live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Para Teorisi ve Politikası 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2025/12/09/para-teorisi-ve-politikasi-2025-2026-vize-sorulari/
Bu metinler, Para Teorisi ve Politikası dersinin akademik içeriğini ve sınav hazırlık materyallerini kapsamlı bir şekilde sunmaktadır. Kaynaklarda paranın temel işlevleri, finansal piyasa türleri ve Merkez Bankası tarafından kullanılan stratejik müdahale araçları detaylandırılmaktadır. Ekonomik okulların paraya bakış açıları ile enflasyon, faiz ve para arzı gibi değişkenler arasındaki ilişkiler teorik düzlemde açıklanmaktadır. Ayrıca, senyoraj geliri ve madeni para basım yetkisi gibi teknik konular ile parasal aktarım mekanizmalarının işleyişine dair somut bilgiler verilmektedir. İçerik, teorik anlatımları pekiştiren örnek vize soruları ve çözümlü açıklamalarla zenginleştirilmiştir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Gelin bugün cebimizdeki paranın
0:02
arkasındaki o gizli kuralları, ekonomiyi
0:04
şekillendiren o görünmez güçleri hep
0:06
birlikte masaya yatıralım. Bu analizde
0:09
her şeyi mercek altına alıyoruz. Şöyle
0:11
bir düşünün. O cebinizdeki parayı
0:13
gerçekten kim kontrol ediyor ve onların
0:16
aldığı kararlar sizin dünyanızı,
0:18
cüzdanınızı nasıl şekillendiriyor? İşte
0:20
tam da bu soruların peşine düşeceğiz.
0:22
Para teorisinin ve politikasının o
0:24
büyüleyici dünyasına hep birlikte
0:26
dalıyoruz. Haydi her şeyin başladığı
0:29
yere en başa gidelim. Bir an için
0:31
paranın hiç olmadığı bir dünya düşünün.
0:33
Diyelim ki elinizde bir tavuk var ve bir
0:35
çuval buğdaya ihtiyacınız var. İşte o
0:37
karmaşık, o verimsiz dünya yani
0:40
Trumpa'nın hüküm sürdüğü zamanlar. İşte
0:42
para tam da bu noktada sahneye çıkıyor.
0:44
Trumpa'nın o meşhur isteklerin çifte
0:46
tesadüf sorununu çözmek için yani sizin
0:49
istediğiniz şeye sahip olan ve aynı
0:51
zamanda sizin sahip olduğunuz şeyi
0:53
isteyen birini bulma zorunluluğunu
0:55
ortadan kaldırmak için ve bunu yaparken
0:57
de modern ekonominin bel kemiği olan üç
1:00
tane çok kritik görevi üstleniyor. Yani
1:02
bakın, markette alışveriş yapmaktan,
1:04
geleceğiniz için birikim yapmaya, bir
1:06
evin değerini ölçmekten o içtiğiniz
1:09
kahvenin fiyatını belirlemeye kadar
1:11
aslında her şey ama her şey bu üç temel
1:14
fonksiyona dayanıyor. Bunlar olmasaydı
1:17
inanın bugünkü ekonomik sistem diye bir
1:19
şeyden bahsedemezdik. Peki para bu
1:21
işlevlerini nerede yerine getiriyor?
1:23
Gelin şimdi de paranın seyahat ettiği o
1:26
finansal otoyollara bir göz atalım.
1:29
Buradaki en temel, en kilit fark zaman.
1:32
Şöyle düşünün. Günlük nakit sıkıntısını
1:35
gidermek ya da kısa süreli bir borç
1:37
bulmak için gidilecek yer para
1:39
piyasalarıdır. Ama bir ev almak,
1:41
emeklilik için yatırım yapmak gibi daha
1:43
uzun vadeli planlarınız varsa o zaman
1:45
rotanızı sermaye piyasalarına çevirmeniz
1:47
gerekir. Tabii bu piyasalarda her
1:49
yatırım aynı kefeye konulamaz. Bazıları
1:52
daha riskli, bazıları daha güvenli. Ama
1:55
öyle bir varlık var ki neredeyse risksiz
1:58
olarak kabul ediliyor. Devletin
2:00
çıkardığı hazine bonoları. Neden mi?
2:03
Çünkü arkanızda koskoca devletin
2:05
güvencesi var. Daha güvenlisi zor
2:07
bulunur. Peki bu devasa ekonomik geminin
2:11
dümeninde kim var? Ekonominin o hassas
2:13
ayarlarını kim yapıyor? İşte bu görev
2:15
kendine has bir alet çantası olan Merkez
2:18
Bankası'na ait. Tamam. Şimdi o alet
2:20
çantasına biraz daha yakından bakalım.
2:22
Merkez Bankası'nın elindeki en güçlü, en
2:25
sık kullandığı ve en esnek araç açık
2:28
piyasa işlemleridir. Aslında bütün olay
2:30
burada dönüyor diyebiliriz. Bunu şöyle
2:32
hayal edin. Ekonomide bir para musluğu
2:34
var. Merkez Bankası zorunlu karşılık
2:37
oranını düşürdüğünde bu musluğu sonuna
2:39
kadar açıyor ve bankaların piyasaya daha
2:41
çok kredi pompalamasını sağlıyor. Oranı
2:44
artırdığındaysa musluğu kısıyor. Böylece
2:47
piyasadaki para miktarını kontrol altına
2:49
alıyor. İşte bu kadar basit ve etkili.
2:52
Peki bu oran neden önemli? Çünkü bu
2:54
oranı değiştirmek bankaların borçlanma
2:56
maliyetini doğrudan etkiliyor. Bu da
2:58
domino taşı gibi en sonunda sizin
3:00
çekeceğiniz konut kredisinin
3:02
kullanacağınız kredi kartının faizine
3:04
kadar yansıyor. Yani olay yine dönüp
3:06
dolaşıp bizim cüzdanımıza geliyor. Şimdi
3:09
gelelim bir efsaneyi yıkmaya. Bakın
3:11
ithalat teminatları gibi bazı
3:13
uygulamalar kulağa para politikası aracı
3:15
gibi gelebilir ama hayır değiller. Bu
3:17
çok sık karıştırılan bir konu ve
3:19
politikanın gerçek sınırlarını çizmek
3:21
açısından bilmek gerçekten çok önemli.
3:23
İyi ama tüm bu teknik terimler, bu soyut
3:26
araçlar yani yönetim kurullarında
3:28
konuşulan bu şeyler sokağa bizim
3:30
cebimize, banka hesabımıza nasıl
3:32
yansıyor? Gelin şimdi politikanın o
3:34
teorik dünyadan çıkıp hayatlarımıza
3:36
nasıl dokunduğuna bakalım. İnanılmaz
3:39
değil mi? Cevap: Ekonomideki belki de en
3:41
soyut ama en güçlü kuvvetlerden birinde
3:44
saklı beklentiler. Yani eğer bir Merkez
3:47
Bankası'na güveniliyorsa, yani
3:49
söylediklerini yapacağına dair bir inanç
3:51
varsa biz buna kredibilite diyoruz. O
3:54
zaman bankanın sözleri, eylemleri kadar
3:57
hatta bazen onlardan bile daha güçlü bir
3:59
etki yaratabilir. İşte bu kamu güveninin
4:03
tek başına nasıl inanılmaz güçlü bir
4:05
ekonomik araca dönüşebileceğinin en net,
4:08
en somut kanıtı. Güven burada her şey
4:11
demek. Tabii ki para konusunda herkes
4:13
aynı şeyi düşünmüyor. Hatta tam tersi
4:16
iktisatçılar yüzyıllardır paranın tam
4:18
olarak nasıl işlediği üzerine ateşli
4:20
tartışmalar yapıyorlar. Bu tartışmalar
4:22
da zamanla birkaç ana düşünce ekolünü
4:24
ortaya çıkarmış. Mesela klasik ekol
4:27
diyor ki, "Ne kadar çok para basarsan
4:29
fiyatlar o kadar artar. Bu kadar basit.
4:31
Yani enflasyonun temel sebebi para
4:34
arzıdır diyorlar. Keynezyenler ise diyor
4:36
ki, "Durun bir dakika. Ekonomi krize
4:38
girdiğinde devletin devreye girip
4:40
harcama yapması gerekir ki çarklar
4:42
yeniden dönsün."
4:43
Yeni klasikler ise bambaşka bir şey
4:45
söylüyor. En iyi politika sürpriz
4:47
yapmayan, istikrarlı politikadır.
4:49
Piyasaları belirsizlikten koruyun yeter
4:52
diyorlar. Keyninize göre üç sebepten
4:54
nakit tutarız. Günlük harcamalar için ne
4:56
olur ne olmaz diye acil durumlar için.
4:58
Bir de spekülasyon için. İşte bu
5:00
sonuncusu çok ilginç. Atıl para dediği
5:03
şey yani şu an piyasa kötü biraz
5:05
bekleyeyim daha iyi bir fırsat çıkınca
5:07
yatırım yaparım diyerek parayı yastık
5:09
altında tutmak. İşte bu atıl para
5:12
ekonominin yavaşlamasına neden
5:13
olabiliyor. Ve şimdi geldik pek az
5:15
kişinin bildiği paranın o gizli karına.
5:18
Evet, yanlış duymadınız. Para basmak
5:20
karlı bir işte. İşte bu kara yani
5:23
paranın üzerinde yazan değerle üretim
5:25
maliyeti arasındaki farka senyoraj
5:28
diyoruz. Ve bu devlet için eşi benzeri
5:31
olmayan özel bir gelir kapısı demek.
5:34
Peki bizde durum nasıl? Bizde bu yetki
5:37
ilginç bir şekilde ikiye bölünmüş
5:39
durumda. Kağıt parayı basma yetkisi
5:41
tamamen Merkez Bankası'a. Madeni
5:43
paraları ise Hazine ve Maliye
5:45
Bakanlığı'na bağlı darphane basıyor. Bu
5:47
aslında gücün tek bir elde toplanmasını
5:49
engelleyen bir tür denge ve denetleme
5:51
mekanizması. İşte tüm bunlar bizi
5:54
günümüzün en kışkırtıcı sorularından
5:56
birine getiriyor. Paranın giderek
5:57
dijitalleştiği, kripto paraların, Merkez
6:00
Bankası dijital paralarının hayatımıza
6:02
girdiği bu yeni çağda para yaratmaktan
6:05
doğan o kar yani senyoraj geliri
6:07
gelecekte kime ait olmalı? devletlere
6:10
mi, şirketlere mi yoksa belki de
6:12
bambaşka bir yapıya mı üzerine düşünmeye
6:15
değer değil mi?
#Finance
#Financial Planning & Management
#Investing
#Education