Up next in 10
Auzef Psiko-Sosyal Rehabilitasyon 2023-2024 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/01/psiko-sosyal-rehabilitasyon-2023-2024-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bu incelemede yaşlanma
0:02
konusuna tamamen yeni, biraz da ezber
0:04
bozan bir perspektiften bakacağız.
0:06
Çoğumuz yaşlanmayı ne sanıyoruz? Sadece
0:09
takvimden düşen yapraklar, değil mi? Ama
0:11
inanın bana eldeki verilerin ve
0:13
kaynakların bize gösterdiği tablo bundan
0:15
çok ama çok daha derin. Hemen şimdi
0:18
hayatınızdaki o ileri yaştaki
0:19
büyüklerinizi bir gözünüzün önüne
0:21
getirin. Şöyle bir düşünün. Başarılı bir
0:23
yaşlanma sizce sadece uzun upuzun bir
0:26
hayat yaşamak mıdır? Yani sırf yaş
0:28
alıyoruz diye başarılı mı yaşlanmış
0:30
oluyoruz? Yok canım o iş o kadar basit
0:32
değil. Yaşlanmak inanın bana sadece tik
0:35
işleyen bir saatten çok daha fazlası.
0:37
Pekala hadi hiç vakit kaybetmeden
0:40
bugünkü yol haritamıza hızlıca bir göz
0:42
atalım. Dört temel durağımız var. Önce
0:45
yaşlılıkta gerçek memnuniyet diyeceğiz.
0:47
Sonra stres ve korunma yollarına
0:49
bakacağız. Ardından başarılı yaşlanmanın
0:51
sırrını çözeceğiz ve en son yaz süreci
0:54
ve destek mekanizmalarını konuşacağız.
0:56
Hazırsanız hemen başlayalım. Birinci
0:59
bölümümüz yaşlılıkta gerçek memnuniyet.
1:02
Peki ileri yaştaki bireyler için o temel
1:05
mutluluğun, o içsel tatmin hissinin
1:07
merkezinde aslında ne var? Yaşam
1:10
memnuniyeti dediğimiz şey sadece
1:12
fiziksel sağlığımızla bitmiyor. Yani
1:14
mesele sadece ağrım sızım yok, çok şükür
1:17
demek değil. Ruh sağlığı, toplum içinde
1:19
saygı görmek, yeni sosyal ilişkiler
1:21
kurabilmek ve tabii ki çevresel
1:23
koşullar. Bunlar işin asıl temel
1:25
taşları. Düşünsenize bir insanın
1:28
gerçekten tatmin olmuş hissetmesi için
1:30
bedene sağlam olması yetmez. Topluma
1:32
karışması, değer görmesi ve insanlarla
1:35
bağ kurmaya devam etmesi kesinlikle
1:37
şart. İşte tam da bu noktada o çok
1:40
duyduğumuz psikososyal rehabilitasyon
1:42
devreye giriyor. Ama bir saniye burada
1:44
önemli bir detay var. Bu sadece bireyin
1:47
kendi başına çıktığı bir iyileşme
1:48
yolculuğu değil. Asıl amaç ne biliyor
1:50
musunuz? yerel düzeyde o hizmetlerin
1:53
sürdürülebilir olmasını sağlamak için
1:56
bölgenin yani o topluluğun kendi
1:58
kapasitesini arttırmak yani kısacası
2:00
toplumu kendi içindeki yaşlılara uzun
2:03
vadeli sapa sağlam bir destek
2:05
sunabilecek şekilde eğitiyor ve
2:06
donatıyoruz.
2:08
Biliyor musunuz? Hepimizde gerçekten çok
2:10
yaygın bir yanılgı var. Sanki doktorlar
2:13
bu sosyal rehabilitasyon işini de tek
2:15
başlarına hallediyormuş gibi
2:16
düşünülüyor. Yok öyle bir şey. Bu iki
2:18
rol birbirinden gece ve gündüz kadar
2:20
farklı. Şöyle ki rehabilitasyon ekipleri
2:23
çevresel uyumun sağlanmasından ve o
2:25
görünmez sosyal engellerin
2:27
kaldırılmasından sorumludur. Tıp
2:29
doktorlarının işi ise doğrudan klinik
2:31
yani tıbbi tedavileri uygulamaktır.
2:33
Özetle doktor bedeni iyileştirirken
2:36
rehabilitasyon ekibi kişinin o dış
2:38
dünyayla olan bağını onarır. Gelelim
2:41
ikinci bölümümüze. Stres, ihmal ve
2:43
korunma. Yaşlı yetişkinlerin her gün
2:45
karşılaştığı o gizli tehditler, o
2:48
zorluklar neler? Ve daha da önemlisi bu
2:51
sağlığı bozucu tutumların nasıl
2:53
engellenmesi gerekiyor? Şimdi stres
2:56
dediğimiz o koca canavar tek bir yerden
2:58
gelmiyor. Stresi aslında kabaca iki
3:01
farklı cepheye ayırabiliriz. Dışsal yani
3:03
çevresel faktörler ve içsel yani bizim o
3:07
karmaşık zihinsel süreçlerimiz.
3:09
Dışarıdan neler geliyor? Ekonomik
3:11
sorunlar, işsizlik, taşınma derdi.
3:13
Bunlar somut şeyler. İçsel faktörler ise
3:16
tamamen kendi beynimizle. Mesela o
3:18
içimizi kemiren karamsarlıkla ilgili ve
3:21
tahmin edersiniz ki her ikisi de yaşlı
3:23
bir bireyin refahını temelinden
3:25
sarsabiliyor. Tabii stresin en karanlık,
3:28
en üzücü boyutlarından biri de yaşlı
3:31
istismarı ve ihmali. Bu gerçekten çok
3:33
can sıkıcı bir konu. Savunmasız
3:35
insanları korumak öyle tek bir kurumun,
3:38
bir avuç insanın çözebileceği bir iş
3:39
değil. Sivil toplum ve devlet işbirliği,
3:42
kapı gibi sağlam yasal düzenlemeler ve
3:44
herkesi uyandıran medya kampanyaları
3:47
şart. Yani bu sorunu kökünden çözmek
3:49
için tek bir koldan değil çok yönlü, tam
3:52
anlamıyla sistemik bir taarruze
3:54
ihtiyacımız var. Şimdi burada durup
3:56
dikkatinizi çok ilginç, bir o kadar da
3:58
şaşırtıcı bir detaya çekmek istiyorum.
4:01
Çoğumuz yaşlılar arası dayanışma
4:03
gruplarının hani bu istismarı falan
4:05
önlemek için kurulduğunu sanırız.
4:07
Yanlış. Bu gruplar aslında sadece
4:10
sosyalleşmeye yönelik genel tatlı
4:12
destekleyici yapılardır. İstismarı
4:14
önleme kurumu falan değillerdir. Bu ince
4:17
çizgiyi kavramak gerçekten çok önemli.
4:19
Çünkü gerçek koruma mekanizmalarının
4:21
nerede nasıl devreye girmesi gerektiğini
4:24
ancak böyle doğru anlayabiliriz. Evet,
4:26
geçiyoruz 3ün bölümümüze. Başarılı
4:29
yaşlanmanın sırrı. Açıkçası bu konudaki
4:31
teorilerle ilgili gerçekten çok ilginç
4:33
olan şey şu: Başarılı bir yaşlanmanın
4:36
tanımı, o popüler kültürün bize
4:38
dayattığı aman lüks içinde rahat yaşa
4:41
kavramından kilometrelerce uzakta.
4:43
Literatür babalarından Row ve Kan'ın
4:46
başarılı yaşlanma modeli bize üç ana
4:48
adım sunuyor. 1. hastalık ve sakatlıktan
4:50
kaçınmak. 2. Zihinsel ve fiziksel
4:53
kapasiteyi korumak. 3. Sosyal hayata
4:55
katılmak. O eğlenceli detayı fark
4:57
ettiniz mi? Şöyle yayılıp konforlu bir
4:59
yaşam sürmek diye bir madde yok.
5:01
Gerçekten yok. Aslı olan yatlarda,
5:03
katlarda yaşamak değil, hayata karışmak
5:06
ve potansiyeli korumaktır. Peki bu işin
5:09
biraz da iç dünyasına o psikolojik
5:11
dinamiğe inelim mi? Özgüven. Özgüven
5:14
öyle dışarıdan birilerinin size verdiği
5:16
karneye yazılan nesnel bir not değildir.
5:19
Kişinin kendi kendini tartması, kendi
5:21
içinde değerlendirmesi sonucu oluşan
5:23
tamamen öznel, %100 içsel bir olgudur.
5:27
Ve bu durum saf ego kavramını harika bir
5:30
şekilde gözler önüne seriyor. Saf ego
5:32
nedir biliyor musunuz? Kişinin kendi
5:35
varlığını o sahip olduğu mal, mülk,
5:37
para, statü gibi dış dünyadaki
5:39
nesnelerden ayırabilme becerisidir.
5:41
Hatta süper gücüdür diyebiliriz. Yıllar
5:44
geçtikçe bazı şaşalı unvanlarınızı
5:46
bırakabilirsiniz. Fiziksel gücünüz biraz
5:48
azalabilir ama eğer kimliğinizi bu dış
5:51
materyallerden sıyırmayı başarırsanız
5:53
inanın bana psikolojik olarak çelik gibi
5:56
inanılmaz dayanıklı biri haline
5:57
gelirsiniz. Maalesef işin bir de o biraz
6:00
karanlık zorlayıcı bir yüzü var.
6:03
Umutsuzluk kuramı bu. Hani geleceğin
6:06
sadece ama sadece kötü şeyler
6:08
getireceğine dair o derin, yıpratıcı
6:10
zihinsel inançtır. Bir insan bu dipsiz
6:12
kuyuya düşüp o düşünce yapısına
6:14
saplandığında bütün o içsel stres
6:17
alarmları çalmaya başlar. Ve bu durum o
6:19
konuştuğumuz başarılı yaşlanmanın
6:21
önündeki en devasa psikolojik
6:23
engellerden biri haline gelir. Tabii ki
6:25
her hastalık da bizi karalar bağlamaya
6:27
itmemeli. Yani kışın tam ortasında
6:30
şifayı kaptınız, bir grip oldunuz diye
6:32
eyvah ben başarılı yaşlanamadım, sınıfta
6:34
kaldım demeyin lütfen. Grip dediğimiz
6:36
şey alt tarafı akut bir enfeksiyon.
6:39
Gelip geçici bir durum, kronik bir
6:40
hastalık falan değil. Demem o ki bu
6:43
yoldaki ufak tefek tökezlemeler o büyük
6:45
resimdeki başarınızı asla gölgelemez.
6:48
Geldik son bölümümüze. Yaz süreci ve
6:51
destek. Bakım döngüsünün o en son, o en
6:54
hassas aşamasında yaşamın en sert
6:57
gerçekleriyle yüzleşeceğiz ve bu dönemde
7:00
nasıl bir sistemik desteğe tutulmamız
7:02
gerektiğine bakacağız. Biliyor musunuz
7:04
yaz sürecinde hepimizin yaptığı çok
7:06
yaygın ama fena halde ters tepen bir
7:09
refleksimiz var? O kötü acı veren
7:11
duyguları anında halının altına
7:13
süpürmeye, bastırmaya çalışmak. İlk
7:15
bakışta mantıklı gibi gelse de uzmanlar
7:18
diyor ki hayır yapmamız gereken şey
7:20
öfke, suçluluk, o boğazımızı düğümleyen
7:23
çaresizlik gibi duyguları bastırmak
7:24
değil. Tam tersine kişinin bunları doya
7:27
doya açıkça ifade etmesini sağlamak.
7:30
Gerçek anlamda iyileşme kalbimiz ancak
7:32
bu karanlık hislere alan açtığında
7:34
başlayabiliyor. Yani buradaki can alıcı
7:37
nokta o çok disiplinli geriyatrik bakım
7:39
ekibi içindeki iş bölümünü doğru
7:41
okumaktır. Bakım elemanları yaşlı
7:43
bireyin beslenmesi, üstü başı, o günlük
7:46
kritik ihtiyaçlarıyla ilgilenir. Peki ya
7:48
sosyal hizmet uzmanları onlar işin
7:50
mimarisini çizer. Yaşlı için o özel
7:53
yaşam şartlarının köşe bucak
7:54
araştırılması ve vaka planlaması tamamen
7:57
onların uzmanlık alanıdır. tıpkı tıkır
7:59
tıkır büyük bir uyum içinde işleyen bir
8:01
saat mekanizması gibi düşünün onları. Bu
8:04
incelememizin sonuna gelirken
8:05
kaynaklardan süzüp çıkardığım şu çok
8:07
güçlü, biraz da sarsıcı düşünceyle sizi
8:10
başa bırakmak istiyorum. İleri yaşlara
8:12
kadar yaşamak başarılı yaşlanmanın tek
8:14
başına göstergesi değildir.
8:16
İşlevselliğin korunması asıl esastır.
8:19
Şöyle kendi hayatınıza, etrafınıza bir
8:21
bakın. Takvimden düşen yaprakları o
8:24
geçen yılları saymak yerine sadece
8:26
hayatta kalmakla yetinmeyip o yılları ne
8:28
kadar işlevsel yaşadığınızı sormanın
8:30
vakti gelmedi mi sizce de? Hayatınızı
8:33
sadece uzun değil aynı zamanda anlamlı,
8:36
aktif ve dop dolu kılmak için bugün ne
8:38
yapıyorsunuz? Katıldığınız için, beni
8:40
dinlediğiniz için çok teşekkürler. Bir
8:42
sonraki incelememizde görüşmek üzere.
8:44
Hoşça kalın.
#Jobs & Education