Up next in 10
Auzef Kayıt ve Raporlama 2024-2025 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/04/22/kayit-ve-raporlama-2024-2025-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese selam. Bugün iş yerindeki
0:02
güvenliğimizi sağlayan o kurallar var ya
0:04
hani ISG diyoruz işte onun kalbine
0:07
ineceğiz. Yani Türkiye'de bu işin temel
0:09
prensipleri neler? Arkasında nasıl bir
0:11
mantık var? Hepsini birlikte bir masaya
0:13
yatıralım diyorum. Hazırsanız haydi
0:16
başlayalım. Şöyle bir düşünelim bakalım.
0:19
Kıl payı atlatılan bir tehlike, doktorun
0:22
verdiği bir sağlık raporu ve haftalık 45
0:25
saatlik çalışma süresi. Bunların ne
0:27
ortak noktası olabilir ki? İlk başta
0:30
tamamen alakasız gibi duruyor değil mi?
0:32
Ama aslında hepsi bizi yani çalışanları
0:35
korumak için tasarlanmış dev bir
0:38
yapbozun parçaları. Şimdi o kurallara,
0:41
belgelere, denetimlere falan girmeden
0:43
önce bir saniye duralım. Şunu bir
0:44
soralım kendimize. Neden bütün bu çaba?
0:47
Yani güvenlik neden bu kadar önemli?
0:49
Neden her şeyin başında geliyor? Bu işin
0:51
en temeline inmek için her şeyin
0:53
başladığı o kelimeyle başlayalım. Kaza
0:55
dediğimiz şey tam olarak ne demek? Bakın
0:58
tanım aslında basit. Ü tane kilit kelime
1:01
var aklımızda tutmamız gereken.
1:02
Planlanmamış, bilinmeyen ve kontrol
1:05
dışı. Yani bildiğiniz yerdeki muz
1:07
kabuğuna basıp kaymak gibi bir şey.
1:10
Düşünsenize kimse sabah evden çıkarken
1:12
bugün saat 11.00'de bir kaza geçireceğim
1:14
diye plan yapmaz, değil mi? İşte bu
1:16
şekilde içinde zarar verme potansiyeli
1:19
olan her beklenmedik olay kanunen bir
1:21
kaza sayılıyor. Peki ISG sistemini niye
1:24
kurmuşlar? İşte bu kazaları önlemek
1:27
için. Ve bu sistemin ü tane temel amacı
1:29
var. Bir, en önemlisi insanı yani
1:32
çalışanı korumak. 2. üretimi güvence
1:35
altına almak yani makineler, ekipmanlar,
1:38
her şey tıkır tıkır ve güvenli
1:39
çalışacak. Ve 3. İşletmenin kendisini
1:42
korumak. Düşünün bir yangın, bir sel,
1:45
işte bu tür büyük felaketlere karşı da
1:47
güvenli olmak. Yalnız burada çok sık
1:50
düşülen bir yanılgı var. Onu hemen
1:51
düzeltelim. O üçüncü hedef var ya
1:53
işletme güvenliği bazen çevre güvenliği
1:56
ile karıştırılıyor. Şimdi çevre
1:58
güvenliği elbette çok ama çok önemli ona
2:00
laf yok. Ama klasik ISG'nin ana odağı
2:03
doğrudan doğruya üretim sürecinin ve
2:05
tesisin kendisidir. Bu ikisi arasındaki
2:07
farkı bilmek sistemin sınırlarını
2:09
anlamak için gerçekten çok önemli.
2:11
Güzel. Hedeflerimiz belli. Peki bu
2:14
hedeflere ulaşmak kimin görevi? Yani bu
2:17
sorumluluk kimin omuzlarında? Gelin
2:19
bakalım bu işin kilit oyuncuları
2:21
kimlermiş. Bakın bu sistemin temelinde
2:24
üçlü yapı dediğimiz bir prensip yatıyor.
2:26
Bunu üç ayaklı bir tabure gibi düşünün.
2:28
Tamam mı? Birinci ayak devlet kuralları
2:31
koyar, denetler. İkinci ayak işveren
2:34
güvenli bir çalışma ortamı sağlamakla
2:36
yükümlü. 3üncü ayakta çalışanlar
2:38
kurallara uyacak. Gördüğü tehlikeyi
2:40
anında bildirecek. E şimdi o taburenin
2:42
bir ayağını çekerseniz ne olur? İşte
2:44
aynen öyle. Her şey yıkılır. Bu yüzden
2:47
üçü de olmak zorunda. İş yerinin içine
2:49
geldiğimizde ise bu sorumluluğu bir risk
2:52
değerlendirme ekibi üstleniyor. Kim var
2:54
bu ekipte? İşveren var, ISG uzmanı var,
2:57
işyeri hekimi ve çalışan temsilcileri
2:59
var. Ama bakın en kritik nokta ne
3:02
biliyor musunuz? Dışarıdan hizmet
3:04
aldığınız tedarikçiler bu ekibin bir
3:06
parçası değil. Yasal olarak değiller.
3:08
Yani diyelim ki bir taşeron bir hata
3:11
yaptı. O kapıdan içeri girdiği anda
3:13
sorumluluk başlar ve bu sorumluluk asla
3:16
ama o dışarıdan gelmişti diyerek
3:18
başkasına atılamaz. Ve o ekipte iki rol
3:20
var ki bunların görevleri asla birbirine
3:23
karıştırılmamalı. Bakın ISG uzmanı ne
3:25
yapar? Acil durum planı hazırlar.
3:27
Denetim formlarını doldurur. Teknik
3:28
işlere bakar. Ama iş yeri hekiminin
3:30
alanı bambaşka. O kişisel sağlık
3:33
dosyalarından sorumlu. Bu dosyalar gizli
3:34
bilgiler içerir. Özel tıbbi verilerdir
3:37
ve yasaya göre bu dosyalara hekimden
3:38
başkası dokunamaz. İSG uzmanı bile açıp
3:41
bakamaz. Bu çizgi çok net. Peki bu
3:44
ekipler, bu uzmanlar iş yerinde dört
3:46
dönük ne arıyorlar? Neye dikkat
3:48
ediyorlar? Gelin şimdi de o tehlikelerin
3:50
neler olduğuna bir bakalım. Şimdi kaza
3:52
dedik ama bir de onunla karıştırılmaması
3:54
gereken çok önemli bir kavram var.
3:56
Meslek hastalığı. Aradaki fark ne?
3:58
Anahtar kelime şu: Tekrarlanan sebep.
4:01
Yani bir anda olan bir şey değil bu.
4:03
Yaptığınız işin doğası gereği yıllar
4:05
boyunca maruz kaldığınız bir şey
4:07
yüzünden yavaş yavaş ortaya çıkan bir
4:09
rahatsızlık. Mesela sürekli gürültülü
4:11
bir ortamda çalışmaktan kaynaklanan
4:13
işitme kaybı gibi. Verilen ISG
4:16
eğitimleri de aslında iki ana gruba
4:18
ayrılıyor. Bakın tablodan da
4:19
görebilirsiniz. Teknik konular ve sağlık
4:21
konuları. Belki şunu merak
4:23
ediyorsunuzdur. Biyolojik riskler niye
4:25
sağlık konusu da teknik değil diye.
4:27
Sebebi basit. Çünkü virüsler, bakteriler
4:29
gibi şeyler doğrudan insan vücuduna etki
4:32
ediyor ya da psikososyal riskler yani
4:34
stres, mobing gibi konular doğrudan
4:36
zihinsel sağlığımızı etkiliyor. Bunlar
4:39
tıbbi bir yaklaşım gerektiriyor. Ama
4:41
mesela elektrik tehlikesi o tamamen bir
4:43
mühendislik ve önlem konusu. O yüzden
4:45
teknik tarafta. İşte size sınavda
4:48
çıkabilecek cinsten ince ama çok önemli
4:50
bir detay daha. Meslek hastalıklarına
4:52
sebep olan şeyler arasında fiziksel
4:54
maddeler diye bir şey geçmez. Doğru
4:57
ifade fiziksel etkenlerdir. Neden? Çünkü
5:00
mesela gürültü veya radyasyon elle
5:02
tutulur bir madde değildir. Değil mi?
5:04
Onlar birer enerji türü yani birer
5:06
etken. Bu yüzden hem yasal olarak hem de
5:09
bilimsel olarak doğru terim bu. Tamam
5:11
tehlikeleri tanıdık, anladık ama diyelim
5:14
ki işler ters gitti ve bir kaza oldu.
5:17
İşte o zaman ödenen bedel ne kadar?
5:20
Gerçek bedel ne? Bu buzdağı benzetmesi
5:23
durumu anlatmak için muhteşem bir örnek.
5:26
Suyun üstünde gördüğümüz kısım ne? İşte
5:28
doktor masrafları, hastane faturaları,
5:31
ödenen cezalar. Ama asıl felaket suyun
5:34
altında. O görünmeyen devasa kısım.
5:37
Nedir? O duraksayan üretim, yerle bir
5:40
olan firma itibarı, soruşturma için
5:42
harcanan zaman ve para ve hepsinden de
5:45
kötüsü çalışanların bozulan morali, o iş
5:48
yerine duyulan güvenin sarsılması. İşte
5:50
bunun maliyetini hiçbir para birimiyle
5:53
ölçemezsiniz. Peki bir kazanın ne kadar
5:56
ciddi olduğunu nasıl ölçüyoruz? Bunun
5:58
için kaza ağırlık oranı diye bir
6:00
hesaplama var. İsmi biraz teknik duruyor
6:02
olabilir ama mantığı acayip basit. Soru
6:05
şu: Bu kaza yüzünden toplam kaç gün iş
6:07
kaybı yaşandı? Yani çalışanlar kaç gün
6:10
raporlu veya hastanede kaldı? İşte bu
6:12
sayı o kazanın şirkete ne kadar ağır bir
6:15
darbe vurduğunu en net şekilde
6:17
gösteriyor. Ve bütün bunlar bizi en
6:19
önemli noktaya yani modern ISG
6:22
felsefesinin kalbine getiriyor. Artık
6:24
olay bir kaza olduktan sonra ne
6:27
yapacağız diye koşturmak değil. Amaç o
6:29
kazanın hiç yaşanmamasını sağlamak. Yani
6:32
önlemek. Şöyle eski, köhne ve çok
6:36
tehlikeli bir anlayış vardı. Eğer kimse
6:38
yaralanmadıysa rapor etmeye gerek yok.
6:41
Modern iş güvenliği anlayışı diyor ki bu
6:43
düşünce kesinlikle ve tamamen yanlış.
6:47
Neden mi yanlış? Çünkü artık felsefemiz
6:49
önleyici. Yani reaktif değil proaktif.
6:53
Bu da şu demek. Kimsenin burnu bile
6:55
kanamamış olsa da bir yaralanma
6:56
potansiyeli taşıyan her olay yani bizim
6:59
ramak kala dediğimiz o kıl payı
7:01
atlatılan durumlar mutlaka rapor edilmek
7:04
zorunda. Çünkü unutmayın bugün ucuz
7:06
atlattık dediğiniz o olay eğer ders
7:08
çıkarılmazsa yarın çok büyük bir
7:10
felaketin habercisi olabilir. İşte bu
7:12
önleyici yaklaşımın en somut, en net
7:15
örneklerinden biri de bu rakam 45. Bizim
7:18
4857 sayılı iş kanunumuza göre
7:20
Türkiye'de bir çalışan haftada en fazla
7:23
45 saat çalıştırılabilir. Peki neden
7:25
böyle bir sınır var? Çok basit. Çünkü
7:27
yorgunluk hataların en yakın
7:29
arkadaşıdır. Yorgun bir insan daha
7:31
dikkatsiz olur. Bu kural kaza olsun da
7:33
ders alalım diye değil yorgunluğa bağlı
7:35
riskleri daha en başından ortadan
7:37
kaldırmak için var. Ve anlattığımız tüm
7:40
bu kuralların prensiplerin sonunda her
7:42
şey gelip tek bir soruya dayanıyor.
7:44
Kendinize sormanız gereken o soru şu:
7:46
Sizin çalıştığınız yer sadece ceza
7:48
yememek için bu kurallara kağıt üzerinde
7:50
mi uyuyor? Yoksa bütün bu
7:52
anlattıklarımızı içselleştirip yaşayan,
7:55
nefes alan gerçek bir güvenlik kültürü
7:58
mü oluşturuyor? Vereceğiniz cevap inanın
8:00
bana her şeyi değiştirir.