live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Makine ve Teçhizat-1 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/22/makine-ve-techizat-1-2025-2026-final-sorulari/
Bu kaynaklar, makine ve teçhizat dersinin temel prensiplerini, mekanik bağlantı teknolojilerini ve endüstriyel üretim yöntemlerini kapsamlı bir şekilde incelemektedir. Metinde, bağlantı elemanlarının sökülebilen ve sökülemeyen olarak ikiye ayrılmasının yanı sıra tork, sürtünme ve enerji verimliliği gibi fiziksel kavramlar detaylandırılmaktadır. Ayrıca, hidrolik ve pnömatik sistemlerin çalışma prensipleri ile bu sistemlerde koruyucu bakımın önemi üzerinde durulmaktadır. Enerji kaynaklarının çevresel etkileri, malzeme bilimi ve iş sağlığı ve güvenliği standartları da teknik bir bakış açısıyla ele alınmaktadır. Sunulan içerik, özellikle mekanik tasarım, üretim teknolojileri ve sürdürülebilir enerji üretimi konularında temel bir rehber niteliği taşımaktadır. Tüm bu bilgiler, öğrenilen teorik konuların pekiştirilmesi amacıyla hazırlanan final sınavı soruları ve açıklamalı yanıtlarıyla desteklenmektedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Her gün kullandığımız teknolojilerin
0:02
yani arabaların, telefonların, aklınıza
0:04
ne gelirse bunların arkasındaki temel
0:06
prensipleri hiç düşündünüz mü? Gelin
0:08
şimdi modern dünyamızı ayakta tutan o
0:11
görünmez mühendislik kurallarını
0:13
birlikte keşfedelim. Aslında her şey bu
0:16
basit soruda gizli. Haydi zihnimizde bir
0:19
makineyi sıfırdan yapalım. İlk iş ne
0:21
olurdu? Bu yolculukta en basit vidadan
0:24
en karmaşık güç sistemlerine kadar bir
0:27
makinenin nasıl cam bulduğunu adım adım
0:29
göreceğiz.
0:30
Ve işte ilk problemimiz parçaları
0:32
birbirine bağlamak. Çünkü bir makine
0:35
dediğimiz şey yüzlerce hatta bazen
0:37
binlerce ayrı parçanın bir araya
0:39
gelmesiyle oluşur. Peki mühendisler bu
0:41
parçaların dağılıp ditmesini nasıl
0:43
engelliyor? Aslında temelde iki yol var.
0:47
Bir anda civata ve somun gibi
0:49
istediğiniz zaman söküp takabileceğiniz
0:52
çözülebilir bağlantılar. Bunlar
0:54
harikadır. Çünkü parçalara zarar
0:56
vermeden bakım yapabilirsiniz. Diğer
0:58
yandaysa kaynak gibi çözülemeyen
1:01
bağlantılar var. Bunlar artık kalıcıdır.
1:04
Yani birleştiler mi ayırmaya kalkarsanız
1:07
parça bozulur. Tamam harika. Parçaları
1:09
cıvatalarla sıktık ama makine çalışmaya
1:12
başlayınca ne olacak? O titreşim yok mu?
1:15
İşte o titreşim zamanla en sıkı cıvatayı
1:18
bile gevşetebilir. Bu da gerçekten
1:20
felaket demek. Peki bunu nasıl
1:22
engelliyoruz? Çoğumuzun aklına hemen bu
1:25
alet gelir değil mi? Tork anahtarı.
1:28
Evet. Bir cıvatanın ne çok sıkı ne de
1:30
çok gevşek. Tam olması gereken ayarda
1:33
sıkılması için bu alet şart. Ama durun
1:37
bu hikayenin sadece yarısı. İşte bütün
1:40
mesele burada. Tork anahtarı bir montaj
1:42
aletidir. Yani cıvatayı doğru sıkmanızı
1:45
sağlar. Ama onun gevşemesini engelleyen
1:47
bir kilit değildir. Unutmayın doğru
1:50
sıkmak bir şey. O sıkılığı orada tutmak
1:53
bambaşka bir şey. İşte asıl kahramanlar
1:56
bunlar. Mühendisler somun geri dönmesini
1:59
fiziksel olarak imkansız kılan böyle
2:01
özel parçalar kullanır. Mesela yaylı
2:04
rondelalar sürekli bir baskı uygular.
2:06
Gupilya gibi pimlerse somunu delip
2:08
geçerek dönme ihtimalini tamamen ortadan
2:11
kaldırır. Ha işte şimdi makinemızın
2:13
temeli sapa sağlam oldu. Tamam
2:16
makinemızı bir araya getirdik. Artık
2:18
dağılmaz. Eee şimdi sıra geldi en
2:20
heyecanlı kısma. Bunu hareket ettirmeye.
2:23
Bu duran parçaları nasıl
2:25
canlandıracağız? Nasıl çalışır hale
2:27
getireceğiz? Cevap tek bir kelimede
2:30
tork. Tork en basit haliyle döndürme
2:33
kuvveti demektir. Bir kapı kolunu
2:35
çevirirken, bir kavanozu açarken aslında
2:37
tork uygularsınız. İşte bir motorun
2:40
tekerleği döndürmesini sağlayan güç de
2:42
tam olarak budur. Torkuyu yarattık,
2:44
döndürmeye başladık. Peki yaz sürtünme o
2:48
kadar değerli enerjinin sürtünmeyle ısı
2:50
olup kaybolmasını istemeyiz, değil mi?
2:52
İşte burada mühendisliğin en zarif
2:54
icatlarından biri olan rulmanlar devreye
2:57
giriyor. Rulmanlar sayesinde iki metal
2:59
yüzeyi birbirine sürtmek yerine minicik
3:02
bilyeler üzerinde yuvarlanıyor. Bu da
3:04
sürtünmeyi inanılmaz azaltıyor ve
3:06
hareketin akıcı olmasını sağlıyor.
3:09
Harika. Makinemiz artık rahatça hareket
3:11
de edebiliyor. Peki bu hareketi
3:13
başlatacak olan o ilk enerji nereden
3:15
gelecek? Şimdi makinemizin kalbine yani
3:19
güç kaynağına inme zamanı. En basit
3:22
tanımıyla enerji iş yapabilme
3:24
kapasitesidir. Yani bir şeyi itebilecek,
3:27
çekebilecek, döndürebilecek,
3:29
değiştirebilecek her şeyin temelinde
3:31
enerji yatar. Günümüzde bu enerjiyi
3:34
temel olarak iki kaynaktan alıyoruz. Bir
3:37
yanda kömür, petrol gibi yaktıkça
3:39
tükenen ve doğaya iz bırakan yenilenemez
3:41
kaynaklar var. Diğer yanda isa güneş ve
3:44
rüzgar gibi biz kullandıkça kendini
3:46
sürekli yenileyen temiz kaynaklar
3:48
bulunuyor. Özellikle fosil yakıtları
3:51
yaktığımızda ne olduğuna bir bakalım.
3:53
Çünkü bu çok önemli. Eğer yanma verimli
3:56
yani tam yanma olursa ortaya sera gazı
3:59
olan karbondioksit ve su çıkar. Ama eğer
4:02
yanma kötüyse yani eksik yanma olursa
4:05
işte o zaman çok daha tehlikeli bir şey
4:07
olur. Bildiğiniz zehirli bir gaz olan
4:09
karbonmoksit ortaya çıkar. Enerjimiz de
4:12
tamam. Şimdi sıra geldi makinenin
4:14
vücuduna. Yani onu oluşturan parçalar
4:17
hangi malzemelerden yapılıyor ve nasıl
4:19
şekil veriliyor? Mesela çok basit bir
4:22
soru. Elektrik kablolarının dışı neden
4:24
hep plastiktir? Hiç düşündünüz mü? Bu
4:27
her gün gördüğümüz basit detayın
4:29
arkasında aslında çok kritik bir
4:31
mühendislik seçimi var. Cevap aslında
4:33
çok basit. Çünkü polimerler yani bizim
4:35
bildiğimiz adıyla plastikler elektriği
4:38
hiç iletmezler. İçerideki metal teli bir
4:40
otoban gibi düşünün. Elektriği taşıyor.
4:43
Dışındaki plastik kaplama ise ses duvarı
4:45
gibi o elektriğin dışarı kaçmasını
4:47
engelleyip bizi koruyor. Bu basit
4:49
özellik olmasaydı modern elektronik diye
4:51
bir şey olmazdı. Ama plastik deyip
4:54
geçmeyelim. Çünkü hepsi aynı değil.
4:56
Termoplastikler bir buz küpü gibidir.
4:59
Eritip tekrar dondurabilir yani yeniden
5:01
şekillendirebilirsiniz. Bu yüzden geri
5:03
dönüşüme uygundurlar. Termosetler ise
5:06
daha çok pişmiş bir keke benzer. Bir
5:08
kere piştikten sonra bir daha asla hamur
5:11
haline getiremezsiniz. Şekli kalıcıdır.
5:13
Peki bu malzemelerle nasıl sağlam ve
5:16
kalıcı yapılar oluşturuyoruz? İşte
5:18
burada sahneye hani en başta
5:20
bahsettiğimiz o çözülemeyen
5:22
bağlantıların kıravı yani kaynak
5:24
çıkıyor. Kaynak iki ayrı metal parçasını
5:27
eritip birbiriyle kaynaştırarak sanki en
5:30
başından beri tek bir parçaymış gibi
5:32
birleştirme sanatıdır. Her şeyimiz
5:35
tamam. Parçalar birleşti. Enerji
5:37
kaynağımız hazır. Geldik son adıma. Bu
5:40
enerjiyi nasıl alıp da işe yarar devasa
5:43
bir kuvvete yani kas gücüne
5:45
dönüştüreceğiz. Bu alanda iki devoloji
5:48
var. Hidrolik ve pnömatik. Hidrolik
5:50
sistemler sıkıştırılamayan sıvıların
5:52
genellikle yağın gücünü kullanır. Hani o
5:54
deviş makineleri tonlarca toprağa
5:55
kaldırır ya işte onların sırrı bu.
5:57
muazzam bir güç ve hassasiyet demektir.
6:00
Pnömatik sıkıştırılmış havanın gücünü
6:02
kullanır. Daha az güçlüdür ama inanılmaz
6:04
hızlı ve temizdir. Tıs tıs diye çalışan
6:06
o fabrika robotlarını düşünün. İşte
6:08
onlar pömatiktir. Peki bu kadar güçlü
6:11
olan hidrolik sistemlerin bir zayıf
6:13
noktası, bir aşil topuğu olmalı değil
6:15
mi? Bu dev gücü içten içe çürüten, yavaş
6:18
yavaş bitiren o görünmez düşman ne
6:20
olabilir sizce? Cevap tek kelime.
6:23
Kirlilik. Yağın içindeki gözle
6:25
göremediğiniz küçücük bir toz tanesi
6:27
bile o yüksek basınç altında adeta bir
6:30
zımpara kağıdına dönüşür ve sistemi
6:32
içten içe yer bitirir. İşte bu yüzden
6:35
filtreler hayati önem taşır. Bu basit
6:38
parça yağı sürekli temizleyerek sistemin
6:41
kalbini korur. O gerçekten de sistemin
6:43
gizli kahramanıdır. Bir cıvatayı yerinde
6:46
tutan küçücük bir pimden, hareketi
6:48
pürüzsüzleştiren bir rulmandan, koca bir
6:50
sistemi koruyan basit bir filtreden.
6:53
Gördüğünüz gibi mühendisliğin bu temel
6:55
ve zarif kuralları etrafımızdaki
6:57
dünyanın sessizce ve neredeyse
6:59
kusursuzca işlemesini sağlıyor. Umarım
7:02
bundan sonra bir makineye baktığınızda
7:04
sadece metal ve plastiği değil onu bir
7:06
arada tutan, hareket ettiren ve hayatta
7:08
tutan bu görünmez kuralları da
7:10
görürsünüz.
#Education