Up next in 10
MUH104U Genel Muhasebe 2 Ünite 3: Mali Borçlar
https://lolonolo.com/2026/04/02/muh104u-genel-muhasebe-unite-3/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Peki hadi konuya direkt dalalım. Şöyle
0:02
bir düşünün. Bir şirket büyümek istiyor.
0:04
Yeni bir fabrika açacak. Belki de çığır
0:06
açan bir teknolojiye yatırım yapacak.
0:08
Peki ama bunun için gereken o büyük
0:10
parayı nereden bulacak? İşte tam da bu
0:12
bölümde şirketlerin büyüme motorunu
0:15
ateşleyen o yakıtın yani mali borçların
0:17
dünyasına giriyoruz. Nasıl çalıştığını,
0:20
ne anlama geldiğini gelin birlikte
0:21
görelim. İşte bu. Her girişimcinin, her
0:24
yöneticinin karşılaştığı o meşhur soru.
0:27
Tabii ki şirketin kendi kazancı var. öz
0:30
kaynakları var ama büyük atılımlar için
0:32
bunlar çoğu zaman yetmez. İşte bu
0:34
noktada devreye dış kaynaklar yani
0:37
borçlanma giriyor. Biz de bugün bu
0:39
borçlanma dünyasının en önemli kısmını
0:42
mali borçları mercek altına alıyoruz. O
0:45
zaman en temelden başlayalım. Değil mi?
0:47
Mali borç dediğimizde aklımıza ne
0:49
gelmeli? Çünkü finans dünyasındaki
0:51
birçok kavram gibi bunun da çok net bir
0:54
tanımı var. Her şey bu tanımı doğru
0:56
anlamakla başlıyor. Bakın tanım aslında
0:59
çok basit ve iki tane altın kuralı var.
1:02
Birincisi, işletmenin kasasına sıcak
1:04
para yani nakit girmesi lazım. İkincisi,
1:08
bu borcun geri ödemesi de yine nakit
1:10
olarak yapılmalı. Bu iki şart aynı anda
1:12
sağlanıyorsa evet bir mali borçtan
1:15
bahsediyoruz demektir. İşte bu ayrım çok
1:18
kritik. Çünkü genelde en çok
1:20
karıştırılan yer burası. Mesela bir
1:23
tedarikçiden mal aldınız ve ona
1:25
borçlandınız. Bu bir ticari borçtur.
1:27
Neden? Çünkü kasanıza para değil mal
1:30
girdi. Ama bankadan kredi çektiğinizde
1:33
kasanıza doğrudan nakit girdiği için bu
1:35
bir mali borçtur. Fark bu kadar basit ve
1:39
net. Madem mali borcun ne olduğunu
1:41
anladık, şimdi şeketlerin bu ihtiyacını
1:44
karşılamak için en sık çaldığı kapıya
1:46
gidelim. Bankalara. Bakalım bu banka
1:48
kredileri dünyası ne kadar çeşitliymiş.
1:51
Şirketlerin karşısına çıkan bir sürü
1:53
farklı kredi türü var aslında. Avans
1:56
kredisi, iskonto kredisi, borçlu cari
1:59
hesap. Her biri şirketin o anki nakit
2:01
ihtiyacına, elindeki varlıklara ve ödeme
2:04
gücüne göre tasarlanmış farklı çözümler
2:06
sunuyor. Yani tek bir doğru yok.
2:09
İhtiyaca göre farklı araçlar var. Ve
2:11
bazen öyle bir durum olur ki işte bu
2:14
tanım açık kredi denilen o özel durumu
2:17
anlatıyor. Düşünsenize banka şirkete o
2:20
kadar çok güveniyor ki karşılığında ne
2:23
bir bina ne bir arsa hiçbir fiziksel
2:26
teminat istemiyor. Sadece şirketin
2:28
adına, itibarına ve imzasına güvenerek
2:31
borç veriyor. Bu finansal dünyada
2:34
ulaşılabilecek en üst güven
2:36
seviyelerinden biri aslında. Peki bir
2:38
saniye. En başta ne demiştik? Mali borç
2:41
için nakit girişi şart. O zaman kasaya
2:44
hiç para girmeyen bir kredi türü
2:45
olabilir mi? Kulağa biraz çelişkili
2:48
geliyor değil mi? Mantığa aykırı gibi.
2:50
Ama cevap evet olabilir. İşte bunlara
2:54
gayrınakdi krediler diyoruz. En bilinen
2:57
örneği de teminat mektubu. Burada banka
2:59
şirkete para vermiyor ama diyelim ki
3:01
şirketin gireceği bir ihale için bu
3:03
şirkete kefilim eğer o borcunu ödemezse
3:06
ben öderim diyor. Yani banka size
3:08
nakdini değil kendi itibarını ve
3:10
garantörlüğünü ödünç veriyor. İşte bu
3:13
ikisi arasındaki en temel fark
3:16
maliyetlerinde yatıyor. Bankadan sıcak
3:18
para yani nakdi kredi aldığınızda bu
3:21
parayı kullanmanın bedeli olarak faiz
3:23
ödersiniz. Ama teminat mektubu gibi bir
3:26
durumda banka size para değil bir
3:28
güvence verdiği için bu hizmetin ve
3:31
aldığı riskin karşılığında sizden
3:33
komisyon alır. Çok basit ama çok önemli
3:35
bir ayrım. Banka kredileri tamam. Peki
3:39
bir şirket bankaya gitmeden daha hızlı
3:41
ve kısa süreli bir fon bulmak isterse
3:44
işte o zaman finansal araç setimizdeki
3:46
bir sonraki alete finansman bonolarına
3:49
bakıyoruz. Finansman bonusu dediğimiz
3:51
şey aslında şirketin piyasadaki
3:53
yatırımcılara çıkardığı bir nevi sana
3:55
borcum var kağıdıdır. Yatırımcılar bu
3:58
kağıtları alır, şirkete para verir ve
4:00
şirket de belli bir süre sonunda ki bu
4:02
süre hep bir yıldan kısadır bu parayı
4:04
geri ödemeyi taahhüt eder. Peki
4:06
yatırımcı niye bu kağıdı alsın? Karı ne?
4:09
İşte sistemin güzelliği burada.
4:11
İskontolu ihraç dediğimiz yöntemde
4:13
şirket üzerinde 100 lira yazan bonoyu
4:15
size bugün 95 liraya satıyor. Vadesi
4:18
geldiğinde ise size üzerindeki değer
4:20
olan 100 lirayı ödüyor. Aradaki o 5
4:22
liralık fark var ya işte o sizin
4:24
kazancınız. Yani aslında borcun maliyeti
4:27
en baştan fiyata yansıtılmış oluyor.
4:29
Kısa vadeli ihtiyaçları bonolarla
4:32
çözdük. İyi. Güzel. Peki ya şirket
4:34
devasa bir yatırım yapacaksa, yıllar
4:37
sürecek bir kaynağa ihtiyacı varsa işte
4:39
o zaman sahneye çok daha büyük bir
4:42
oyuncu çıkıyor. Tahviller. Bu tablo
4:45
ikisi arasındaki farkı çok net
4:46
özetliyor. Bonolar kısa vadelidir. Yani
4:49
bir yıldan az. Tahviller ise uzun
4:52
vadelidir. Bir yıldan fazla. Hatta bu
4:54
vade farkı o kadar önemlidir ki
4:57
muhasebede takip edildikleri hesap
4:59
kodları bile farklıdır. Bonolar hep
5:01
iskontolu satılırken tahvillerde farklı
5:03
satış yöntemleri de mümkün. Evet. Bir
5:06
tahvil üç şekilde satılabilir. Başa baş
5:08
yani üzerinde ne yazıyorsa o fiyattan
5:11
primli yani üzerinde yazan değerden daha
5:13
pahalıya. Bu genelde şirketin sunduğu
5:16
faiz piyasadan daha cazipse olur ve son
5:18
olarak aynı bonolar gibi iskontolu yani
5:21
üzerinde yazan fiyattan daha ucuza
5:23
satılabilir. Şimdi tüm bu araçları
5:25
tanıdığımıza göre gelelim en heyecanlı
5:28
kısımlardan birine. Bir şirketin mali
5:30
röntgeni olan bilançoya baktığımızda bu
5:33
borçları nasıl görürüz, nasıl okuruz?
5:36
Diyelim ki bir şirket bugün 5 yıl vadeli
5:39
bir tahvil çıkardı. Bu borcun vadesi bir
5:41
yıldan çok daha uzun olduğu için
5:43
bilançonun uzun vadeli yabancı kaynaklar
5:46
bölümünde 405 numaralı hesap altında
5:48
gösterilir. Bu bize anında bu borcun
5:51
ödemesi yakın zamanda değil mesajını
5:53
verir. Ama zaman durmuyor değil mi? O 5
5:57
yıllık borç için yıllar bir bir geçiyor
6:00
ve vadesi yavaş yavaş yaklaşıyor. Tam 4
6:03
yıl geçtiğinde ise kritik bir eşiğe yani
6:06
vadesine bir yıl kaldığı o ana
6:08
geliyoruz. Ve işte muhasebenin o zarif
6:11
kuralı burada devreye giriyor. Bir
6:13
borcun vadesinin dolmasına bir yıldan az
6:16
bir süre kaldığı an o borç artık uzun
6:19
vadeli olmaktan çıkar. Hop! Bilançoda
6:21
uzun vadeli kaynaklardan alınıp kısa
6:24
vadeli yabancı kaynaklar bölümüne
6:25
taşınır. Bu basit hareket şirketin
6:28
önümüzdeki bir yıl içindeki nakit
6:30
yükümlülüklerini bize net bir şekilde
6:32
gösterir. Şöyle bir özet geçecek olursak
6:35
bugün dört temel şeyi cebimize koyduk.
6:38
1. Mali borçlar nakitle ilgilidir. Nakit
6:41
girişi ve nakit çıkışı esastır. 2. Banka
6:45
kredileri bu işin en yaygın ve bilinen
6:47
yoludur. 3. Bonolar kısa mesafe
6:50
koşucusudur. Tahviller ise maratoncudur.
6:53
Ve 4. Zamanla uzun borçlarda kısalır ve
6:56
bilançodaki yerleri bu duruma göre
6:58
değişir. Ve bütün bu anlattıklarımızın
7:00
sonunda sizi zihin açıcı bir soruyla
7:03
başa bırakmak istiyorum. Bir şirketin
7:05
çok borçlu olması her zaman bir tehlike
7:07
işareti midir? Yoksa akıllıca
7:09
yönetildiğinde o borç şirketi bambaşka
7:11
bir seviyeye taşıyan bir roket yakıtı
7:13
olabilir mi? Unutmayın önemli olan belki
7:15
de sadece borcun miktarı değil o yakıtla
7:18
nereye gidildiğidir.
Business Finance
Loans
Commercial Lending