Up next in 10
Auzef Rusya Tarihi 2024-2025 Vize Soruları,
Auzef Tarih
https://lolonolo.com/2026/03/20/rusya-tarihi-2024-2025-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Şöyle bir düşünelim. Bir yanda Viking
0:02
savaş beyleri, diğer yanda birbiriyle
0:04
sürekli didişen kabileler ve bütün bu
0:06
karmaşanın sonunda ortaya çıkan devasa
0:08
bir imparatorluk. İşte Rusya'nın
0:10
kuruluşunu şekillendiren o kaosu, o
0:13
çatışmaları ve nihayetinde birleşmeyi
0:15
anlatan hızlı yolculuğumuza hepiniz hoş
0:17
geldiniz. Peki bir ulus tam olarak nasıl
0:20
doğar? Yani kaostan mı çıkar? Bir
0:22
fetihten mi? Yoksa ortak bir amaç uğruna
0:25
mı birleşir? Rusya'nın hikayesi işte bu
0:27
sorunun bütün olası cevaplarını adeta
0:30
içinde barındırıyor. Bize bir devletin
0:32
nasıl hem kılıçla hem de bir fikirle
0:34
dövüldüğünü çok net bir şekilde
0:36
gösteriyor. Çünkü bu gerçekten de
0:38
destansı hikayenin temelinde aslında üç
0:40
ana unsur var. Bir, dışarıdan gelip
0:43
düzeni kurmaya çalışan savaşçılar. 2.
0:46
İçerideki bitmek bilmeyen o yıkıcı
0:48
rekabet ve 3. Bütün bu yapıyı çöküşün
0:51
eşiğine getirecek olan o ölümcül
0:53
zayıflık. Haydi o zaman hikayenin en
0:55
başına her şeyin başladığı o ilk
0:57
kıvılcıma gidelim. Bakalım ilk Rus
0:59
devletinin temelleri nasıl atılmış.
1:02
Şimdi her şey Norman tezi diye bilinen
1:04
ve bayağı da kabul gören bir teoriyle
1:06
başlıyor. Olay şu: Sürekli birbiriyle
1:09
savaşan Slav kabileleri artık bıkmış
1:11
durumda ve düzeni sağlaması için
1:14
dışarıdan Evet dışarıdan savaşçı
1:16
prensler davet ediyorlar. İşte 862
1:19
yılında gelen bu Vikingler, o dönemki
1:21
adıyla Varekler Rurik liderliğinde ilk
1:24
devletin temellerini atıyor. Zaten bu
1:26
yüzden de kurucu hanedanın adı Rurikovi
1:29
hanedanı oluyor. Peki bu ilk prenslerin
1:32
yani Knezlerin ne işi vardı? Aslında iki
1:35
temel görevleri vardı. Birincisi bir
1:38
komutan gibi şehri dış tehditlerden
1:40
korumak. İkincisi de bir yargıç gibi
1:43
halk arasındaki anlaşmazlıkları çözmek.
1:46
Yani kağıt üzerinde harika bir sistem
1:48
değil mi? Ama işte pratikte sistemin çok
1:51
temel bir kusuru vardı. İşte bu söz
1:53
durumu mükemmel bir şekilde özetliyor.
1:56
Knezler birbirleriyle sürekli bir güç
1:58
mücadelesi içindeydi ve bu iç
2:00
bölünmüşlük dışarıdan gelebilecek
2:02
herhangi bir tehdide karşı onları
2:03
inanılmaz derecede savunmasız
2:05
bırakıyordu. Hatta bunun çok trajik bir
2:07
örneği var. Topladığı vergiyi az bulup
2:10
daha fazlasını istiyorum." diyen Knez
2:11
Igor, Drevlian kabilesi tarafından
2:13
pusuya düşürülüyor ve vahşice
2:15
öldürülüyor. Yani liderlik birleştirici
2:18
bir güç olmak yerine resmen bir iç savaş
2:20
sebebi haline gelmişti. Ve tahmin
2:22
edersiniz ki bu ölümcül zayıflık çok ama
2:25
çok geçmeden doğunun steplerinden gelen
2:28
o büyük fırtınayı adeta davet edecekti.
2:31
1237.
2:33
Bu tarih Rus toprakları için gerçekten
2:36
de bir dönüm noktası. yüzyıllar sürecek
2:39
bir fırtınanın, korkunç bir işgalin ve
2:42
esaretin başlangıcı. Moğol fırtınası
2:44
gerçekten de şok edici bir hızla geldi.
2:47
Bakın 1223'te Kalka Nehrinde ilk
2:49
karşılaştılar ve Ruslar çok ağır bir
2:52
yenilgi aldı. Ama bu sadece bir
2:54
başlangıçtı. Asıl felaket 1237'de Cengiz
2:58
Ha'nın torunu Batuhan'ın başlattığı
3:00
topyekün istilayla geldi. Riyazan şehri
3:02
resmen haritadan silindi ve sadece 3 yıl
3:05
içinde o görkemli Kiev şehri bile düştü.
3:08
Bu Rus prensliklerinin yaklaşık 250 yıl
3:11
boyunca Altınorda devletine vergi
3:13
ödeyeceği yani siyasi olarak tamamen
3:15
onlara bağlı olacağı bir dönemin
3:17
başlangıcı demekti. Peki böyle bir
3:19
enkazın içinden bir toparlanma nasıl
3:22
mümkün olabilir? İşte bu soru bizi
3:24
hikayenin asıl dönüm noktasına yani
3:27
Moskova'nın sahneye çıkışına getiriyor.
3:29
Moğol istilası, Kiev gibi eski güçlü
3:32
merkezleri adeta paramparça ederek
3:35
devasa bir güç boşluğu yaratmıştı ve
3:37
doğanın kanunu bu boşluğun dolması
3:39
gerekiyordu. Bu boşluğu doldurmak için
3:42
de iki şehir öne çıktı. Moskova ve onun
3:44
en çetin rakibi Tver Prensliği. Liderlik
3:48
için gerçekten acımasız bir rekabet
3:50
başlamıştı. Peki Moskova bu yarışı nasıl
3:53
kazandı? İşte burada iki tane dahiyane
3:55
hamle görüyoruz. Birincisi İrinci Ivan
3:58
namı diğer Kalita yani Para kesisi. Bu
4:01
adam ne yapıyor? 1326'da bir şekilde
4:03
Moğolları ikna ediyor ve Rus Ortodoks
4:06
kilisesinin merkezini Moskova'ya
4:07
taşıtıyor. Bu inanılmaz bir hamle. Çünkü
4:10
şehri bir anda bütün Rusların ruhani
4:12
başkenti yapıyor. İkincisi de Dimitri
4:14
Donskoy. 1380'de Kulukova Muharebesi'e
4:17
Moğollara karşı ilk büyük sembolik
4:19
zaferi kazanıyor. Bu zaferle herkesin
4:22
yenilmez sandığı altın ordaya karşı
4:24
gelinebileceğini de göstermiş oluyor. Ve
4:26
şimdi geldik son perdeye. Gücün artık
4:29
tek bir elde toplanması, hanedanların
4:31
değişmesi ve tabii ki Rus İmparatorluğuu
4:34
yaratan o dramatik modernleşme süreci.
4:37
Rikovi hanedanının soyu tükenince ülke
4:40
karışıklık dönemi diye bilinen bir kaosa
4:42
sürükleniyor. Ama bu basit bir iç savaş
4:44
değil. Bu aynı zamanda Polonya ve İsveç
4:46
gibi dış güçlerin de işin içine
4:48
karıştığı tam bir varoluş krizi. Bu kriz
4:51
nasıl bitiyor? 1613'te toplanan bir
4:53
ulusal meclis yani Zemski Sobor Mihail
4:56
Romanov'u yeni çar seçiyor ve böylece
4:58
tam 300 yıl sürecek olan Romanov
5:00
hanedanı dönemi de başlamış oluyor.
5:03
Romanovlar ülkeye bir istikrar getirdi.
5:05
Evet ama 17. yüzyılın sonuna
5:07
gelindiğinde istikrar artık tek başına
5:09
yeterli değildi. Rusya'nın Avrupa'nın
5:12
çok gerisinde kaldığını gören yeni taze
5:14
bir vizyon gerekiyordu. İşte bu vizyon
5:17
Rus tarihinin belki de en dönüştürücü,
5:19
en radikal figürüne aitti. Büyük
5:21
Petroya. Petro'nun reformları kelimenin
5:24
tam anlamıyla radikaldi. Bir kere feodal
5:27
beylerin topladığı derme çatma ordular
5:29
yerine ömür boyu hizmete dayalı
5:31
profesyonel ve düzenli bir ordu kurdu.
5:34
subaylıkta artık soyluluğun değil
5:36
liyakatin önemli olduğu bir rütbe
5:38
sistemi getirdi. Yetmedi bir kara
5:40
devleti olan Rusya için sıfırdan güçlü
5:42
bir donanma inşa etti. Ve bu yeni ordu
5:45
ve donanmayla 1709'da Poltava'da dönemin
5:48
süper gücü İsveç'i dize getirdi. Hatta
5:50
burada çok önemli bir noktaya dikkat
5:52
çekelim. Topçu birliğini asla lav
5:54
etmedi. Tam tersine onu Avrupa'nın en
5:56
modern, en güçlü birliklerinden biri
5:58
haline getirdi. Sonuç olarak ortaya yeni
6:01
bir imparatorluk çıkmıştı. çok daha
6:03
güçlü, çok daha modern ve Avrupa
6:05
sahnesinde artık kimsenin göz ardı
6:07
edemeyeceği bir oyuncu. Ama bu inanılmaz
6:10
dönüşüm akla şu kritik soruyu getiriyor.
6:12
Köklü geleneklere sahip kadim bir ulus
6:14
tek bir liderin iradesiyle bu kadar
6:16
yıldırım hızıyla modernleştiğinde ne
6:17
olur? Bu keskin dönüşümün gelecekte
6:20
ödeyeceği bir bedel olacak mıydı?
#Education