Up next in 10
Auzef Sürdürülebilirlik 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/18/surdurulebilirlik-2025-2026-final-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolonu platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde sürdürülebilirlik 2025-2026
0:06
final konularını ve sorularını
0:07
inceliyoruz. Karşınızda harika detaylı
0:10
bir analiz var. Biliyorsunuz final
0:12
dönemi demek koca bir bilgi yığını
0:14
demek. İşte bizim buradaki asıl amacımız
0:17
sınavda karşınıza çıkacak bu yoğun
0:19
materyali en net ve kesinlikle en akılda
0:21
kalıcı hale getirmek. Hazırsanız final
0:24
sınavınızda size o tam notu getirecek bu
0:26
heyecan verici yolculuğa hemen
0:28
başlayalım. Sınıf ustalığı tam olarak
0:31
burada doğru stratejiyle başlıyor.
0:33
Zihninizi gereksiz yere yormamak ve
0:35
bilgilerin kalıcılığını maksimuma
0:36
çıkarmak için tüm o karmaşık materyali
0:39
üç net kategoriye böldük. Önce birinci
0:41
bölüm temel kavramlar ve iklim. Sonra
0:44
ikinci bölüm SKA ve sosyal politikalar.
0:47
En sona işletmeler ve teknoloji
0:48
diyeceğiz. Bilgileri beynimize bu
0:50
şekilde bloglar halinde kodlamak inanın
0:53
bana sınav anında o bilgileri çok daha
0:55
hızlı geri çağırmanızı sağlayacak. 1ci
0:57
bölüm temel kavramlar ve iklim. Burada
1:00
makro düzeydeki tanımlara ve kesinlikle
1:03
adınız gibi bilmeniz gereken o kritik
1:05
çevresel etkilere odaklanıyoruz. Hadi
1:08
başlayalım. Öncelikle
1:10
sürdürülebilirliğin en temel, en klasik
1:12
tanımını netleştirelim. Nedir bu?
1:15
Gelecek uşakların kendi ihtiyaçlarını
1:17
karşılama yeteneğinden ödün vermeden
1:20
bugünkü ihtiyaçların karşılanması.
1:22
Lütfen ama lütfen bu tanımın Bruntland
1:25
raporuna dayandığını hafızanıza kazıyın.
1:28
Sınavda şıkların arasına gizlerler. Yani
1:30
sürdürülebilirliğin bütün olayı aslında
1:33
şu. Bugünkü yaşamımızla gelecekteki
1:35
nesillerin hayatta kalma şansı arasında
1:38
doğrudan sarsılmaz bir köprü kurmak.
1:41
Şimdi iklim krizi dediğimiz şey aslında
1:44
korkunç bir zincirleme reaksiyon.
1:46
Düşünün her şey Grönland ve
1:48
Antarktika'daki devasa buzulların
1:49
erimesiyle başlıyor. Peki sonra ne
1:51
oluyor? Bu durum doğrudan kaçınılmaz
1:54
olarak deniz seviyesinin yükselmesine
1:56
yol açıyor ve işte sınav için en kritik
1:58
nokta burası. Bu felaket zincirinden
2:01
herkes eşit mi etkileniyor? Kesinlikle
2:03
hayır. Kaynaklara sınırlı erişimi olan
2:06
yani dezavantajlı ve kırılgan
2:07
topluluklar her zaman ama her zaman en
2:10
ağır darbeyi alıyor. Bu domino etkisini
2:12
aklınızdan çıkarmayın. Dikkat burada
2:15
karşımıza klasik bir sınav tuzağı
2:16
çıkıyor. Yeni sürdürülebilir paradigması
2:19
tamamen bütüncüldür. Yani ekosistemi,
2:22
sosyal kapsayıcılığı ve ekonomiyi bir
2:24
arada bir bütün olarak tutar. Eğer
2:26
sınavda karşınıza çevre sorunlarını
2:28
öncelikli olarak ele alıp ekonomiyi ve
2:30
sosyal boyutu arka plana atmak gibi bir
2:32
şık gelirse bilin ki o koca bir
2:34
tuzaktır. Yeni paradigma kimseyi ve
2:36
hiçbir boyutu geride bırakmaz. Peki
2:39
zihninizi biraz canlandıralım. Doğrudan
2:41
sınavda karşınıza çıkabilecek nokta
2:44
atışı bir soru soruyorum size. Madem
2:46
doğal kaynaklardan bahsediyoruz ve tatlı
2:48
su hayati bir öneme sahip, sizce
2:50
dünyadaki o kısıtlı tatlı su rezervleri
2:53
en fazla nerede tüketiliyor? Bir
2:55
düşünün. Endüstri tesislerinde mi yoksa
2:58
evlerimizdeki günlük kullanımda mı?
3:00
Evet, cevap tek ve net. Tarımsal üretim
3:03
ve sulama. Bu bilgiyi hemen hafızanıza
3:05
kilitleyin. Küresel ölçekte tatlı suyun
3:08
açık ara en büyük tüketicisi tarım
3:10
sektörüdür. Yani aslında yediğimiz her
3:13
lokmada tonlarca su gizli. Bu gerçek
3:16
kaynak yönetiminin ne kadar hayati
3:18
olduğunu bize bir kez daha çok çarpıcı
3:20
bir şekilde gösteriyor. Ve ilk bölümün
3:23
son fakat en çok sorulan kavramlarından
3:26
biri yeşil aklama yani global adıyla
3:30
green washing. Biliyorsunuz şirketlerin
3:32
çevreye duyarlıymış gibi görünmek için
3:34
yaptıkları o aldatıcı, süslü reklam
3:36
kampanyaları. [homurdanır] Sınavda size
3:38
bu kavramın temelindeki şirket
3:39
motivasyonunu sorarlarsa o vurucu sebebi
3:42
hemen hatırlayın. Rekabet avantajı
3:44
sağlama isteği. Hedefleri dünyayı
3:46
kurtarmak falan değil. Pazarda öne çıkıp
3:49
daha çok satmak. Hız kesmeden ikinci
3:51
bölüme geçiyoruz. CKA yani
3:55
sürdürülebilir kalkınma amaçları ve
3:57
sosyal politikalar. Burada odak noktamız
3:59
yerel kavramlar değil. Artık Birleşmiş
4:02
Milletler'in o devasa sistemik
4:04
çerçevelerine ve bunların toplumsal
4:06
etkilerine bakıyoruz. Birleşmiş
4:09
Milletler'in bu küresel planı öyle
4:11
rastgele bir liste değil. Şemayı
4:13
gözünüzde canlandırın. Tam üç katmanı
4:15
var. En tepede o geniş vizyoner amaçlar
4:18
yer alıyor. Onların bir tık altında
4:20
ulaşılmak istenen daha spesifik hedefler
4:22
var. En altta kaydettiğimiz ilerlemeyi
4:25
sayılarla ölçeceğimiz göstergeler
4:27
bulunuyor. Sınavda bir katma sorusu
4:29
gelirse bu hiyerarşik sıralamayı aynen
4:31
hatırlayın. Şimdi ilk beş amacı tıpkı
4:35
bir tekerleme gibi hızla sıralayalım ve
4:37
bu sırayı kesinlikle ezberleyelim. 1.
4:40
Yoksulluğa son. 2. Açlığa son. 3. Sağlık
4:44
ve kaliteli yaşam. 4. Nitelikli eğitim
4:47
ve 5. Toplumsal cinsiyet eşitliği. Bu
4:50
beş madde sürdürülebilir bir dünyanın en
4:53
temel sosyal yapı taşlarıdır. Sırası çok
4:56
önemli unutmayın. Gelelim 13 sayısına.
4:59
Neden kocaman bir 13 rakamı var burada?
5:02
Çünkü bu sınavda sizi avlamayı bekleyen
5:05
en büyük tuzaklardan biri.
5:06
Sürdürülebilirlik deyince doğal olarak
5:08
herkesin aklına hemen iklim eylemi
5:11
geliyor. Öğrenciler de sınav heyecanıyla
5:13
bunun ilk beş amaçtan biri olduğunu
5:15
sanıp şak diye işaretliyor. Lütfen bu
5:17
hataya düşmeyin. İklim eylemi ilk beşte
5:20
değil tam olarak 13. amaçtır. Hazır
5:23
sayılardan gidiyorken 12. amaca
5:25
özellikle değinmek zorundayım. Sorumlu
5:28
üretim ve tüketim. Neden mi önemli?
5:30
Çünkü bu amaç günümüzün en popüler
5:32
kavramıyla yani döngüsel ekonomiyle
5:35
doğrudan eşleşiyor. Sınavda atıkların
5:38
azaltılması, kaynakların defalarca
5:40
tekrar kullanılması gibi bir döngüsel
5:42
mantık görürseniz onu hiç düşünmeden 12
5:44
amaçla bağdaştırın. İşin sosyal politika
5:47
boyutuna baktığımızda ni kavramı
5:49
karşımıza dikiliyor. Neydi bu? Ne
5:52
eğitimde ne de istihdamda olan gençler.
5:55
Kısacası sistemin dışında kalanlar. Eğer
5:58
bir toplumda bu niit oranı çok yüksekse
6:00
bunun en belirgin sosyal sonucu nedir
6:02
biliyor musunuz? Genç nüfusun ekonomik
6:05
hayata çok geç katılması. Ve bu gecikme
6:07
inanın bana sadece o gencin bireysel
6:09
kaybı değil tüm toplum için uzun vadeli
6:12
devasa bir krizdir. Geldik bir başka
6:15
tehlikeli tuzağa. Düşük karbonlu
6:17
ekonomiye geçerken adil geçiş
6:19
kavramından çok sık bahsederiz. Bunun
6:21
özü şudur. Fosil yakıt sektöründen
6:24
çıkarken oradaki işçileri yani kırılgan
6:27
grupları yeni istihdamla, mesleki
6:29
eğitimle ve elbette toplumsal bir
6:31
uzlaşıyla korumak. Eğer sınavda bir şık
6:34
size çevresel hedeflere ulaşmak için
6:37
toplumsal uzlaşıyı beklemeden hızlıca
6:39
eyleme geçilmelidir diyorsa, aman
6:41
diyeyim bu adil geçişin ruhuna tamamen
6:44
aykırıdır. Sakın işaretlemeyin. Ve
6:46
geldik o son, oldukça dinamik olan 3ün
6:49
bölümümüze. Artık o büyük küresel
6:51
politikalardan çıkıp biraz daha mikro
6:54
seviyeye, işin mutfağına iniyoruz.
6:56
İşletmeler, teknoloji ve girişimcilik
6:58
dünyası bu sürdürülebilirlik kurallarını
7:00
pratikte nasıl uyguluyor bakalım.
7:03
Günümüz iş dünyasında sadece ekonomik
7:06
fayda yani kar sunmak artık kimseye
7:08
yetmiyor. Bir işletmenin aynı zamanda
7:11
çevresel ve toplumsal sorunları
7:13
çözmesini bekliyoruz. İşte buna
7:15
sürdürülebilir değer önerisi diyoruz.
7:18
Ancak bu değere sunmanın çok katı bir
7:20
kuralı var. Bunu yaparken tamamen şeffaf
7:23
olacaksınız ve adaleti sağlayacaksınız.
7:26
Şeffaflık ve adalet olmadan
7:28
sürdürülebilir bir değer önerisinden söz
7:30
edemeyiz. Finans dünyasını temelden
7:32
sarsan o devrime yani etki yatırımına
7:35
yakından bakalım. Bu sadece cüzdanınızı
7:38
ne kadar şişirdiğinizle ilgili bir şey
7:40
değil. Etki yatırımı yatırımcıdan çift
7:42
yönlü bir beklenti yaratır. Hem masada
7:45
bir finansal getiri olacak hem de bunun
7:47
yanında topluma ve çevreye somut,
7:49
ölçülebilir, pozitif bir etki
7:51
bırakılacak. Sınavda unutmayın ikisinden
7:53
biri bile eksikse o etki yatırımı falan
7:56
değildir. Diyelim ki bir şirket bu BM
7:59
amaçlarını kendi bünyesine entegre
8:01
etmeye karar verdi. Bunun için STG
8:04
Compass dediğimiz harika bir beş aşamalı
8:06
rehber kullanılıyor. Peki bu yolculuğun,
8:08
bu haritanın birinci adımı nedir? Kulağa
8:10
çok basit gelebilir ama en kritik
8:12
noktası bu. Amaçları anlamak. Nereye
8:15
gittiğini bilmediğiniz bir yolda
8:16
yürüyemezsiniz, değil mi? Bu yüzden
8:19
işletmelerin atması gereken o
8:20
tartışmasız ilk adım hedefleri
8:22
içselleştirerek anlamaktır. Girişimcilik
8:25
ekosistemine baktığımızda bunun tek
8:27
parça yekpare bir yapı olmadığını
8:30
görüyoruz. Üç belirgin düzeyi var.
8:32
Mikro, mezo ve makro. Şöyle
8:35
örneklendireyim. Bir girişimci düşünün.
8:37
çalışanlarının refahını gözetiyor. Çok
8:39
güçlü etik değerlere sahip ve toplum
8:42
üzerindeki etkisini sürekli tartıyor.
8:44
İşte kurucunun tüm bu sosyal ve etik
8:47
becerileri tam olarak bu ekosistem
8:49
düzeylerinin içinde o bağlantı
8:51
noktalarında çalışır ve filizlenir.
8:54
Artık yeşil teknolojiler sadece bir
8:56
fikir değil. Etrafımızı fiziksel olarak,
8:59
donanımsal olarak dönüştürüyor. Hangi
9:01
sektörler bunlar? Tarım, sanayi, ulaşım
9:04
ve inşaat. Bu dörtlü yeşil
9:06
teknolojilerden doğrudan ve fiziksel
9:08
olarak etkilenir. Burada hemen bir sınav
9:11
hilesinin altını çizeyim. Finans
9:13
sektörü. Finans bu teknolojilerden
9:15
birincil ve donanımsal olarak doğrudan
9:17
etkilenmez. Onun etkisi daha çok yatırım
9:20
boyutuyla yani dolaylı yoldandır. Bu
9:23
ayrımı aman kaçırmayın. Şimdi teknoloji
9:26
her zaman çevrenin en iyi dostu mu?
9:28
Maalesef hayır. Bugün hepimizin dilinden
9:30
düşmeyen yapay zeka ve büyük veri
9:33
furyasını düşünün. Bu devasa
9:35
algoritmaların çalışabilmesi için
9:37
dünyanın dört bir yanında uçsuz bucaksız
9:39
veri merkezleri inşa ediliyor ve bu
9:42
genişleyen veri merkezleri kontrol
9:44
edilmesi şu an inanılmaz derecede zor
9:46
olan gerçekten korkunç boyutlarda bir
9:48
enerji tüketimi yaratıyor ve bu bizi o
9:52
çarpıcı final noktasına getiriyor. O
9:54
bahsettiğimiz devasa veri merkezlerinin
9:57
gece gündüz çılgınca elektrik tüketmesi
9:59
günün sonunda neye yol açıyor? Tabii ki
10:01
hepimizin karbon ayak izinin katlanarak
10:04
hızla büyümesine, yapay zeka gibi o
10:06
şatafatlı teknolojilerin arka planda
10:09
yarattığı en büyük, en ciddi çevresel
10:11
risk tam olarak budur. Sınavdaki
10:13
nedensellik soruları için bu teknoloji,
10:16
enerji, karbon bağlantısını aklınıza
10:18
iyice kazıyın. Bu analizde incelediğimiz
10:21
dersin çıkmış sorularını kendiniz deneme
10:22
sınavı formatında çözmek ve kendinizi
10:25
test etmek için lolonolo.com adresini
10:27
ziyaret edebilir, açıklama kısmında yer
10:29
alan bağlantıya tıklayabilirsiniz.
10:31
Sınavı geçmek, o tam notu almak elbette
10:33
çok önemli. Ancak bu detaylı analizi
10:35
bitirirken asıl soru şu olmalı. Karbon
10:38
ayakizimizin teknolojinin de etkisiyle
10:40
bu denli hızla büyüdüğü bir dünyada
10:42
üzerine konuştuğumuz tüm bu
10:43
sürdürülebilirlik modelleri gerçekten
10:45
geleceğimizi kurtarmak için yeterli
10:47
olacak mı?
#Jobs & Education