live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Makro İktisat 2025-2026 Vize Soruları (Güz)
https://lolonolo.com/2025/11/12/makro-iktisat-2025-2026-vize-sorulari-guz/
Bu kaynaklar, makro iktisat disiplininin temel kavramlarını, ölçüm yöntemlerini ve teorik modellerini kapsayan kapsamlı bir ders özeti ve vize hazırlık soruları sunmaktadır. Metinlerde milli gelir hesaplamaları, enflasyon türleri, işsizlik ve Keynesyen ekonomi gibi hayati konular akademik bir çerçevede ele alınmaktadır. Özellikle GSMH, çarpan mekanizması ve IS-LM modeli gibi teknik terimler açıklanarak, ekonomik dengelerin nasıl oluştuğu üzerinde durulmaktadır. Ayrıca, stagflasyon ve hiperenflasyon gibi kriz durumları ile tasarruf paradoksu gibi kuramsal yaklaşımlar örnek sorular aracılığıyla pekiştirilmektedir. Sonuç olarak bu içerik, öğrencilerin ekonomik göstergeleri analiz etmelerine ve maliye politikalarının piyasa üzerindeki etkilerini kavramalarına yardımcı olmayı amaçlamaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Hadi bugün hep birlikte
0:02
ekonomiye şöyle bir genel sağlık
0:04
kontrolü yapalım. Tıpkı bir doktor gibi
0:07
ekonominin nabzını ölçeceğiz, ateşine
0:09
bakacağız ve makroekonominin temellerine
0:12
yani bir ülkenin ekonomik sağlığını
0:14
neyin iyi ya da kötü yaptığına
0:16
dalacağız. Peki o zaman başlayalım.
0:19
Gelelim o en temel o devasa soruya.
0:22
Milyonlarca insanın, binlerce şirketin
0:25
olduğu koskoca bir ekonomi, bir bütün
0:28
olarak nasıl çalışır? İşte makroekonomi
0:30
tam olarak bu sorunun cevabını arıyor ve
0:33
biz de bugün onun peşinden gideceğiz.
0:35
Peki bu büyük resme bakma ihtiyacı da
0:38
nereden çıktı? Yani neden bir noktada
0:40
ekonomistler tek ağaçlara değil de
0:43
ormanın tamamına bakmaları gerektiğini
0:45
fark ettiler? Bunu anlamak için tarihin
0:48
en büyük ekonomik sarsıntılarından
0:50
birine zamanda biraz geriye gitmemiz
0:52
gerekiyor. İşte o büyük sarsıntı
0:55
1930'ların büyük buhranıydı. O zamana
0:58
kadar ekonomistler daha çok tek
1:00
piyasalara odaklanıyordu. Ama buhran
1:02
gelip her şeyi altüst edince John Mayner
1:05
Kanes gibi düşünürler. Şunu anladı.
1:07
Sorun bazen tek bir organda değil
1:09
vücudun tamamındadır. Yani tüm sistemin
1:12
sağlığını analiz edecek yepyeni bir
1:13
bakış açısına ihtiyaç vardı. Eee madem
1:16
ekonomiyi bir vücuda benzettik o zaman
1:18
bir doktor gibi önce hayati belirtileri
1:21
ölçmemiz lazım. Ateşi tansiyonu kaç?
1:24
Peki devasal bir ekonominin
1:25
performansını ve büyüklüğünü nasıl
1:27
ölçersiniz? İşte burada bazı kilit
1:29
kavramlar devreye giriyor. En temel
1:31
göstergemiz gayri safi milli hasıla.
1:34
Yani hepimizin bildiği adıyla GSM. Bunu
1:38
şöyle düşünün. Bir ülke vatandaşlarının
1:40
bir yıl içinde ürettiği her şeyin ama
1:43
her şeyin toplam parasal değeri.
1:45
Arabalardan yazılımlara, fırından çıkan
1:48
ekmekten verilen danışmanlık
1:49
hizmetlerine kadar aklınıza ne gelirse.
1:52
Ama burada ufak bir pürüz var. Üretim
1:55
yaparken kullandığımız makineler,
1:57
fabrikalar, bilgisayarlar bunlar zamanla
2:00
eskir, yıpranır. Tıpkı arabanızın değer
2:03
kaybetmesi gibi. Ekonomistler buna
2:05
amortisman diyor. Yani bu yıpranma
2:07
payını o büyük toplamdan düşmezsek
2:09
aslında kendimizi biraz kandırmış
2:11
oluruz. İşte o yıpranma maliyetini
2:14
çıkardıktan sonra elimizde kalan net
2:16
rakama da safi milli hasıla yani SMH
2:20
diyoruz. Aslında bu brüt rakamdan çok
2:23
daha dürüst bir gösterge. Ekonominin o
2:25
yıl gerçekten ne ürettiğini, elinde ne
2:28
kaldığını bize bu gösteriyor. Peki bütün
2:31
bu devasa rakamların benimle, sizinle ne
2:34
ilgisi var? İşte burada hepimizi en çok
2:36
ilgilendiren kavrama geliyoruz.
2:38
Harcanabilir gelir. Çok basit. Maaşınız
2:42
yattı, devlet vergisini kesti. Elinizde
2:45
net ne kaldı? İşte o para. Ay sonunda
2:48
neyi harcayacağınıza veya
2:49
biriktireceğinize karar verdiğiniz para.
2:51
Asıl önemli olan bu değil mi? Tamam.
2:54
Artık insanların cebinde harcayabileceği
2:56
bir para var. Peki sonra ne oluyor? İşte
2:58
o parayla verilen kararlar harcasak mı,
3:02
biriktirsek mi? Bütün ekonomi motorunun
3:04
devrini belirliyor. O motorun nasıl
3:06
çalıştığına bir bakalım. Şimdi
3:09
ekonomideki en ilginç ilişkilerden
3:11
birine geldik. Tasarruf paradoksu.
3:13
Bireysel olarak düşündüğünüzde para
3:15
biriktirmek harika bir şey değil mi? Ama
3:18
şöyle bir düşünün. Eğer toplumdaki
3:20
herkes aynı anda kemer sıkıp para
3:22
biriktirmeye başlarsa ne olur? Kimse
3:25
para harcamaz. E kimse harcamayınca
3:27
dükkanlar satış yapamaz. Fabrikalar
3:30
üretimi kısar. Yani birey için doğru
3:32
olan şey bir anda bütün toplum için bir
3:35
soruna dönüşebilir. Tabii ki
3:37
biriktirilen bu para yastık altında
3:39
durmuyor. Bir şekilde yatırıma
3:40
dönüşüyor. Burada da karşımıza iki temel
3:42
yatırım türü çıkıyor. Biri otonom
3:44
yatırımlar. Bunlar ekonominin genel
3:46
durumundan pek etkilenmez. Mesela
3:48
devletin yapacağı bir otoyol projesi
3:50
gibi. Diğeri ise uyarılmış yatırımlar.
3:53
Bunlar tamamen ekonominin gazıyla
3:54
çalışır. Ekonomi büyüyorsa bir şirket
3:57
hadi yeni bir fabrika açalım der. Tabii
3:59
ki hiçbir ekonomi her zaman sapa sağlam
4:02
olmaz. Tıpkı bizim gibi ekonomiler de
4:04
hastalanabilir. Şimdi gelin en sık
4:06
görülen iki rahatsızlığa yani enflasyon
4:09
ve işsizliğe bir teşhis koyalım. İlk
4:12
rahatsızlığımız hepimizin yakından
4:14
tanıdığı enflasyon. En basit tanımıyla
4:17
piyasadaki çok fazla paranın az sayıdaki
4:19
malı kovalamasıdır. Herkesin cebi dolu
4:22
ama raflar boşsa o malların fiyatı uçar
4:24
gider. Sonuç paranızın alım gücü düşer
4:28
ama her enflasyon aynı değildir. Bazen
4:31
üretim maliyetleri arttığı için fiyatlar
4:33
yükselir. Bazen işler çığırından çıkar.
4:35
Para hızla değerini kaybeder. Buna
4:37
hiperenflasyon deriz. Ve bir de en
4:40
beteri vardır. Stagflasyon. Bu hem
4:42
ekonominin durduğu hem de fiyatların
4:44
arttığı bir kabus senaryosudur. Tıpkı
4:47
1973 petrol krizinde olduğu gibi çok
4:49
sancılı bir durumdur. Diğer büyük
4:52
derdimiz de işsizlik. Yıllar boyunca
4:54
ekonomistler bu ikisi arasında bir tür
4:57
tahtere revalle ilişkisi olduğunu
4:58
düşündüler. Yani işsizliği düşürmeye
5:01
çalışırsanız enflasyonu azdırırsınız.
5:04
Enflasyonu dizginlemek için frene
5:05
basarsanız bu sefer de işsizlik artar.
5:08
Bu dengeyi tutturmak politika yapıcılar
5:10
için her zaman en büyük zorluklardan
5:12
biri olmuştur. Peki ekonomi bu tür
5:15
hastalıklarla boğuşurken doktor yani
5:18
hükümet ve Merkez Bankası ne yapar? alet
5:21
çantasını açıp hangi ilaçları kullanır?
5:24
Gelin o alet çantasına bir göz atalım.
5:26
Eğer ekonominin ateşi çıkmışsa yani
5:29
yüksek enflasyon varsa doktorun ilk
5:31
hedefi ateşi düşürmektir. Yani ekonomiyi
5:34
biraz soğutmak. Bunun yolu da insanların
5:37
ve şirketlerin toplam harcama arzusunu
5:40
yani talebi kısmaktan geçer. Peki bu
5:42
nasıl yapılır? Çantada üç temel alet
5:45
var. Bir vergileri artırırsın. Böylece
5:48
insanların cebinde harcayacak daha az
5:49
para kalır. 2. Devlet kendi
5:51
harcamalarını kısar. 3. Faiz oranlarını
5:54
yükseltirsin ki borçlanmak pahalılaşsın.
5:57
Bütün bunların amacı piyasadaki fazla
5:59
parayı çekip harcama ateşini
6:00
düşürmektir. Ama biliyorsunuz her ilacın
6:03
bir yan etkisi olabilir. Mesela devlet
6:06
ekonomiyi canlandırmak için çok fazla
6:08
harcama yaparsa bu durum faiz oranlarını
6:10
yükseltebilir. Yüksek faizler de özel
6:13
şirketlerin yatırım yapmasını
6:15
zorlaştırır hatta engeller. İşte buna
6:18
ekonomide dışlama etkisi diyoruz. Yani
6:21
devletin harcamaları özel sektörü oyunun
6:23
dışına itebilir. Sonuçta bütün bu iç
6:26
denge arayışları bir ülkenin dış
6:28
dünyadaki imajını da doğrudan etkiler.
6:30
Bir ülkenin ekonomisini ne kadar iyi
6:32
yönettiği onun uluslararası arenadaki
6:35
karnesine yani ödemeler dengesine
6:37
yansır. Bu ülkenin küresel sağlık raporu
6:39
gibidir. Bu da bizi günümüzün en can
6:42
alıcı sorusuna getiriyor. Keynez'in
6:44
zamanından beri geliştirdiğimiz tüm bu
6:47
ekonomik teoriler ve araçlar, iklim
6:49
değişikliği, yapay zeka gibi geleceğin
6:51
devasa krizleriyle başa çıkmak için
6:54
yeterli olacak mı? Bu sorunun cevabını
6:56
sanırım hep birlikte yaşayarak
6:58
göreceğiz.
#Education