live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
MEİ102U Haber Toplama Teknikleri
https://lolonolo.com/anadolu-aof/mei102u-haber-toplama-teknikleri/
Bu kaynaklar, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Medya ve İletişim bölümünde okutulan Haber Toplama Teknikleri dersinin müfredatını kapsamlı bir şekilde sunmaktadır. Metinlerde, haberin tanımı ve 5N1K gibi temel kavramlardan başlanarak, haber üretim sürecindeki kurumsal hiyerarşi ve karar verici aktörler detaylıca açıklanmaktadır. Habercilikte etik ilkeler, denetim mekanizmaları ve sahada karşılaşılan ahlaki ikilemler kaynakların merkezinde yer alan önemli başlıklar arasındadır. Ayrıca, etkili röportaj teknikleri, haber fotoğrafçılığının önemi ve çeşitli haber kaynaklarıyla kurulan profesyonel ilişkiler bölümler halinde incelenmektedir. Toplam sekiz üniteden oluşan bu rehber, öğrencilere gazetecilik mesleğinin hem teorik altyapısını hem de pratik uygulama yöntemlerini öğretmeyi amaçlamaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Her gün karşımıza çıkan
0:02
o haberler var ya. Hiç düşündünüz mü
0:05
küçücük bir olay nasıl oluyor da
0:07
hepimizin konuştuğu bir manşete
0:08
dönüşüyor? İşte bugün tam olarak bunu
0:11
yapacağız. Gelin perdeyi şöyle bir
0:13
aralayalım ve bir haberin doğuşuna hep
0:15
birlikte tanıklık edelim. Eminim
0:17
etmişsinizdir. Sokakta şahit olduğunuz
0:19
bir olay ertesi gün nasıl oluyor da
0:22
telefonunuzun ekranına düşüyor? İşte bu
0:24
sorunun peşine düşeceğiz. Bunu yaparken
0:27
de bize bir örnek olayı eşlik edecek.
0:29
Diyelim ki yerel bir fabrikada bir
0:31
yangın çıktı. Hadi bakalım bu yangının
0:33
küllerinden bir haber nasıl doğuyor?
0:35
Adım adım izleyelim. Şimdi yolda
0:38
yürürken gördüğünüz her olay haber
0:41
midir? Elbette değil. O zaman ilk ve en
0:44
kritik soru şu: Bizim bu fabrika yangını
0:47
haber olmaya değer mi? Bir gazetecinin
0:50
önüne gelen yüzlerce olay arasından
0:52
özellikle bunu seçmesinin sebebi ne
0:55
olabilir? İşte bütün mesele burada
0:57
başlıyor. Haber dediğimiz şey öyle
0:59
sadece bir şey oldu demekten çok daha
1:02
fazlası. Aslında dör tane temel özelliği
1:04
var. Bir yeni olacak, taze olacak. İki,
1:08
önemli olacak. Yani birilerini
1:10
etkileyecek. 3. İlgi çekici olacak.
1:13
Okuyucuda bir merak uyandıracak. Ve
1:15
belki de en kritiği dördüncüsü
1:17
doğrulanabilir olacak. Yani dedikoduyla
1:20
duydum ki ile haber olmaz. Gazetecilerin
1:23
elinde AB sihirli bir formül vardır.
1:25
5N1K. Bu bir haberin temel iskeletini
1:28
çıkaran o meşhur sorular aslında.
1:30
Muhabir olay yerine gittiğinde aklında
1:32
hep bunlar döner. Yangından kim
1:34
etkilendi? Tam olarak ne oldu? Bu olay
1:37
nerede ve ne zaman gerçekleşti? Peki ama
1:39
niçin çıktı bu yangın ve nasıl bu kadar
1:42
büyüdü? Bu soruların cevabı olmadan
1:44
ortada sadece bir olay vardır. Bir haber
1:47
değil. Peki bizim fabrika yangını bu ilk
1:50
testi geçiyor mu? Gazeteciler bunu bir
1:52
tür kontrol listesiyle ölçer. Şöyle bir
1:54
bakalım. Bu olay kaç kişiye etkiliyor?
1:57
Büyük bir fabrikanın yanması yüzlerce
1:59
çalışanı aileyi, mahalleyi etkiler.
2:01
Tamam. Bu cepte güncel mi? Evet, şu an
2:04
oluyor. Bu da tamam. Yakınımızda mı?
2:07
Evet, yerel bir olay. Harika. Peki
2:09
içinde bir insan hikayesi var mı?
2:11
Kesinlikle. Gördüğünüz gibi bizim yangın
2:13
haber olmak için neredeyse bütün
2:15
kutucukları dolduruyor. Tamamdır.
2:17
Olayımızın haber değeri taşıdığına karar
2:20
verdik. Ama bu haber kendi kendine
2:21
yazılacak değil ya. İşte şimdi işin
2:24
mutfağına yani haber odasına giriyoruz
2:27
ve bu yangın haberini ete kemiğe
2:29
büründürecek ekiple tanışıyoruz. Bu iş
2:32
tam bir zincirleme reaksiyon gibi. En
2:34
uçta yani ateşin tam ortasında olan kişi
2:37
muhabir bilgileri ilk o Sonra bu
2:40
bilgiler günlük haber trafiğini yöneten
2:42
haber müdürünün önüne gelir. Ama asıl
2:44
kritik karar noktası genel yayın
2:46
yönetmenidir. O adeta bir kalenin
2:48
kapısındaki bekçi gibi hangi haberin
2:51
içeri girip hangisinin giremeyeceğine
2:52
karar verir. En tepede ise tabii ki
2:55
geminin kaptanı yani yayın sahibi
2:57
bulunur ve kurumun genel rotasını çizer.
2:59
Haydi şimdi haber odasından çıkıp tekrar
3:02
sahaya yangının o kaotik ortamına geri
3:04
dönelim. Muhabirimiz orada. Elinde
3:07
telefonu, not defteri. Peki tam olarak
3:10
ne yapıyor? O yapbozun parçalarını nasıl
3:12
topluyor? Alet çantasında neler var? Bu
3:15
iş öyle sadece etrafa bakmakla olmaz.
3:19
Muhabir bir dedektif gibi çalışır. Olay
3:21
yerini en ince ayrıntısına kadar
3:23
gözlemler. fabrikanın geçmişini daha
3:26
önce bir sorun yaşanmış mı diye
3:28
araştırır. En önemlisi insanlarla
3:31
konuşur. Görgü tanıkları, itfaiyeciler,
3:34
yetkililer ve tabii ki o anı
3:36
ölümsüzleştiren, hikayenin bütün yükünü
3:39
taşıyan o kareyi fotoğraflar. Bilgi
3:42
toplarken iki tür kaynak vardır ve bu
3:44
ayrım çok önemlidir. Birincisi sıcak ve
3:47
canlı kaynaklar. Yani olayı bizzat
3:49
yaşayan, gören insanlar. Onların
3:51
anlattıkları habere ruh katar. Ama tabii
3:54
ki anlatımları biraz duygusal yani öznel
3:56
olabilir. İkincisi ise soğuk resmi
3:59
kaynaklar. Mesela itfaiyenin raporu gibi
4:01
belgeler. Bunlar size net veriler sunar
4:04
ama insan faktörü eksiktir. İşte iyi bir
4:06
muhabirin ustalığı da bu ikisini yani
4:09
duyguyu ve gerçeği bir araya getirip
4:11
bütün bir tabloyu çizebilmektir. Mesela
4:14
yangın 500 m²elik alanda etkili oldu
4:16
demek başka bir şeydir. Ama bir mahalle
4:19
sakinin alevler çatıdan daha yüksekti.
4:21
Dumanı mutfağımdan gördüm." demesi
4:23
bambaşka bir şey. İşte bu cümle o soğuk
4:26
rakamların yapamadığını yapar. size o
4:28
anın korkusunu ve büyüklüğünü anında
4:30
hissettirir. Hikayeyi canlandırır. Hani
4:33
hep derler ya bir fotoğraf 1in kelimeye
4:36
bedeldir diye. Bu klişe habercilikte
4:38
adeta bir altın kuraldır. O yanan
4:40
fabrikanın fotoğrafı sadece bir kanıt
4:43
değildir. Aynı zamanda olayın bütün
4:45
duygusal yükünü, o anın bütün dramını
4:47
tek bir karede size geçirir. Kelimelerle
4:50
saatlerce anlatmaya çalışacağınız şeyi
4:52
bir anlık görüntüyle özetler. Tamam.
4:54
Muhabirimiz sahada işini bitirdi.
4:57
Bilgiler, fotoğraflar, tanıklıklar hepsi
4:59
masanın üzerinde. Hikaye hazır gibi
5:02
görünüyor değil mi? Ama durun daha en
5:04
zorlu kısım var. Belki de en önemlisi. O
5:07
ince çizgi. Yani gazetecinin uyması
5:10
gereken kurallar ve taşıması gereken
5:12
sorumluluklar. Gazeteciliği bir ip
5:15
cambazlığı gibi düşünün. İpin bir ucunda
5:17
basın özgürlüğü var. Yani her şeyi
5:20
korkusuzca, sansürsüzce yazabilme hakkı.
5:23
Bu demokrasinin adeta can damarıdır. Ama
5:25
ipin diğer ucunda da sosyal sorumluluk
5:28
var. Yani doğruyu yazma, adil olma,
5:30
kimseye zarar vermeme görevi. İşte
5:33
cambazın bütün mahareti bu ipin üzerinde
5:35
dengede kalmaktır. Ne bir yana ne diğer
5:38
yana düşmeden. Peki bu dengede kalmak
5:41
pratikte ne demek? Mesela sadece bir
5:43
tarafın değil herkesin sesini duyurmak
5:46
demek. Patronundan ya da reklam verenden
5:49
gelen baskıya hayır diyebilmek demek.
5:51
Haberdeki insanların özel hayatına bir
5:53
sınır çizmek, saygı göstermek demek. Ama
5:56
hepsinden ama hepsinden önemlisi ne
5:59
biliyor musunuz? Yazdığın her kelimeyi,
6:01
her bilgiyi yayınlamadan önce defalarca
6:04
kontrol etmek. Çünkü o güven bir kere
6:06
sarsılırsa bir daha geri kazanması çok
6:09
zordur. Evet, yolculuğumuz burada sona
6:12
eriyor. Küçücüc bir kıvılcımla başladık,
6:14
değil mi? O kıvılcımın nasıl bir habere
6:17
dönüştüğünü, arkasındaki emeği, ekibi,
6:20
zorlukları ve o ince dengeyi hep
6:22
birlikte gördük. Artık bir haberin
6:24
mutfağında neler olduğunu biliyorsunuz.
6:27
Peki şimdi size soruyorum. Yarın sabah
6:29
gazeteyi elinize aldığınızda veya bir
6:32
haber sitesini açtığınızda o manşetlere
6:35
aynı gözlemi bakacaksınız?
6:39
Ev.
#Education
#News
#People & Society
#Local News