Up next in 10
Auzef Kentsel Yenileşme ve Kentsel Dönüşüm 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/26/kentsel-yenilesme-ve-kentsel-donusum-2025-2026-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Selamlar. Final sınavına şurada sayılı
0:02
saatler kala kahvenizi yudumlarken ya şu
0:05
konuları biri bana şöyle en net haliyle
0:08
bir anlatsa diyor olabilirsiniz. İşte
0:10
tam olarak bunun için buradayız. Kentsel
0:13
dönüşümün o karmaşık ekonomik, sosyal ve
0:16
mekansal süreçlerini birlikte
0:17
çözeceğimiz bu rehbere hoş geldiniz.
0:20
Eğer sınavınız için bilgilerinizi
0:21
tazelemek veya sahiden bu yaşadığımız
0:24
şehirlerin perde arkasında neler dönüyor
0:27
diyen odaklanmış bir öğrenciyseniz emin
0:29
olun tam olarak doğru yerdesiniz. Peki
0:32
en temelden başlayalım. Şehirler nasıl
0:35
ve neden dönüşür? Hani yolda yürürken
0:37
görürüz ya o eski binalar neden birden
0:39
yıkılıp devasa projelere dönüşür? Gelin
0:42
bugün bu işin hem teorik mutfağına hem
0:44
de doğrudan sokağa yansıyan gerçekliğine
0:46
beraber şöyle bir mercek tutalım. Bugün
0:49
yol haritamız aslında çok net. Önce
0:52
kentlerin o görünmez sosyal dokusuna
0:54
bakacağız. Sonra soylulaşma ve toplumsal
0:57
hareketler diyeceğiz. Ardından
0:58
sürdürülebilir ve dayanıklı kentler
1:00
kavramına girip rotamızı doğrudan
1:02
Türkiye ve İstanbul gerçeğine
1:04
çevireceğiz. En sonunda da tabii ki o
1:07
meşhur final sınavı hakkında
1:08
konuşacağız. İlk durağımız kentlerin
1:11
sosyal dokusu yani o beton yığınlarının
1:14
arasındaki görünmez bağlar. Karşımıza
1:17
hemen çok kritik bir akademik terim
1:19
çıkıyor. Köprü kurucu sosyal sermaye. Bu
1:22
çok önemli. Sınavda da karşınıza çıkma
1:24
ihtimali çok yüksek. Bakın bunu şöyle
1:26
düşünün. Birbirinden tamamen farklı
1:28
sosyoekonomik veya kültürel geçmişlere
1:30
sahip insanların bir araya gelip
1:32
iletişim kurması, kaynakları paylaşması
1:35
demek bu. Yani tanımın içindeki o farklı
1:38
grupları kesen temaslar kısmı işin tam
1:40
olarak kilit noktası. İşte şehir
1:43
planlamacıları da tam olarak az önce
1:45
bahsettiğimiz bu bağları kurmak için
1:47
sosyal karışım politikaları dediğimiz
1:49
bir yöntem izliyorlar. Ne yapıyorlar
1:51
peki? Gelir, etnik köken veya sınıfsal
1:54
statü gibi farklılıkları aynı mahallede
1:56
harmanlamaya çalışıyorlar. Neden mi?
1:59
Çünkü fırsat eşitliği yaratmak, o
2:01
bölgenin vergi tabanını dengelemek ve en
2:03
önemlisi sosyal kaynaşmayı sağlamak
2:06
istiyorlar. Yani aslında bu daha adil ve
2:09
entegre bir şehrin tarifidir
2:11
diyebiliriz. Tabii teori iyiyi hoşlama
2:14
gerçek dünyada bu işler nasıl yürüyor?
2:16
Ekronda iki harika küresel örnek
2:18
görüyorsunuz. Mumbai'daki Spark ve
2:20
Beyrut'taki Elisar projeleri. Bu iki
2:23
farklı coğrafyadaki örnek bize şunu çok
2:25
net kanıtlıyor. Kentsel dönüşüm
2:27
süreçlerinde doğrudan yerel halkla
2:29
masaya oturup çalışmak, onlarla
2:31
işbirliği yapmak kesinlikle mümkün ve
2:33
oldukça da başarılı sonuçlar veriyor.
2:36
Gelelim ikinci bölüme. Soylulaşma ve
2:39
toplumsal hareketler yani mahalleler
2:41
kabuk değiştirirken ortaya çıkan o
2:43
kentsel çatışma dinamikleri. Şimdi
2:46
soylulaşma dediğimiz kavram aslında
2:48
dünyanın neresinde olduğunuza göre
2:50
tamamen şekil değiştiriyor. Bakın
2:52
küresel güneyde yani daha çok gelişmekte
2:54
olan ülkelerde bu olay enformel
2:57
yerleşimler hani şu bildiğimiz gece
2:59
kondulaşma ve altyapı eksiklikleri
3:01
üzerinden yürüyor. Ama küresel kuzeye
3:03
baktığınızda orada işin rengi değişiyor.
3:05
Odak noktası daha çok mülkiyet güvencesi
3:08
ve mevcut yasal yapıların el
3:09
değiştirmesi oluyor. Yani coğrafya deyim
3:12
yerindeyse soylulaşmanın bütün
3:14
karakterini değiştiriyor. E tabii
3:16
mahalleniz değişirken insanlar öylece
3:19
oturup izlemiyor. Kaçınılmaz olarak
3:21
tepkiler doğuyor. Burada Manel
3:23
Castels'in o meşhur sınıflandırması
3:25
devreye giriyor. Castels kentsel
3:27
hareketleri dörte ayırır. Kolektif
3:29
tüketim, kültürel kimlik, yurttaşlık ve
3:32
öz yönetim hareketleri. Arkadaşlar bunu
3:34
mutlaka ama mutlaka bir kenara not edin.
3:36
Bu dörtlü net sınıflandırma sınavlarda
3:38
kesinlikle bilmeniz beklenen banko
3:40
konulardan biridir. İyi ama bu kentsel
3:43
hareketlerin başarılı olup olmayacağına
3:46
kim nasıl karar veriyor? İşte burada
3:49
politik fırsat yapısı dediğimiz şey
3:51
karşımıza çıkıyor. Yani kentsel rejimler
3:53
ve büyüme koalisyonları. Aslında demek
3:56
istediğim şu. Biz şehrin arkasındaki o
3:59
siyasi ve ekonomik güç dengeleri var ya
4:01
işte onlar sokaktaki o hareketin seyrini
4:04
ve nereye varacağını doğrudan
4:06
belirliyor. 3.üncü bölümümüz
4:08
sürdürülebilir ve dayanıklı kentler.
4:11
Şimdi sosyal çatışmaları bir kenara
4:13
bırakıp fiziksel olarak ideal bir şehrin
4:15
nasıl olması gerektiğine odaklanalım.
4:18
Modern kent planlamacılarının en sevdiği
4:20
kavramlardan biri kompakt kent. Nedir
4:23
bu? Karma kullanım. Yüksek bina
4:25
yoğunluğu ve sağlam bir toplu taşıma
4:27
ağına dayanan sürdürülebilir bir model.
4:30
Yani şehre uçsuz bucaksız bir alana
4:32
yaymak yerine her şeyi bir arada derli
4:35
toplu ve erişilebilir tutuyorsunuz.
4:37
Sürdürülebilirlik açısından kaynakların
4:39
israf edilmemesi için bu kompakt yapı
4:42
inanılmaz derecede kritik. Ama
4:44
biliyorsunuz sadece sürdürülebilir olmak
4:46
tek başına yetmiyor. Bir de işin
4:48
dayanıklılık ya da dirençlilik kısmı
4:51
var. Şehriniz bir afetle, bir şokla
4:53
karşılaştığında temel işlevlerini
4:56
koruyabiliyor mu? Ayakta kalabiliyor mu?
4:58
İdeal bir şehir hem az önce konuştuğumuz
5:00
gibi kompakt yapısıyla sürdürülebilir
5:02
olacak hem de krizlere karşı çelik gibi
5:05
dayanıklı olacak. Bu iki kavram ayrılmaz
5:08
bir bütündür. Peki bu ideal şehir
5:10
düzenini altüst eden o büyük şoklardan
5:13
biri nedir dersiniz? Sanayisizleşme.
5:15
Yani fabrikaların kapanması veya başka
5:17
yere taşınması. Bu durum ü tane ağır
5:20
sonucu peşinden sürüklüyor. Göç,
5:22
demografik değişim ve tabii ki işsizlik.
5:25
Şehrin kalbi olan o ekonomik motor
5:27
durduğunda kentsel dönüşüm artık bir
5:29
tercih olmaktan çıkıp genellikle çok
5:31
sancılı bir zorunluluğa dönüşüyor.
5:33
4.üncü bölüme geçiyoruz. Türkiye ve
5:36
İstanbul örneği. Şimdi o büyük küresel
5:38
teorileri bir kenara bırakıp kendi
5:39
sokaklarımıza, yerel gerçekliğimize
5:42
dönme vakti. Türkiye'nin dönüşüm
5:44
hikayesine baktığımızda çok net bir
5:46
kronoloji görüyoruz. 1980 sonrasında her
5:50
yeri saran o meşhur toplu konut
5:51
anlayışının egemenliği ile başlıyor her
5:53
şey. Sonra yasal altyapı devreye
5:55
giriyor. Önce 536 sayılı yasa ve
5:59
ardından bugün kentsel dönüşüm
6:01
dendiğinde hepimizin aklına ilk gelen o
6:03
meşhur 6306 sayılı yasanın çıkışı.
6:07
Ülkemizdeki mekansal değişimin rotası
6:09
aslında tam olarak bu ekrandaki yasal
6:11
kilometre taşları üzerinden okunabilir.
6:14
Hazır yasalardan bahsetmişken çok ufak
6:17
ama sınav için hayati bir detayın altını
6:19
çizeyim. Kentsel yenileme alanlarının
6:21
sınırlarını belirleme yetkisi yasal
6:23
olarak kimdedir? Yerel yönetimlerdedir.
6:26
O kentsel dönüşüm haritalarındaki sınır
6:28
çizgilerini kimin çizdiğini, gücün kimin
6:30
elinde olduğunu bilmek süreci analiz
6:32
edebilmek için gerçekten çok ama çok
6:35
önemli. Ve tabii ki İstanbul. İstanbul
6:38
artık sadece bir şehir değil arkadaşlar.
6:40
Burası devasa bir kent bölge
6:42
niteliğinde. Merkezi iş alanlarının
6:44
yoğunluğuyla, kendine has o dev kültürel
6:47
kümelenmesiyle bambaşka bir yapı. Yani
6:50
az önce konuştuğumuz tüm o teorilerin
6:53
kelimenin tam anlamıyla canlı nefes alan
6:55
bir laboratuvarı gibi. Geldik son
6:58
bölümümüze. Final sınavı hakkında.
7:00
Sınava girecek olanların pür dikkat
7:02
dinleyeceği tamamen pratik bilgiler
7:04
kısmı burası. Sınav yapısına gelirsek
7:07
AOEF ve AOUF öğrencileri bu sizin için
7:10
özel hazırlanmış 25 soruluk bir set. İlk
7:14
20 soru doğrudan 2025-2026
7:17
A kitapçığı final sorularından geliyor.
7:20
Kalan 5 soruyu da Lolo Nooolo sizin için
7:22
özel olarak ekledi. Hiç endişelenmeyin.
7:25
Az önce adım adım üzerinden geçtiğimiz o
7:27
kavramların mantığını anladıysanız bu 25
7:30
soruya da doğrudan hazırsınız demektir.
7:33
Bu rehberimizin sonuna gelirken aslında
7:35
asıl soruyu size bırakmak istiyorum.
7:37
Kendi mahallenizin geleceğini nasıl
7:39
görüyorsunuz? Şöyle bir pencerenizden
7:41
dışarı bakın. Sokaklarınızda o
7:43
bahsettiğimiz soylulaşmanın izleri mi
7:45
var yoksa mahalleniz dayanıklı kompakt
7:47
bir şehre doğru mu evriliyor?
7:49
Kitaplardaki o teorileri alın ve kendi
7:51
şehrinizin dönüşümüne uygulayın. Gerçek
7:54
öğrenme tam olarak böyle başlar. Vakit
7:56
ayırdığınız için çok teşekkürler.
7:57
Sınavlarınızda ve kendi şehrinizi
7:59
keşfetme serüveninizde şimdiden bol
8:01
şans.
Jobs & Education