değil topluma karşı da sorumlu olmak.
6:40
İşte bu dört ilke bir şirketin yönetim
6:42
kalitesinin adeta turnusol kağıdı. Bu
6:46
ilkelerin ne kadar önemli olduğunu
6:47
anlamak için tam tersini düşünün.
6:49
gizlilik, kapalı kapılar ardında alınan
6:52
kararlar. İşte bütün bu sermaye piyasası
6:54
sistemi tepeden tırnağa bu gizliliği yok
6:57
etmek için var. Her şeyi aydınlığa
6:59
çıkarmak, her şeyi şeffaf yapmak ve
7:01
yatırımcı olarak size bilgiye dayalı
7:04
karar verme gücünü vermek üzerine
7:05
kurulu. İşte size o ortaklık gücünü
7:08
veren en temel haklardan biri rüçan
7:11
hakkı. Nedir bu? Diyelim ki şirketiniz
7:13
sermaye arttırmaya yani yeni hisseler
7:15
çıkarmaya karar verdi. İşte o yeni
7:17
hisseleri piyasadaki herkesten önce
7:19
satın alma önceliği size aittir. Mevcut
7:21
ortaklara yani sırada en öne geçersiniz.
7:24
Neden önemli bu? Çünkü sizin şirketteki
7:27
payınızın yani ortaklık oranınızın ve
7:29
dolayısıyla söz hakkınızın azalmasını
7:31
başkaları tarafından sulandırılmasını
7:33
engelleyen en kritik kalkanınız budur.
7:36
Peki başka bir senaryo. Şirketin
7:38
yönetimi değişti. Kontrol bir başkasının
7:41
eline geçti. O zaman ne olacak? Panik
7:43
yok. Sistem burada da küçük yatırımcıyı
7:45
düşünüyor. Yönetimi ele geçiren kişi ya
7:48
da kurum kanunen diğer bütün ortaklara
7:51
yani size gelin hisselerinizi şu
7:53
fiyattan ben alayım diye bir teklif
7:55
yapmak zorunda. Buna pay alım teklifi
7:58
deniyor ve bu teklifi düşünüp taşınmanız
8:00
için de size en az 10 iş günü süre
8:02
vermek zorunda. Bu ne sağlıyor?
8:04
İstemediğiniz yeni bir ortaklıkta mahsur
8:06
kalmak yerine adil bir fiyattan çıkış
8:09
yapma hakkı tanıyor size. Yani
8:11
toparlayacak olursak sermaye piyasası
8:13
öyle rastgele bir şans oyunu ya da başı
8:15
boş bir alan kesinlikle değil. Tam
8:17
tersine çok bilinçli tasarlanmış bir
8:19
yapı. Temeli şeffaflık üzerine atılmış,
8:23
etrafı net kurallarla çevrilmiş, güçlü
8:25
muhafızlar tarafından korunan ve en
8:27
önemlisi de sizin gibi ortakların
8:29
haklarıyla güçlenen bir sistem bu.
8:32
Öyleyse en başa o ilk soruya geri
8:34
dönelim. Bütün bu çerçeveyi, bu
8:36
kuralları, kurumları ve en önemlisi de
8:38
bir ortak olarak kendi haklarınızı
8:40
öğrendikten sonra bu sistemdeki rolünüzü
8:43
artık nasıl görüyorsunuz? Bu mimariyi
8:45
bilmek bundan sonraki yatırım kararınızı
8:47
nasıl etkileyecek? İşte asıl üzerine
8:49
düşünmemiz gereken soru bu.