Up next in 10
ISL305U Yönetimde Güncel Yaklaşımlar, Ünite 1, Geçmişten Günümüze Yönetim,
Yönetim Kavramı, Klasik, Neo-Klasik ve Modern Yönetim Yaklaşımları,
Aöf Sağlık Yönetimi Lisans,
Aöf Siyaset Bilimi Ve Kamu Yönetimi Lisans
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün sizi alıp modern
0:03
iş yerlerimizi şekillendiren fikirlerin
0:05
o 100 yıllık müthiş hikayesinin içine
0:07
götüreceğim. Hazırsanız hadi başlayalım.
0:11
Şöyle bir durup düşündünüz mü hiç? İş
0:12
yerlerimiz neden tam da bugünkü gibi?
0:14
Yani bu toplantılar, bu hiyerarşik
0:16
yapılar, hedefler bütün bunlar nereden
0:18
çıktı? Aslında hepsinin bir başlangıç
0:21
noktası var. Ve cevap: Yüzyılı aşkın bir
0:23
süre önce başlayan o hikayenin ta
0:25
kendisinde saklı. İşte bu anlatı bizi
0:28
tam da o noktaya götürecek. Tamam.
0:30
Hikayeye dalmadan önce en temelden
0:32
başlayalım, değil mi? Yani yönetim
0:35
dediğimizde aslında tam olarak neden
0:37
bahsediyoruz? Çünkü bütün bu anlatının
0:40
özü işte bu kavramda yatıyor. En basit
0:42
haliyle yönetim aslında birilerine ortak
0:45
bir hedefe doğru yönlendirme, onların
0:47
çabalarını bir araya getirme sanatı.
0:49
Yani tek başımıza yapamayacağımız
0:50
şeyleri birlikte organize bir şekilde
0:53
başarma süreci. Bütün olay bu. Peki bu
0:55
süreç nasıl işliyor? Beş temel adımı
0:57
var. Önce ne yapacağımızı belirliyoruz.
1:00
Yani planlama. Sonra kimin ne
1:02
yapacağını, hangi kaynakları
1:04
kullanacağımızı ayarlıyoruz. Bu da
1:05
örgütleme. Ardından ekibi motive edip
1:08
harekete geçiriyoruz. Yani yöneltme.
1:10
Herkesin uyum içinde çalışmasını
1:11
sağlıyoruz. Yani koordinasyon. Ve en
1:14
sonunda işler yolunda gidiyor mu diye
1:16
bakıyoruz. Yani denetim. İşte yönetimin
1:19
bütün yapı taşları bunlar. Evet, şimdi
1:21
zamanda yolculuğumuzun ilk büyük
1:23
durağına geldik. Klasik dönem. Buradaki
1:25
ana fikir adeta mükemmel bir makine
1:27
yaratma arayışıydı. Bu dönemin temel
1:30
felsefesi şuydu: Verimlilik, verimlilik,
1:33
verimlilik. Her şeyin bir fabrika montaj
1:35
hattı gibi öngörülebilir, ölçülebilir ve
1:38
standart olması hedefleniyordu. Peki ya
1:41
insan? İşte insan bu devasa makinenin
1:43
sadece bir parçası optimize edilmesi
1:46
gereken bir dişli olarak görülüyordu.
1:48
Başka bir şey değil. Şimdi bu dönemin
1:50
temel varsayımlarına bir bakalım. Çünkü
1:52
gerçekten çok çarpıcı. Bir tarafta
1:55
çalışan var. Diyorlar ki çalışan sadece
1:58
parayla motive olur. Doğası gereği
2:00
tembeldir. O yüzden sürekli kontrol
2:02
altında tutulmalı. Diğer tarafta da
2:04
örgüt var. O da her parçası önceden
2:07
tanımlanmış, tıkır tıkır işleyen
2:10
rasyonel bir sistem olmalı. Yani her şey
2:13
net, katı ve hiyerarşik. Çok mekanik bir
2:16
bakış açısı değil mi? Ama işte bu katı,
2:19
makine gibi bakış açısı aynı zamanda bu
2:21
yaklaşımın en büyük zayıflığıydı. Çünkü
2:24
ortada çok büyük bir eksik vardı. İnsan
2:26
faktörü, duygular, sosyal ihtiyaçlar,
2:29
motivasyon. Bütün bunlar denklemde hiç
2:31
yoktu. Ve bu devasa eksiklik bir sonraki
2:34
dönemin yepyeni bir devrimin kapısını
2:36
aralayacaktı. Ve işte o devrime geldik.
2:38
Neoklasik devrim klasik dönemin o soğuk
2:41
makine gibi dünyasına tam bir tepki
2:43
olarak doğdu ve bu sefer sahnenin
2:45
merkezinde insan vardı. Yıl 1920'ler
2:49
30'lar. Dünya büyük buhranla sarsılıyor,
2:52
her şey altüst olmuş durumda. Tam da bu
2:55
çalkantılı dönemde bir fabrikada yapılan
2:58
bir dizi deney yönetim dünyasında
3:00
bildiğimiz her şeyi kökünden
3:02
değiştirecek sonuçlar doğurmak üzereydi.
3:04
Bu Half araştırmacıları verimliliği
3:06
arttırmak için her yolu deniyorlar.
3:08
Işıkları arttırıyorlar, azaltıyorlar,
3:10
ücretleri değiştiriyorlar, ortamın
3:12
sıcaklığını ayarlıyorlar. Ama
3:13
verimliliği gerçekten fırlatan şey
3:15
bunların hiçbiri değildi. Peki neydi o
3:18
gizemli sihirli faktör? Ve cevap herkesi
3:20
şaşırttı. Mesele ışıklar, sıcaklık ya da
3:23
para değildi. Mesele tamamen insanlardı.
3:26
Çalışanlar kendileriyle ilgilenildiğini,
3:29
bir ekibin önemli bir parça olduklarını
3:31
yani değerli olduklarını
3:32
hissettiklerinde verimlilikleri tavan
3:35
yapıyordu. Anlaşıldı ki asıl anahtar
3:37
fiziksel koşullar değil, sosyal ve
3:40
psikolojik koşullardı. Bu yönetim tarihi
3:43
için adeta bir aydınlanma anıydı. Bu
3:45
keşif iki farklı insan görüşünü de
3:48
netleştirdi. Bakın soldaki teori X tam
3:51
olarak klasik dönemin o karamsar bakış
3:53
açısı. İnsan tembeldir, işten kaçar.
3:56
Sürekli kontrol edilmelidir. Ama sağdaki
3:58
teori Y ise bambaşka bir şey söylüyor.
4:01
Çalışmak aslında doğal bir şeydir.
4:03
İnsanlar sorumluluk alabilir ve
4:05
kendilerini yönetebilirler. Yönetim
4:07
artık sadece insanları kontrol etmek
4:09
değil, onların içindeki potansiyeli
4:11
açığa çıkarmaktı. Fark muazzam.
4:14
Yolculuğumuzda şimdi günümüze daha yakın
4:16
bir durağa modern döneme geldik.
4:18
Buradaki metaforumuz çok daha farklı.
4:21
Örgüt artık ne tıkır tıkır işleyen bir
4:23
makine ne de sadece insanlardan oluşan
4:25
bir sosyal takım. O artık çevresine
4:28
sürekli uyum sağlayan, adeta yaşayan,
4:30
nefes alan bir organizma. Ve işte bu
4:33
dönemin bütün kuralları değiştiren o
4:34
büyük fikri artık en iyi diye tek bir
4:37
yönetim şekli yok. Herkese uyan sihirli
4:40
bir formül yok. En doğru yol tamamen
4:42
içinde bulunduğunuz koşullara yani
4:44
duruma bağlı. Bunu şöyle düşünün. Artık
4:47
şirketler klasik dönemdeki gibi dış
4:48
dünyadan tamamen soyutlanmış kapalı
4:51
kutular değil. Onlar birer açık sistem.
4:53
Tıpkı beslenen, nefes alan bir canlı
4:56
gibi. Dışarıdan sürekli bilgi, kaynak
4:58
alıyor ve dışarıya ürün, hizmet
5:00
veriyorlar. Ve en önemlisi hayatta
5:02
kalmak için çevrelerindeki değişime
5:04
sürekli adapte olmak zorundalar. Kural
5:06
basit. Ya uyum sağlarsın ya da yok
5:09
olursun. Bu tablo durumu çok güzel
5:11
özetliyor aslında. Diyor ki, "Eğer
5:14
pazarınız istikrarlıysa, her şey
5:16
belliyse o zaman klasik modeldeki gibi
5:19
katı, hiyerarşik yani mekanik bir yapı
5:22
kurabilirsiniz. Ama eğer pazarınız
5:25
sürekli değişiyorsa, her yer belirsizlik
5:27
doluysa o zaman esnek, ağı gibi çalışan
5:31
yani organik bir yapıya ihtiyacınız var.
5:33
Kısacası yapınız içinde yüzdüğünüz
5:36
denize uygun olmalı. Bütün mesele bu.
5:39
Evet, böylece 100 yıllık bir yolculuğun
5:41
sonuna yaklaşıyoruz. Şöyle bir dönüp
5:44
bakalım yönetim düşüncesi bu yolda nasıl
5:46
evrildi? Dişlilerden canlı organizmalara
5:49
nasıl dönüştü? Her şey örgütü
5:51
öngörülebilir bir makine olarak görme
5:53
fikriyle başladı. Sonra insanın sosyal
5:56
bir varlık olduğunu keşfettik ve örgütü
5:59
işbirliği yapan bir sosyal takım olarak
6:01
düşünmeye başladık. Ve nihayet örgütün
6:04
sürekli adapte olması gereken yaşayan
6:07
bir organizma olduğunu anladık.
6:08
makineden takıma, takımdan da
6:10
organizmaya işte 100 yıllık evrim bu.
6:13
Peki bütün bu 100 yıllık mirasa
6:16
baktıktan sonra asıl soru şu: Yapay
6:18
zekanın, uzaktan çalışmanın ve bu baş
6:21
döndürücü değişimin tam ortasında
6:23
yönetimin bir sonraki evrimi, bir
6:26
sonraki büyük devrimi ne olacak? İşte bu
6:29
soru cevabını hep birlikte arayacağımız
6:31
bir soru.
#Management
#Education