0:00
Çocukken elinize aldığınız bir kitabın
0:02
bugün olduğunuz kişiyi nasıl
0:03
şekillendirdiğini hiç düşündünüz mü?
0:05
Bugün o basit görünen rengarenk
0:08
sayfaların ardındaki inanılmaz sanatı ve
0:10
bilimi yani çocuk kitaplarının gizli
0:12
dünyasına aralıyoruz. Gelin en başa her
0:16
şeyin temeline inelim. Daha yazı bile
0:18
icat edilmemişken insanlar neden mağara
0:21
duvarlarına resimler çiziyordu? Bu
0:23
sorunun cevabı inanın bana çocuk
0:25
kitaplarının o sihirli etkisini
0:27
anlamamız için kilit bir rol oynuyor.
0:29
Cevap aslında inanılmaz basit. Çünkü
0:33
resimler evrensel bir dil. Yani
0:36
kelimelerin aksine herkesin
0:38
anlayabileceği bir dil. İşte bu basit
0:41
ama çok güçlü gerçek günümüz çocuk
0:44
edebiyatının da tam kalbinde yer alıyor.
0:47
Peki bu evrensel dil prensibi bir çocuk
0:50
kitabı yaratmanın en temel, en altın
0:52
kuralına nasıl dönüştü? Gelin şimdi buna
0:55
daha yakından bakalım. Ve işte o altın
0:58
kural karşınızda. Çocuğa görelik. Bu
1:01
kavram her şeyi değiştiren bir devrim
1:03
aslında. Çünkü bir zamanlar çocuklar
1:05
küçük yetişkinler olarak görülüyordu. Bu
1:07
ilkey ise diyor ki, "Hayır, her şeyi ama
1:11
her şeyi bir çocuğun gözünden bakarak
1:13
tasarlamalısın." Tamam. Harika bir ilke.
1:15
Peki bu kitaptaki kelimelere nasıl
1:17
yansıyor? Yani dilin basit ve anlaşılır
1:20
olması neden bu kadar hayati bir mesele?
1:22
Şöyle düşünün. Amaç çocuğun okumayı bir
1:25
zorluk, bir görev gibi görmesini
1:27
engellemek. Aksine onu bir maceraya
1:30
dönüştürmek. Anlaşılır bir dil okumayı
1:32
bir angarya çıkarıp keyifli bir
1:34
yolculuğa çevirir ve bu hayat boyu
1:37
sürecek bir okuma sevgisinin atılan ilk
1:39
tohumudur. Artık temel kuralı cebimize
1:42
koyduğumuza göre şimdi işin daha
1:44
sanatsal, daha yaratıcı kısmına
1:46
geçebiliriz. Yani hikayeleri çocukların
1:50
dünyasına taşıyan o muhteşem tekniklere.
1:53
Mesela Fablar, onların dehası işte bu
1:56
basit formülde saklı. dürüstlük gibi
1:59
soyut bir kavramı alıyor. Onu sevimli
2:01
hayvan karakterlerle ve basit bir olay
2:03
örgüsüyle somut, elle tutulur hale
2:05
getiriyor ve en sonunda da çocuğun
2:08
kolayca anlayabileceği net bir ders
2:10
veriyor. İşte bu karmaşık fikirleri
2:12
çocukların dünyasına taşımanın en usta
2:15
yollarından biri ve hikaye anlatıcısının
2:18
alet çantası o kadar zengin ki içinde
2:21
adeta kağıt üzerinde sinema keyfi
2:23
yaşatan, sizi perspektifle, ışıkla içine
2:26
çeken çizgi romanlar var. Geçmişin
2:28
kahramanlıklarını anlatan destanlar var.
2:31
Hatta bir durumu zekice eleştiren
2:33
satirik şiirler ve dokunabileceğiniz,
2:36
oynayabileceğiniz adeta bir oyuncak gibi
2:39
tasarlanmış bebek kitapları bile var.
2:41
Her biri çocuğun hayal gücüne açılan
2:44
farklı bir kapı aslında. Peki bir kitabı
2:47
kitap yapan sadece kelimeler ve resimler
2:49
mi sizce? Tabii ki hayır. Şimdi de işin
2:52
dokunabildiğimiz kısmına yani kitabın
2:55
fiziksel tasarımına bir göz atalım. Bir
2:57
çocuk kitabının kaderi nedir? Defalarca
3:00
okunmak, sevgiyle hırpalanmak değil mi?
3:03
İşte tam da bu yüzden nasıl bir araya
3:05
getirildiği çok ama çok önemli. Bakın
3:08
sayfaları sadece yapıştırılmış kitaplar
3:10
zamanla dağılıp giderken iplikle
3:12
sağlamca dikilmiş olanlar nesiller boyu
3:15
ayakta kalabilir. Bu basit bir detay
3:17
gibi görünse de aslında kitaba ve
3:19
okuruna duyulan saygının en somut
3:21
göstergesi. Son olarak gelin kitabın
3:24
kapağını kapattıktan sonraki yolculuğuna
3:26
bakalım. Yani bir kitabın hayatımızda ve
3:28
toplumda yarattığı okuma kültürüne.
3:31
Çocuk kütüphaneleri. Ah onlar sadece
3:34
kitap dolu binalar değil. Onlar bir
3:36
çocuğun kitapların güyülü dünyasına
3:38
attığı ilk kurumsal adım. Okuma
3:40
sevgisinin tohumlarının ekildiği o
3:41
sihirli mekanlar. Ve bir mekanı
3:44
gerçekten herkes için yapan şey
3:46
erişilebilir olmasıdır. Kapıya bebek
3:48
arabası için küçücük bir rampa koymak ya
3:50
da tehlikeli bir döner kapı yerine
3:53
güvenli bir giriş yapmak. Bunlar o kadar
3:55
basit ama o kadar önemli detaylar ki bir
3:58
ailenin o mekanla kuracağı bağı tamamen
4:00
değiştirebilir. Önemli olan herkesin hoş
4:02
geldiniz hissini yaşaması. Peki okur
4:05
yazarlık ne zaman başlar? Okulun ilk
4:07
gününde öğretmen harfleri gösterdiğinde
4:09
mi? Aslında çok çok daha önce.
4:12
Filizlerin okuryazarlık dediğimiz bu
4:14
süreç çocuğun daha harfleri bile
4:15
tanımadan evde dinlediği masallarla,
4:18
karıştırdığı resimli kitaplarla yazılı
4:20
dünyaya aşina olması demek. İşte bu
4:23
gelecekteki tüm akademik başarısının en
4:25
sağlam temelini oluşturur. Yani bütün bu
4:28
anlattıklarımızdan çıkarmamız gereken en
4:30
önemli sonuç şu: Resimli çocuk kitapları
4:33
basit birer eğlence aracı falan değil.
4:36
Onlar bu harika alıntıda da söylendiği
4:38
gibi çocuğun dünyayı anlamasını
4:40
sağlayan, estetik zevkini, duygusal
4:43
zekasını ve zihnini geliştiren devasa
4:46
birer köprüdür. Ve bitirirken gelin bir
4:49
anlığını durup düşünelim. Sizin
4:51
hayatınızda o köprüyü kuran, hayal
4:53
gücünüzü ateşleyen, sizi bugünkü siz
4:56
yapan kitap hangisiydi? Cevabınız ne
4:58
olursa olsun bu bize iyi bir hikayenin
5:00
asla eskimeyen gücünü ve iyi bir çocuk
5:03
kitabının hayat boyu süren o inanılmaz
5:05
etkisini hatırlatıyor. No.
