Up next in 10
Auzef Okul Öncesi Eğitim Programları 2 Ünite 6 : Fen Alan Becerileri Etkinlikleri,
Auzef Çocuk Gelişimi Sınav Soruları
https://lolonolo.com/2026/03/18/okul-oncesi-egitim-programlari-2-unite-6/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün konumuz aslında
0:02
hepimizin bildiğini sandığı ama belki de
0:04
bambaşka bir açıdan bakmamız gereken bir
0:06
şey. Okul öncesi fen eğitimi. Yani küçük
0:10
bir çocuğu alıp onu nasıl bir bilim
0:12
insanına dönüştürürüz? Ya da daha
0:14
doğrusu içindeki o zaten var olan bilim
0:17
insanını nasıl uyandırırız? Gelin kaynak
0:20
metnimiz ışığında bu konuya biraz kafa
0:22
yoralım. Hazırsanız başlıyoruz. Şimdi en
0:25
baştan şöyle kilit bir soruyla
0:27
başlayalım. Bir düşünün. Bir çocuğun en
0:29
ama en güçlü bilimsel aracı ne olabilir?
0:32
Yani laboratuvarları, mikroskopları,
0:34
bütün o karmaşık şeyleri bir anlığını
0:35
unutun. Küçücük bir çocuğun elindeki en
0:37
temel, en güçlü enstrüman nedir?
0:40
Vereceğimiz cevap inanın bana her şeyin
0:43
anahtarı olacak. İşte bu kendi merakı.
0:46
Evet. O bitmek bilmeyen, bu ne? Neden
0:48
böyle soruları var ya işte bir bilim
0:51
insanını bilim insanı yapan en temel şey
0:53
bu. Demek ki okul öncesi fen eğitiminde
0:56
bizim asıl görevimiz sıfırdan bir şey
0:58
icat etmek değil. Zaten orada olan o
1:01
paha biçilmez cevheri yani merakı alıp
1:03
işlemek, onu beslemek ve doğru kanallara
1:06
yönlendirmek. Güzel. Peki bu merakı
1:09
nasıl işleyeceğiz? İşte ilk yapmamız
1:11
gereken şey fen eğitimi denince aklımıza
1:13
gelen o klasik resmi biraz hatta epey
1:16
bir yıkmak. Hani şu meşhur hepimizin
1:19
gördüğü sirke karbonat volkanı deneyi
1:21
var ya işte bilim o deneyden ve o
1:23
köpüklerden çok çok daha fazlası. Yani o
1:27
vay canına dedirten gösterişli deneyler
1:29
tabii ki harika. Çocukların ilgisini
1:31
çekiyor ama bilimin ruhu o anlık
1:34
patlamalarda gizli değil. Bizim asıl
1:36
hedefimiz çocuğa dünyayı daha derin,
1:39
daha bağlantılı görebileceği bir sanki
1:41
bir çift yeni gözlük takmak gibi. Peki o
1:45
gözlükle ne görecek çocuk? İşte bunu
1:47
dört ana başlıkta toplayabiliriz. Yaşam,
1:50
dünya, uzay ve fiziki bilimler. Kulağa
1:53
ne kadar havalı geliyor değil mi? Ama
1:55
aslında o kadar hayatın içindeler ki.
1:58
Mesela yerde yürüyen bir karınca. İşte
2:00
bu yaşam bilimlerine açılan bir kapı.
2:03
Pencereye vuran bir yağmur damlası dünya
2:05
bilimleri. Gece parlayan ay uzay
2:08
bilimleri. Elindeki oyuncağı yere atması
2:10
bile inanın fiziki bilimler. Amaç da tam
2:13
olarak bu. Bu büyük başlıkları çocuğun
2:15
günlük hayatıyla birleştirmek. İşte bu
2:18
bağlantıları kurabildiğimiz anda sıra
2:20
işin en heyecanlı kısmına yani asıl
2:23
inşaata geliyor. Çünkü mesele çocuğa
2:26
sadece bir şeyler öğretmek değil. Mesele
2:29
ona bilimsel diyebileceğimiz bir düşünme
2:32
tarzı, bir zihniyet kazandırmak. Peki bu
2:34
zihniyetin tuğlaları, harcı nelerdir?
2:37
Burası o kadar önemli ki tekrar
2:39
vurgulamak istiyorum. Amacımız çocuğa
2:41
bir sürü bilgiyi ezberletmek değil.
2:44
Önemli olan bu değil. Asıl önemli olan
2:46
ona bir düşünme şekli kazandırmak. Yani
2:49
sorumuz ne kadar çok şey biliyor değil,
2:51
elindeki bilgilerle nasıl düşünüyor,
2:53
dünyayı anlamak için hangi araçları
2:55
kullanıyor olmalı? İşte bu araçların
2:58
tamamına bilimsel süreç becerileri
3:00
diyoruz. Peki nedir bu beceriler? Bakın
3:03
burada temel aldığımız çerçeve maarif
3:06
modelinde de belirtilen yapı taşları.
3:08
Bunları bir merdivenin basamakları gibi
3:10
düşünebilirsiniz. Birine sağlam basmadan
3:12
diğerine geçemezsiniz. En altta her
3:14
şeyin temelinde bilimsel gözlem var.
3:17
Sonra sırasıyla sınıflandırma, sorgulama
3:20
ve çıkarım geliyor. Her şey gözlemle
3:22
başlıyor. Hadi şimdi bu basamaklara
3:24
teker teker bakalım. İlk basamak
3:27
bilimsel gözlem. Şimdi bu şöyle bir
3:30
etrafa bakınıp geçmek değil. Hayır. Bu
3:32
bütün duyularını kullanarak etraftan
3:35
sistematik bir şekilde veri toplamak
3:36
demek. Bir çam iğnesinin eline batan
3:39
dokusu, ıslak toprağın o mis gibi
3:41
kokusu, bir kuşun cıvıltısı. İşte
3:44
bunların hepsi küçük bir bilim insanının
3:46
topladığı çok ama çok değerli verilerdir
3:48
aslında. E peki bu kadar veriyi
3:51
topladık. Sonra ne olacak? İşte ikinci
3:53
basamak sınıflandırma. Yani o
3:56
topladığımız bilgileri bir anlamlı hale
3:58
getirme, bir düzene sokma işi. Bu kelime
4:01
sizi korkutmasın. O kadar basit ki evde
4:03
çamaşırları renklerine göre ayırıyoruz
4:05
ya veya çocuk oyuncaklarını şekillerine
4:07
göre kutulara topluyor. İşte
4:09
sınıflandırma tam olarak bu. O basit
4:11
oyun aslında analitik düşüncenin ilk
4:13
adımı, kaosu düzene sokmanın ilk
4:15
provası. Ya da mesela operasyonel tanım
4:18
diye bir şey var. Kulağa ne kadar da
4:20
karmaşık geliyor değil mi? Ama aslında
4:22
değil. Olay şu. Bu yaprak çok büyük
4:25
demek yerine bu yaprağın uzunluğu 10 cm
4:27
demek. Yani soyut bir fikri herkesin
4:30
aynı şekilde anlayacağı ölçülebilir bir
4:32
veriye dönüştürmek. Önce özelliklerini
4:35
belirle, sonra ölç. En sonunda da bu
4:37
ölçüme göre net bir tanım yap. İşte bu
4:39
kadar. Tamam. Becerileri anladık. Yapı
4:42
taşlarını gördük. Peki bu inşaatı kim
4:44
yönetecek? Bütün bu becerilerin
4:46
filizleneceği o verimli toprağı kim
4:48
hazırlayacak? İşte burada sahneye
4:50
projenin mimarı yani öğretmen çıkıyor.
4:53
Tabii bir de onun hazırladığı öğrenme
4:55
ortamı. İşte bu karşılaştırma o ortamın
4:58
nasıl olması gerektiğini harika bir
5:00
şekilde özetliyor. Yani mesele sınıfın
5:02
bir köşesine bir tane mikroskop koyup
5:04
burası fen merkezi demek değil. Etkili
5:07
bir yaklaşımda o merkez çocuğun merakını
5:10
sürekli tetikleyen, zengin çeşitli
5:12
malzemelerle dolu yaşayan bir yer
5:14
olmalı. Çocuğun sorularına cevap
5:16
bulabileceği ve daha da önemlisi aklına
5:19
yeni sorular getirebileceği bir keşif
5:21
alanı. Ve geldik belki de en kritik her
5:24
şeyin üzerine yazılması gereken altın
5:26
kuralı. Unutmayın dünyanın en müthiş
5:28
planı da yapsanız, en harika etkinliği
5:31
de hazırlasanız, eğer o an çocuğun
5:33
gelişimine ve hazır olma durumuna uygun
5:35
değilse, bütün çabanız boşa gider. Her
5:37
şeyin merkezinde her zaman ama her zaman
5:40
çocuğun kendisi olmalı. Peki bütün bu
5:43
yapı taşlarını doğru bir şekilde bir
5:44
araya getirdiğimizde ne elde ediyoruz?
5:47
Yani bu işin sonunda ulaşmak istediğimiz
5:49
büyük resim ne? İşte varmak istediğimiz
5:51
yer tam olarak burası. Bizim derdimiz
5:54
bütün çocuklardan birer fizikçi, birer
5:56
kimyager çıkarmak değil. Tabii ki
5:58
çıkarsa harika olur ama asıl amaç bu
6:01
değil. Asıl amaç o çocukların içindeki
6:03
doğal merak duygusunu bir ömür boyu
6:05
canlı tutabilmek. Soru sormaya cesaret
6:08
eden, cevapları ararken heyecan duyan ve
6:10
öğrenmeyi bir yük olarak değil bitmeyen
6:13
bir macera olarak gören bireyler
6:15
yetiştirmek. Bu anlattıklarımızı
6:17
bitirirken başlangıçtaki gibi yine bir
6:19
soruyla veda edelim. Ama bu sefer soru
6:21
size. Bir anne, bir baba, bir öğretmen,
6:24
bir komşu kısacası toplumun bir parçası
6:27
olarak gelecek nesillerin o meraklı
6:29
zihinlerini beslemek için hepimiz ne
6:32
yapabiliriz? Etrafımızdaki çocukların
6:34
içindeki o paha biçilmez merak ateşini
6:37
daha da harlamak için bugün atacağımız
6:39
küçücük bir adım ne olabilir? Bu soru
6:42
üzerine hepimizin düşünmesi gerek. Çünkü
6:44
bu hepimizin sorumluluğu.
Jobs & Education
Education
Kids & Teens
Children's Interests
Biological Sciences