MİT101U Mitoloji ve Din
https://lolonolo.com/anadolu-aof/mit101u-mitoloji-ve-din/
Bu kaynaklar, mitoloji ve din arasındaki derin bağı akademik bir çerçevede ele alarak farklı medeniyetlerin inanç sistemlerini incelemektedir. Metinlerde Anadolu kültleri, Türk mitolojisi ve Yunan-Roma tanrıları gibi geniş bir konu yelpazesi ayrıntılı olarak sunulmaktadır. Ayrıca Hinduizm, Budizm ve Şintoizm gibi Uzak Doğu inançlarının yanı sıra Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam gibi tek tanrılı dinlerin tarihsel gelişimleri karşılaştırılmaktadır. Eserde mitsel anlatıların sembolik anlamları, dini ritüellerin kökenleri ve kutsal metinlerin toplumsal işlevleri üzerinde durulmaktadır. Sonuç olarak kaynaklar, insanlığın varoluşsal sorularına yanıt arayan kadim ve modern inanç yapılarının kapsamlı bir dökümünü oluşturmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba, hoş geldiniz. Bugün
0:01
sizlerle insanlığın belki de en temel
0:04
dürtülerinden birine yani varoluşumuzu
0:06
anlamak için anlattığımız o büyük
0:08
hikayelere dalıyoruz. Her şey aslında bu
0:11
basit ama devasa soruyla başlıyor.
0:13
Nereden geldik? İşte bu merak binlerce
0:16
yıldır anlattığımız mitlerin ve dinlerin
0:18
de ateşleyici gücü oldu. Peki bugünkü
0:20
yolculuğumuzda neler var? Önce
0:23
insanlığın o ebedi sorularına bakacağız.
0:25
Sonra mitlerin ilk taslaklar olarak
0:28
nasıl ortaya çıktığını göreceğiz.
0:30
doğaüstü varlıklarla tanışıp bu
0:32
hikayelerin nasıl ahlak kurallarına
0:34
dönüştüğünü inceleyeceğiz. Son olarak da
0:36
tüm bu anlatıların bizi bugün bile nasıl
0:39
şekillendirdiğini konuşacağız. İlk
0:41
durağımız insanlığın kadim soruları yani
0:45
evrensel anlam arayışımız. Çünkü nerede
0:48
ve ne zaman yaşamış olursak olalım
0:50
hepimiz aynı gökyüzünün altında aynı
0:53
temel belirsizliklerle yüzleştik.
0:55
Ve tabii ki o diğer büyük soru. Peki
0:59
amacımız ne? İşte bu soru birazdan
1:02
inceleyeceğimiz bütün inanç
1:03
sistemlerinin tam kalbinde yer alıyor.
1:06
Atalarımızın evreni anlamlandırma
1:08
çabasının ilk kıvılcımı tam da buydu. O
1:11
zaman haydi o ilk taslaklara yani
1:14
mitlere bir bakalım. Atalarımız
1:16
etraflarındaki dünyayı ilk olarak nasıl
1:18
açıklamaya çalıştı? Mitoloji dediğimiz
1:21
şey aslında basit çocuk masalları değil.
1:24
Aksine bilimin olmadığı bir dönemde
1:26
doğayı, toplumu ve değerleri açıklamak
1:29
için oluşturulmuş inanılmaz karmaşık
1:31
sistemlerdi ve tek bir doğru da yoktu.
1:34
Çin'den Astake'e her kültür kendi
1:36
cevaplarını, kendi hikayelerini yarattı.
1:39
Şimdi bakın burada çok ilginç bir şey
1:41
var. Bir yanda Sümerlerin Gılgamış
1:43
destanı, diğer yanda Yunanlıların
1:46
Deokalyon miti. İkisinde de ne var?
1:48
Dünyayı yok eden bir tufan ve bir
1:51
gemiyle kurtulan bir avuç insan. Sizce
1:53
bu bir tesadüf mü? Hiç sanmıyorum.
1:56
Aslında bu birbirinden binlerce
1:57
kilometre uzaktaki kültürlerin başlarına
2:00
gelen büyük felaketleri açıklamak için
2:02
ne kadar benzer yollar bulduğunu
2:04
gösteriyor. İnanılmaz değil mi? Peki bu
2:07
mitlerin içinde kimler vardı? Gelin
2:10
şimdi o dünyanın kapısını aralayalım ve
2:12
antik dünyaların tanrıları, kahramanları
2:15
ve canavarlarıyla tanışalım. Karşımızda
2:18
farklı medeniyetlerden birkaç önemli
2:20
figür. Aslında bu tanrıların her biri
2:23
insanların anlamaya çalıştığı doğa
2:24
güçlerinin birer kişileşmiş haliydi.
2:27
Mesela Hurrilerin tanrısı Kumarbi
2:29
toprağın bereketini, Yunanlıların
2:31
tanrısı Zeussa gökyüzünü ve şimşekleri
2:33
kontrol ediyordu. Fakat bu tanrıları ve
2:36
kahramanları bu kadar çekici kılan şey
2:38
sadece olağanüstü güçleri değildi. Asıl
2:41
ilginç olan onların ne kadar insan
2:43
olduklarıydı. Savaş tanrısı Ares'in gözü
2:46
dönmüş öfkesi, tanrıların kraliçesi
2:48
Hera'nın bitmek bilmeyen kıskançlığı,
2:51
hatta yarı tanrı Gılgamış'ın ölümden
2:53
korkması. İşte bu hikayeleri binlerce
2:56
yıl boyunca canlı tutan şey içlerindeki
2:58
bu insani duygulardı. İşte bu tür sanat
3:01
eserleri bize antik dünyaya açılan
3:04
doğrudan bir pencere sunuyor. Bu vazo
3:06
gibi objeler sayesinde bu hikayelerin
3:08
sadece anlatılan masallar olmadığını,
3:11
aynı zamanda insanların günlük
3:13
hayatının, inançlarının ve ritüellerinin
3:15
de bir parçası olduğunu anlıyoruz.
3:17
Zamanla bu dağınık mitler evrilmeye
3:20
başladı. Artık sadece neden sorusuna
3:22
değil, "Nasıl yaşamalıyız" sorusuna da
3:25
cevap veren daha organize sistemlere
3:27
yani dine dönüştü. Bu geçişi şöyle
3:30
düşünebiliriz. Toplumlar
3:32
kalabalıklaştıkça bir arada yaşamak için
3:35
ortak kurallara ihtiyaç duydular. Sözlü
3:37
mitlerin yerini artık sosyal ve ahlaki
3:40
davranışları düzenleyen yazılı metinler
3:42
ve kanunlar almaya başladı. Mesela 10
3:45
emir. Bu kurallar milyonlarca insan için
3:48
sadece ahlaki bir rehber değil aynı
3:50
zamanda hukukun da temel taşı haline
3:52
geldi. Artık bu sadece bir köken
3:55
hikayesi değil net bir yaşam
3:57
kılavuzuydu. Peki bu soyut inançlar ve
4:00
kurallar insanların gündelik hayatına
4:03
nasıl yansıyordu? Gelin şimdi birkaç
4:05
somut örneğe bakalım. Hinduizmdeki kast
4:08
sistemi ilahi bir düzene dayandığına
4:11
inanılan katı bir sosyal hiyerarşinin en
4:14
bilinen örneklerinden biridir. Bu
4:16
sisteme göre doğduğunuz sınıf
4:18
kaderinizde ve bir üst kasta geçmenin
4:21
tek yolu bir sonraki hayatınızda yani
4:24
reenkarnasyonla mümkündü. Ve işte Ganj
4:27
Nehri. Bu etkileyici görüntüler kutsal
4:30
kabul edilen bir mekanın, bir inancın
4:32
merkezinde nasıl yer aldığını çok net
4:35
gösteriyor. Hindular için Ganj, doğumdan
4:37
ölüme, arınmadan son yolculuğa kadar
4:40
hayatın her anına dokunan kutsal bir
4:42
döngünün parçası. Ve şaşırtıcı olan şu
4:45
ki bu antik inançların izleri binlerce
4:48
yıl sonra bile aramızda. Türkiye'de bir
4:50
ağaca dilek için bağlanan bir bez, bir
4:53
yakınınızın ardından okunan yedi, 40'ı
4:55
duaları ya da Hindistan'da ineklerin
4:57
hala kutsal sayılması. Bütün bunlar o
5:00
eski hikayelerin modern dünyadaki ne
5:03
kadar canlı yankıları olduğunu
5:04
gösteriyor. Tabii bu anlatılar her zaman
5:07
birleştirici olmadı. Bazen aynı
5:09
hikayenin farklı yorumları büyük
5:11
ayrılıklara da yol açabildi.
5:13
Hristiyanlık tarihine baktığımızda
5:15
inancın doğru yorumu üzerine çıkan
5:17
tartışmaların zamanla Katoliklik,
5:19
Ortodoksluk ve Protestanlık gibi büyük
5:21
kollara ayrıldığını görüyoruz. Bu da
5:23
bize hikayelerin ne kadar birleştirici
5:26
olabildiği kadar ne kadar ayrıcı da
5:28
olabileceğini hatırlatıyor. Peki tüm
5:30
bunları toparlayacak olursak bu antik
5:32
anlatılar bugün bizim için neden hala bu
5:34
kadar önemli? Çünkü işin özü şu: İster
5:38
binlerce yıllık bir Sümer tabletine
5:40
kazınmış olsun, ister kutsal bir kitapta
5:42
yazılsın, mitler ve dinler, biz
5:45
insanların bu karmaşık ve bazen
5:47
korkutucu evrende bir anlam bulmak için
5:49
inşa ettiği en güçlü anlatı
5:51
sistemleridir. Ve şimdi soruyu size
5:54
yöneltmek istiyorum. Peki sizin
5:56
dünyanızı, sizin gerçekliğinizi hangi
5:59
hikayeler şekillendiriyor? Bunu bir
6:01
düşünün. İzlediğiniz için çok
6:03
teşekkürler.
#Education

