SL305U Yönetimde Güncel Yaklaşımlar, Ünite 2, Öğrenen Örgütler,
Örgütsel Öğrenme Kavramı, Öğrenme Düzeyleri, Yaklaşımlar ve Senge'nin Beş Disiplini
https://lolonolo.com/2026/03/28/isl305u-yonetimde-guncel-yaklasimlar-unite-2/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba, hepiniz hoş geldiniz. Hiç merak
0:02
ettiniz mi hani o bir zamanların dev
0:03
şirketleri, pazarın hakimleri neden
0:06
birdenbire yok olup gider ama öte yandan
0:08
bazıları sanki girdikleri her fırtınadan
0:11
daha da güçlenerek çıkar. İşte bu devasa
0:14
farkın ardında yatan sır öğrenen
0:16
organizasyon dediğimiz bir kavramda
0:17
saklı. Hadi gelin bu hayati konunun
0:20
derinliklerine birlikte inelim. İşte o
0:22
can alıcı soru bu değil mi? Harika
0:25
şirketler neden yok olur? Yani bir
0:27
zamanlar piyasaya yön veren herkesin
0:30
konuştuğu o markalar nereye gittiler?
0:32
Cevap aslında şaşırtıcı derecede basit.
0:35
Öğrenmeyi bıraktılar. Değişime ayak
0:38
uyduramadılar. Aslında bütün meseli bu.
0:40
Öğrenememe sorunu. Peki bugünkü yol
0:43
haritamızda neler var? Hızlıca bir
0:45
bakalım. İlk olarak neden öğrenmeli diye
0:49
soracağız. Çünkü bu artık bir hayatta
0:50
kalma meselesi. Sonra öğrenen
0:53
organizasyon tam olarak ne demek? Onu
0:55
masaya yatıracağız. Öğrenmenin iki
0:58
farklı seviyesi olduğunu göreceğiz.
1:00
Ardından bu işte ustalaşmak için gereken
1:03
o meşhur beş disipline dalacağız ve en
1:06
sonunda işin zirvesi diyebileceğimiz
1:08
öğrenmeyi öğrenmek konusuna geleceğiz.
1:11
Hadi o zaman ilk konumuzla başlayalım.
1:13
Neden öğrenmeli? Bakın bu gerçekten bir
1:16
hayatta kalma meselesi. Artık günümüz
1:18
dünyasında bir şirketin öğrenmesi hani
1:22
olsa iyi olur deneyecek bir lüks filen
1:24
değil. hayatta kalmasının tek şartı.
1:26
Peki neden bu kadar kritik? Cevap en
1:29
başta sorduğumuz o soruda gizli aslında.
1:31
İşte o sorunun en net cevabı bu.
1:34
Öğrenmeyi bırakırlar. Bu kadar basit.
1:36
Bir şirket etrafında esen değişim
1:38
rüzgarını okuyamadığı, ondan bir şeyler
1:40
öğrenemediği anda aslında yavaş yavaş
1:43
yok olmaya başlıyor demektir. Çözüm
1:45
nerede peki? Çözüm durmaksızın öğrenen,
1:48
yaşayan bir organizmaya dönüşmekle
1:50
yatıyor. Peki tamam sürekli öğrenen
1:52
organizasyon diyoruz da nedir bu tam
1:54
olarak? Gelin şöyle hayal edelim.
1:56
Kocaman kolektif tek bir beyin gibi
1:58
hareket eden bir şirket düşünün. Hani
2:00
bir kişinin öğrendiği bir bilgi anında
2:02
bütün vücuda, bütün organizasyona
2:04
yayılıyor. İşte böyle canlı nefes alan
2:07
bir sistemden bahsediyoruz. Yani bu
2:09
yılda bir kere yapılan bir eğitimden çok
2:11
daha fazlası. Bu hiç durmayan bir döngü.
2:14
Sürekli devam eden bir süreç. Bakın önce
2:17
yeni bir bilgi ediniliyor. Sonra bu
2:19
bilgi bütün şirkete yayılıyor. Herkes
2:21
bunu alıp kendine göre yorumluyor. Bir
2:23
anlam çıkarıyor ve en önemlisi bu
2:25
değerli bilgi kaybolup gitmiyor.
2:28
Kurumsal bir hafızaya kaydediliyor ki
2:30
yarın bir gün tekrar lazım olduğunda
2:32
kullanılabilsin. Huber'in modeli bu
2:34
süreci çok güzel dört basit adıma
2:37
indirgemiş. Her şey nasıl başlıyor?
2:40
Birinci adım, bilgiyi edin. Ama o bilgi
2:43
tek bir kişide kalırsa hiçbir işe
2:44
yaramaz, değil mi? İşte o yüzden ikinci
2:47
adım kritik. Bilgiyi yay. Sonra ne
2:50
oluyor? Herkes bu bilgiyi alıp
2:52
yorumluyor. Üzerinde düşünüyor, bir
2:53
anlam kazanıyor. Ve son olarak 4düncü
2:56
adımda öğrenilen bu değerli ders
2:59
gelecekte doğru kararlar alabilmek için
3:01
o kolektif hafızaya atılıyor. Peki böyle
3:05
bir şirketi dışarıdan görsek nasıl
3:06
tanırız? Birkaç tane çok net özelliği
3:08
var. Mesela öğrenme sadece eğitim
3:11
departmanının işi değildir. En tepe'deki
3:13
yöneticiden en yeni stajere kadar
3:15
herkesin DNA'sını işlemiştir. İçeride
3:18
böyle keskin bir rekabet yerine müthiş
3:20
bir takım ruhu, bir sinerji görürsünüz.
3:22
Sadece kendi hatalarından değil,
3:24
akıllıca rakiplerinin başarılarından
3:26
bile öğrenirler. Ve belki de en önemlisi
3:29
hani o dinozorlar gibi katı yapılar
3:31
yerine çevreye karşı sürekli uyanık ve
3:33
inanılmaz esnektirler. Şimdi gerçekten
3:36
çok ama çok önemli bir noktaya geldik.
3:38
Bir sorunla karşılaştığımızda ne
3:40
yapıyoruz? Sadece belirtileri mi
3:42
düzeltiyoruz? Yani bir nevi ağrı kesici
3:44
mi alıyoruz? Yoksa hastalığın kökenine
3:47
inip onu mu tedavi etmeye çalışıyoruz?
3:49
İşte bu iki öğrenme seviyesi arasındaki
3:51
fark inanın bana gerçek dönüşümün ta
3:54
kendisidir. Bakın aradaki fark aslında
3:57
dağlar kadar. Tek döngülü öğrenme
4:00
dediğimiz şey bir sorun çıktığında
4:02
mevcut kurallarla hadi şunu bir
4:03
yamayalım demek gibi bir şey. Tıpkı
4:05
termostat örneği gibi. Oda soğudu mu
4:07
ısıyı açar, semptomu giderir. Ama çift
4:10
döngülü öğrenme bambaşka bir şey. O bir
4:13
dakika ya bu oda neden sürekli soğuyor
4:15
diye sorar. Belki de sorun termostatta
4:17
değil binanın yalıtımındadır der.
4:19
Anlıyor musunuz? Sadece hatayı
4:21
düzeltmekle kalmaz. Hataya yol açan o
4:23
sistemi, o kuralları, o varsayımları
4:25
kökünden sorgular. İşte gerçek değişim
4:28
tam da burada başlıyor. İyi güzel
4:30
teoriyi anladık da biz bunu pratiğe
4:33
nasıl dökeceğiz? İşte tam bu noktada
4:35
yönetim grusu diyebileceğimiz Peter
4:37
Senge'nin o efsaneli çerçevesi
4:39
imdadımıza yetişiyor. Senge bize öğrenen
4:42
bir organizasyonu sıfırdan inşa etmek
4:45
için müthiş somut bir yol haritası
4:47
sunuyor. Bu yapının temelinde tam olarak
4:50
beş tane sütun, beş ana disiplin var.
4:52
Peki nedir bu sihirli beşli? Gelin hep
4:55
birlikte bakalım. Yalnız unutmayın
4:57
bunlar bir kerelik yapılacak şeyler
4:58
değil sürekli uygulanması gereken temel
5:01
ilkelerdir. İşte karşınızda sengenin
5:03
meşhur beş disiplini. Bir kişisel
5:06
ustalık. Yani her bir çalışanın kendini
5:08
geliştirmeyi bir tutku haline getirmesi.
5:11
İki zihni modeller yani beynimizdeki o
5:14
görünmez kalıpları bu iş hep böyle
5:16
yapılır diyen varsayımları sorgulamak.
5:18
3. Paylaşılan vizyon. Herkesin inandığı
5:21
peşinden koştuğu ortak bir gelecek
5:23
hayali. 4. Takım halinde öğrenme. Hani 1
5:27
+ 1'in 2'den çok daha fazla etmesi
5:29
gerçek bir kolektif akıl oluşturmak. Ve
5:31
son olarak hepsini birbirine bağlayan
5:33
kilit parça sistem düşüncesi. Bakın bu
5:36
alıntı zihni modellerin ne demek
5:38
olduğunu o kadar güzel özetliyor ki
5:40
bunlar bizim beynimizin arka planında
5:42
çalışan görünmez yazılımlar gibi. Hani o
5:45
farkında bile olmadığımız bizim müşteri
5:47
bunu almaz ya da bu iş bizde asla
5:49
yürümez gibi derine işlemiş
5:51
inançlarımız. İşte öğrenen bir
5:53
organizasyonun yaptığı şey tam olarak
5:55
bu. Bu gizli varsayımları su yüzüne
5:57
çıkarmak ve onlara gerçekten öyle mi
5:59
diye cesurca meydan okumak. Ve işte
6:02
geldik her şeyi bir arada tutan o süper
6:04
yapıştırıcıya. Sistem düşüncesi. Bu
6:07
beşinci disiplin diğer dördünü alıp
6:10
anlamlı bir bütün haline getiren şeydir.
6:12
Resmin tamamını görmemizi sağlar.
6:14
Olaylara tek tek değil de birbirini
6:17
nasıl etkilediklerini hani o meşhur
6:19
kelebek etkisini anlamamızı sağlar. Eğer
6:21
sistem düşüncesi olmazsa diğer dört
6:24
disiplin havada kalan birbirinden kopuk
6:26
çabalara dönüşür. Evet, yolculuğumuzun
6:28
sonuna yaklaşıyoruz. Şimdi de örgütsel
6:31
öğrenmenin en tepe noktasına, adeta
6:34
zirvesine geldik. Bunun adı ikincil
6:36
öğrenme ya da daha basit bir deyişle
6:39
öğrenmeyi öğrenmek. Ne demek bu? Bu bir
6:43
organizasyonun durup şöyle bir geri
6:45
çekilip kendi kendine biz nasıl
6:47
öğreniyoruz diye sorması demek. Sadece
6:50
bu projeden ne öğrendik değil, bizim
6:52
öğrenme sürecimizde ne işe yarıyor, ne
6:55
işe yaramıyor, nasıl daha iyi, daha
6:57
hızlı öğreniriz sorusunu sormak demek.
6:59
Tıpkı bir sporcunun antrenman tekniğini
7:01
geliştirmesi gibi organizasyonun da
7:03
kendi öğrenme kaslarını geliştirmesi.
7:06
İşte ustalığın zirvesi budur. Ve son
7:08
olarak sizi bu can alıcı soruyla başa
7:11
bırakmak istiyorum. Şöyle bir düşünün.
7:14
Sizin çalıştığınız yer, sizin
7:16
organizasyonunuz gerçekten öğreniyor mu?
7:18
Yoksa sadece çıkan yangınlara tepki mi
7:21
veriyor? Yani bir sorun çıktığında
7:23
üstüne bir bant yapıştırıp günü mü
7:24
kurtarıyorsunuz? Yoksa durup yahu neden
7:27
sürekli aynı yerden yangın çıkıyor diye
7:29
sorup sistemin kendisini masaya
7:31
yatırıyorsunuz. Bu soruya vereceğiniz
7:33
dürüst cevap aslında organizasyonunuzun
7:35
geleceğinin ne kadar parlak olduğunu
7:37
gösterebilir.
#Business Education
#Education
#Education
#Social Sciences

