Up next in 10
Auzef Risk Altında Bulunan Çocuklar Ve Eğitimleri Ünite 1
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Bir çocuğun risk altında olduğunu
0:01
duyduğumuzda aklımıza ikne geliyor.
0:03
Genellikle böyle basit bir etiket ama
0:05
işin aslı inanın çok daha derin. Hadi
0:08
gelin şimdi bu etiketin arkasına bakalım
0:10
ve bir çocuğu gerçekten kırılgan yapan
0:12
şeyin ne olduğunu katman katman ortaya
0:14
çıkaralım. Her şeyden önce şöyle bir
0:16
düşünelim. Üzerinizdeki taleplerin,
0:19
sorumlulukların, başa çıkma kapasitenizi
0:21
açtığımı hissettiğiniz o an işte o an
0:23
var ya o hepimizin çok iyi bildiği his.
0:26
Bütün bu konunun tam da başlangıç
0:28
noktası ve o hissin adı stres. Yani
0:32
kaynaklarımızla talepler arasındaki
0:34
makas açıldığında ortaya çıkan o
0:36
gerilim. Bu gerilim bir çocuğun
0:38
hayatındaki sağlam zeminde oluşan ilk
0:41
çatlak gibi aslında. Kırılganlığın içeri
0:43
sızabileceği ilk yer. Peki bu stresli
0:47
anlar bir erginin zihninde tam olarak
0:50
nasıl bir fırtına koparıyor? Şimdi
0:52
kameramızı içeriye, ergenlik dönemindeki
0:54
o karmaşık zihne çevirelim. Çünkü
0:56
unutmayın, risk sadece dışarıdan gelen
0:59
bir şey değil, aynı zamanda içeride
1:01
yaşanan bir yolculuktur. Bu yolculuğu
1:03
anlamak için iki dev isme kulak verelim.
1:06
Bir yanda Paje var. O ergenin nasıl
1:09
düşündüğüne odaklanıyor. Yani beyninin
1:11
içindeki devrimi inceliyor. Diğer yanda,
1:14
Ericson onun kim olduğunu bulma
1:16
mücadelesini yani kalbindeki o büyük
1:19
arayışa odaklanıyor. Pijet'e göre
1:21
ergenlik aklın adeta yeni bir süper güce
1:24
kavuştuğu bir dönem. Artık sadece somut
1:27
şeyleri değil, adalet, özgürlük, gelecek
1:30
gibi soyut kavramları da derinlemesine
1:32
düşünebiliyorlar. Kendi teorilerini
1:34
kurup mantık yürüterek dünyayı
1:36
sorgulamaya başlıyorlar. Erikson ise
1:38
bize madalyonun bambaşka bir yüzünü
1:41
gösteriyor. Ona göre bu dönemin asıl
1:43
meselesi düşünmekten çok kendini
1:46
bulmaktır. Ben kimim? Bu dünyaya ait
1:49
miyim? Benim yolum ne olacak? gibi
1:51
soruların yarattığı o kimlik krizi başlı
1:54
başına bir içsel fırtına ve kırılganlık
1:57
sebebidir. Tamam. Ergenin iç
1:59
dünyasındaki fırtınayı az çok anladık.
2:01
Şimdi sanki bir kamerayla yavaşça geri
2:04
çekiliyormuşuz gibi düşünün. bireyden
2:06
başlayıp aileye, oradan da tüm topluma
2:09
uzanan o görünmez risk katmanlarını
2:12
gelin tek inceleyelim. Bu yolculukta
2:14
pusulamız bu kavram olacak.
2:16
Savunmasızlık faktörü. Hani bir
2:18
fırtınada bazı ağaçlar neden
2:20
diğerlerinden daha kolay devrilir? İşte
2:22
bu faktörler kişiye veya çevreye ait o
2:24
hassas noktaları, o kırılganlıkları bize
2:27
anlatıyor. İlk katman her şeyin
2:29
merkezinde. Çocuğun ta kendisi. Yaşı,
2:33
doğuştan getirdiği mizacı hani bazısı
2:35
daha hassas, bazısı daha atılgandır ya.
2:38
Sahip olduğu bir engel durumu veya
2:40
mücabele ettiği zihinsel sağlık
2:41
sorunları. İşte bunların hepsi onu dış
2:44
dünyaya karşı daha duyarlı hale
2:46
getirebiliyor. Ama bakın burası çok
2:48
kritik bir ayrım. Mesela bir ebeveynin
2:51
eğitim seviyesi çocuğun kendine ait bir
2:53
özellik değildir. Bu onun içinde
2:55
büyüdüğü çevrenin bir parçasıdır. Ve
2:57
unutmayalım sınırları doğru çizmek
2:59
sorunu doğru anlamanın her zaman ilk
3:01
adımıdır. Şimdi bir katman dışarı
3:04
çıkıyoruz ve yakın risk dediğimiz şeyle
3:06
karşılaşıyoruz. Bunlar ne mi? Çocuğun
3:08
hayatına doğrudan dokunan, günlük olarak
3:11
tecrübe ettiği tehlikeler yani aile içi
3:13
şiddet gibi, okulda zorbalık görmek gibi
3:16
ve en dış halka da uzak risk var. Bunlar
3:20
çocuğun seçme şansı olmadığı, içine
3:23
doğduğu sistemin ve toplumun getirdiği
3:25
koşullar. Adeta oyunun en başında
3:28
kendisine dağıtılan kartlar gibi
3:29
düşünebilirsiniz.
3:31
Ne demek bu pratikte? Mesela yoksul bir
3:34
mahallede doğmak, yaşadığı yerde iyi
3:36
okulların olmaması. ya da sırf ait
3:39
olduğu grup yüzünden bazı fırsatlara
3:41
erişememek. Bunların hepsi çocuğun daha
3:44
yolun başında omuzlarına binen ve hayat
3:46
boyu taşıyabileceği ağır yüklerdir. Peki
3:49
tüm bu anlattığımız teorik katmanlar
3:52
carçık dünyada uluslararası kurumlar
3:54
tarafından nasıl ele alınıyor? Hadi
3:56
şimdi en tepeye çıkalım ve Dünya Bankası
3:58
gibi bir kurumun bu karmaşık tabloya
4:00
nasıl baktığını görelim. Dünya
4:02
Bankası'nın yetimler ve savunmasız
4:05
çocuklar için hazırladığı bir yol
4:06
haritası var.
4:08
En acil müdahale gerektiren grupları
4:10
böyle belirliyorlar. Dikkat ettiniz mi?
4:12
Bu grupların hepsi o bahsettiğimiz
4:14
bireysel, yakın ve uzak risklerin
4:16
birçoğunu aynı anda sırtlanıyor. Ama
4:18
durun bir dakika. Bu listede belki de
4:21
ilk akla geleceklerden biri dikkatli
4:24
bakınca yok. Ne olabilir sizce? Şöyle
4:28
bir düşünün. Cevap okul devamsızlığı.
4:31
İlginç değil mi? Peki neden? Çünkü
4:33
uzmanlar devamsızlığı genellikle bir
4:35
hastalık olarak değil daha derin bir
4:37
hastalığın belirtisi olarak görüyor.
4:40
Yani okula gitmeyen bir çocuk aslında
4:42
bize başka bir sorunun, daha büyük bir
4:44
problemin sinyalini veriyor. Devamsızlık
4:47
buzdağının sadece görünen yüzü. Evet.
4:50
Şimdi tüm bu parçaları bir araya getirme
4:53
ve büyük resmi görme zamanı. Bütün bu
4:55
analizden çıkarmamız gereken en temel
4:58
ders neydi? İşte her şey aslında bu
5:01
tabloda özetleniyor. Kırılganlık çocuğun
5:03
kendi bireysel özelliklerinden başlayıp
5:06
doğrudan temas ettiği yakın çevresine ve
5:08
onu çepe çevre kuşatan toplumsal
5:10
koşullara uzanan içe geçmiş üç katmanlı
5:13
bir sistem. Ve işte tam da bu yüzden bir
5:16
çocuğa risk altında demekle aslında
5:19
neredeyse hiçbir şey söylemiş olmuyoruz.
5:22
Asıl mesele bu etiketin ötesine geçip
5:24
onu savunmasız kılan bu karmaşık
5:26
faktörler ağını çözebilmek. Peki madem
5:30
bu kadar katmanlı, birbiriyle bağlantılı
5:32
bir ağdan bahsediyoruz, o zaman en can
5:34
alıcı soruyu soralım. Bir çocuğun
5:36
hayatında gerçek ve anlamlı bir fark
5:38
yaratmak için işe nereden başlamalıyız?
5:41
Bireyi mi güçlendirmeli? Aileyi mi
5:43
desteklemeli yoksa bütün sistemi mi
5:45
değiştirmeliyiz? İşte bu sorunun cevabı
5:48
atılacak bir sonraki adımı belirliyor.