live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Para Teorisi ve Politikası 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/27/para-teorisi-ve-politikasi-2025-2026-final-sorulari/
Bu kaynaklar, para teorisi ve politikası dersine ait güncel final sorularını ve bu soruların akademik açıklamalarını içeren kapsamlı bir çalışma dökümanıdır. Metinlerde, paranın tarihsel evriminden Cambridge Yaklaşımı gibi mikro temelli teorilere, modern merkez bankacılığındaki bağımsızlık ve şeffaflık ilkelerine kadar geniş bir yelpaze sunulmaktadır. Enflasyonla mücadele yöntemleri, döviz kuru sistemleri ve parasal aktarım mekanizmaları gibi makroekonomik dengeler detaylıca analiz edilmektedir. Ayrıca, sigorta şirketleri ve Takasbank gibi finansal kurumların işleyişi ile kamu maliyesinde borçlanma stratejileri ele alınmaktadır. Kaynak, iktisadi kavramları hem teorik tartışmalar hem de piyasa enstrümanları üzerinden somutlaştırarak bir sınav hazırlık rehberi işlevi görmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Ekonomimizi şekillendiren o görünmez
0:02
güçler ya. İşte bugün onlardan en
0:05
önemlisinin yani para politikasının
0:07
perde arkasına dalıyoruz. Gelin birlikte
0:10
bakalım. Enflasyon, deflasyon, faiz
0:13
oranları. Bu kelimeleri her gün
0:15
duyuyoruz değil mi? Haberlerde, sosyal
0:18
medyada hatta arkadaş sohbetlerinde bile
0:20
sürekli karşımıza çıkıyor. Peki ama
0:22
bunlar tam olarak ne demek? Daha da
0:24
önemlisi sizin cebinizi yani bizim
0:27
hayatımızı nasıl etkiliyor? İşte bu
0:30
analizimizde bu kelimelerin sadece
0:32
manşetlerden ibaret olmadığını
0:34
göreceğiz. Bunlar hepimizin finansal
0:37
geleceğini şekillendiren o görünmez
0:39
güçler. Gelin o perdeyi şöyle bir
0:42
aralayalım ve arkasında ne var ne yok
0:44
bir bakalım. Hazırsanız başlıyoruz.
0:47
Şimdi gelin her şeyin en başına, en
0:51
temeline inelim. Soru şu: Neden para
0:54
tutarız? Yani neden cüzdanımızda nakit
0:58
taşırız veya banka hesabımızda para
1:01
bekletiriz? Basit gibi görünüyor ama bu
1:03
sorunun cevabı aslında para
1:05
politikasının tam da kalbine giden yolu
1:07
açıyor.
1:09
Bir düşünün günlük harcamalar için mi ya
1:12
da ne olur ne olmaz diye kenarda dursun
1:14
mu istiyorsunuz? Belki de sadece orada
1:16
olduğunu bilmek size bir güven
1:17
veriyordur. Kim bilir? İşte sizin bu çok
1:20
kişisel ve basit tercihiniz ekonomideki
1:22
en temel kavramlardan birini yani para
1:25
talebini oluşturuyor. Bu konuya eskiden
1:28
çok daha basit bakılıyordu. Mesela
1:30
Fisher gibi ekonomistler, "Para dediğin
1:32
nedir ki?" "Alıveriş yapmaya yarayan bir
1:34
araç. O kadar diyordu." Yani paranın ne
1:37
kadar hızlı el değiştirdiğine
1:39
odaklanıyorlardı. Ama sonra Cambridge
1:41
ekolü geldi ve dedi ki, "Durun bir
1:43
dakika. Para sadece bir araç değil, aynı
1:46
zamanda bir servet saklama biçimi. İşte
1:49
bu oyunu tamamen değiştirdi. Artık para
1:52
tutmak bilinçli bir yatırım kararı
1:54
olarak görülmeye başlandı ve bu fikir
1:56
modern para teorisinin de temelini attı.
1:59
Peki bu kadar önemli bir meseleyi yani
2:02
parayı kim yönetiyor? Kim bu işin
2:05
direksiyonunda? İşte burada sahneye
2:07
ekonominin belki de en önemli aktörü
2:09
çıkıyor Merkez Bankası. Ve onun en büyük
2:12
gücü, en kritik özelliği ne diye
2:14
sorarsanız cevap tek. Bağımsızlığı.
2:18
Merkez Bankası bağımsızlığı ne demek?
2:20
Kısaca şu demek. bankanın siyasi
2:22
rüzgarlardan etkilenmeden tamamen
2:24
ekonomik hedeflere, mesela fiyat
2:26
istikrarına odaklanarak faiz gibi
2:28
kararları alabilmesi. Bu ilke modern
2:31
ekonominin adeta temel direklerinden
2:33
biri olarak kabul ediliyor. Ama sanmayın
2:36
ki bu hep böyleydi. Aslında bu fikir
2:38
oldukça yeni sayılır. Her şey 1990'larda
2:41
adına yeni uzlaşı denen bir dönemde
2:43
şekillendi. İşte o zaman Merkez Bankası
2:46
bağımsızlığı enflasyonla savaşmanın en
2:49
etkili yolu olarak küresel bir standart
2:51
haline geldi. Yani yüzlerce yıllık bir
2:53
gelenekten değil, son 30-40 yılın güçlü
2:56
bir ortak aklından bahsediyoruz.
2:58
Peki neden bu kadar önemli bu
3:00
bağımsızlık? Merkez bankalarına neden bu
3:03
kadar güç veriliyor? Çünkü mücadele
3:05
ettikleri düşmanlar çok tehlikeli.
3:08
Ekonominin istikrarını tehdit eden iki
3:10
büyük canavar var. Biri enflasyon,
3:12
diğeri deflasyon. Şimdi bu ikisi bir
3:15
madalyonun iki yüzü gibi ama ikisi de
3:18
istikrarı bozuyor. Enflasyon hani o
3:20
meşhur tabirle çok az malın peşinde
3:22
koşan çok fazla para demek. Piyasada bir
3:25
onda para bollaşınca herkes bir şeyler
3:27
almaya koşuyor ve fiyatlar uçuyor.
3:29
Kontrolden çıkarsa paranın pul olduğu
3:32
hiperenflasyona bile gidebilir.
3:34
Deflasyonsa tam tersi bir tuzak.
3:36
Fiyatlar düşüyor değil mi? Kulağa iyi
3:37
geliyor ama değil. Çünkü herkes yarın
3:41
daha da düşer diye bekleyip harcamayı
3:43
kesiyor. E kimse bir şey almayınca ne
3:45
oluyor? Firmaların malları depolarda
3:47
çürüyor. Üretim duruyor. Ekonomi resmen
3:49
donup kalıyor. Anlayacağınız ikisi de
3:51
başa bela. Asıl mesele istikrar. Tamam.
3:55
Merkez Bankası bir karar alıyor. Diyelim
3:57
ki faizleri değiştirdi. Peki Ankara'da
4:00
alınan bu karar sizin benim çektiğim
4:02
krediyi, yaptığım alışverişi nasıl
4:05
oluyor da etkiliyor? Arada nasıl bir yol
4:07
var? İşte bu karmaşık ama bir o kadar da
4:10
önemli sürece parasal aktarım
4:12
mekanizması diyoruz. Bunu şuna
4:14
benzetebiliriz. Suya atılan bir taşın
4:17
yarattığı halkalar gibi. Merkez
4:19
Bankası'nın kararı o ilk taş. O taş suya
4:22
düşünce ilk halka bankaların kredi
4:24
faizlerinde oluşuyor. Sonra o halka
4:26
genişliyor şirketlerin yatırım
4:28
kararlarına. Oradan da sizin alacağınız
4:30
ev kredisine, araba kredisine hatta
4:33
kredi kartı borcunuza kadar ulaşıyor.
4:35
İşte kararların ekonomiye yayılma süreci
4:37
tam olarak bu. Ve bu aktarım
4:40
mekanizmalarının içinde belki de en
4:42
ilginci ve en moderni beklenti kanalı.
4:45
Bu biraz psikoloji ile ilgili. Olay şu.
4:48
Merkez Bankası çıkıp diyor ki, "Benim
4:50
enflasyon hedefim bu ve ben bu hedefe
4:53
ulaşmak için ne gerekiyorsa yapacağım."
4:55
Eğer siz yani halk ve iş dünyası bu
4:58
mesaja güvenirseniz geleceğe dair
5:01
beklentilerinizi buna göre
5:02
ayarlıyorsunuz. Fiyatlarınızı, maaş
5:04
taleplerinizi, harcamalarınızı. İşte bu
5:07
güven sağlandığında ekonomi bazen
5:09
faizleri çok oynatmaya gerek kalmadan
5:11
bile istenen yöne doğru gitmeye
5:13
başlıyor. Yani iyi bir iletişim bazen en
5:16
güçlü silahtan bile daha etkili
5:18
olabiliyor. Şimdi geldik işin en
5:20
haretli, en tartışmalı konularından
5:23
birine. Devlet borçları ve bütçe
5:25
açıkları. Hükümetin para politikasıyla
5:28
olan ilişkisi ve o meşhur soru devletin
5:31
borçlanması, piyasaya para sürmesi
5:33
ekonomiyi gerçekten canlandırır mı yoksa
5:36
başka etkileri mi var? Tam bu noktada
5:39
ezberleri bozan bir teoriyle
5:41
karşılaşıyoruz. Ricardo Baro Eşdeğerlik
5:44
Hipotezi ismi biraz karışık gelebilir
5:46
ama temelindeki fikir oldukça çarpıcı ve
5:49
aslında sağduya biraz ters. Teorinin
5:52
özünü aslında şu cümle mükemmel bir
5:54
şekilde özetliyor. Bugünkü devlet
5:56
borçlanması yarının daha yüksek
5:58
vergilerinin bir vainden başka bir şey
6:01
değildir. Ne demek bu? Çok basit. Devlet
6:03
bugün borçlanarak size para veriyorsa
6:06
yarın o borcu kapatmak için sizden daha
6:08
fazla vergi almak zorunda kalacak demek.
6:11
İşte teori de tam olarak bunu söylüyor.
6:14
Eğer insanlar rasyonel ise yani geleceği
6:16
düşünerek hareket ediyorsa devletin
6:18
borçlanarak dağıttığı parayı harcamaz.
6:21
Nasılsa yarın vergi olarak geri
6:22
alacaklar diyerek o parayı kenara atar.
6:25
E para harcanmayınca ne olur? O beklenen
6:27
canlanma etkisi de puf diye ortadan
6:29
kalkar. Elbette bu sadece bir teori ve
6:32
çok tartışılıyor. Ama para politikasını
6:34
anlamak için bu bakış açısını bilmek
6:36
şart. Peki tüm bu konuştuklarımız bizi
6:39
nereye getiriyor? Özellikle de bugün
6:42
küresel borçların tavan yaptığı, kripto
6:45
paralar gibi yeni oyuncuların sahneye
6:46
çıktığı bu yepyeni dünyada ekonominin
6:49
orkestrasını kim yönetecek? Merkez
6:51
bankalarının rolü ne olacak? Ve en
6:53
önemlisi bizim finansal geleceğimize kim
6:56
yön verecek? İşte bu cevabını hep
6:59
birlikte yaşayarak göreceğimiz büyük bir
7:01
soru.
#Finance
#Education