Up next in 10
ISG110U Temel Yangın Güvenliği Ünite 4 Kentsel Alanlarda Yangın Güvenliği
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Her gün içinde yaşadığımız şehirlerin
0:02
aslında gizli bir dili var. Biliyor
0:04
muydunuz? Bu dil bizi her an koruyan
0:07
görünmez bir güvenlik kodu. Hadi gelin
0:09
bu kodun şifrelerini şimdi birlikte
0:11
çözelim. Hiç düşündünüz mü? Bütün bir
0:14
şehir ama komple yanabilir mi? Yani
0:17
kulağa korku filmi senaryosu gibi
0:19
geliyor değil mi? Ama inanın birazdan
0:21
konuşacağımız o gizli kodlar olmasaydı
0:24
bu sorunun cevabı maalesef kocaman bir
0:26
evet olurdu. İşte bu korkunç senaryonun
0:29
adı yaygın yangın. Hani şu tek bir evde
0:32
başlayıp biten yangınlardan
0:34
bahsetmiyorum. Hayır, bu çok daha büyük
0:36
bir şey. Alevlerin binalardan binalara,
0:39
sokaklardan sokaklara atladığı adeta bir
0:41
domino taşı gibi bütün bir mahalleyi
0:44
hatta şehri yuttuğu o durdurulamaz
0:46
felaket. Aslında bizim ateşle
0:48
mücadelemiz hiç de yeni sayılmaz.
0:51
Özellikle o eski daracık sokaklı ahşap
0:54
konaklarla dolu Osmanlı şehirlerini
0:56
düşünün. Orada çıkan büyük yangınlar
0:58
bize çok acı dersler öğretti. İşte
1:00
bugünkü modern kurallarımızın temeli ta
1:02
o yeniçeri tulumbacılarından bugünün
1:05
modern itfaiye teşkilatlarına uzanan o
1:07
uzun ve zorlu yolda atıldı. Peki küçücük
1:10
bir kıvılcımı nasıl oluyor da böyle dev
1:13
bir canavara dönüştürüyoruz? Aslında
1:15
felaketin reçetesi oldukça basit. Dip
1:18
dibe yapılmış binalar, bol bol yanıcı
1:21
malzeme, itfaiye kamyonunun dönemeyeceği
1:23
kadar dar sokaklar ve tabii en acısı o
1:27
can pazarı yaşanırken itfaiyenin size
1:29
bir türlü ulaşamaması. İşte biz bu kabus
1:32
senaryosunu engellemek için neler
1:34
yapıyoruz şimdi ona bakacağız. Tamamdır.
1:36
İşe en tepeden başlayalım. Şöyle şehre
1:39
bir kuş bakışı bakalım. Çünkü bir şehrin
1:41
her yeri aynı tehlikeyi barındırmaz.
1:43
Değil mi? Şimdi ilk zoom'umuzu yapalım
1:46
bakalım. Şehir planlamacıları bu risk
1:48
haritasını nasıl oluşturuyor? Şöyle bir
1:51
düşünelim. Sizin oturduğunuz mahalle ile
1:54
şehrin öbür ucundaki devasa bir sanayi
1:56
bölgesi aynı yangın riskini taşıyor
1:59
olabilir mi? Tabii ki hayır. İşte
2:01
planlamacılar tam olarak bunu yapıyor ve
2:04
şehirleri risk bölgelerine ayırıyor.
2:06
Mesela bakın birinci bölge en riskli
2:08
olanı. Havaalanları, limanlar. Neden mi?
2:11
Düşünsenize bir havaalanında tonlarca
2:14
uçak yakıtı ve aynı anda binlerce insan
2:16
bir arada. Orada çıkacak en ufak bir
2:19
kıvılcım akıl almaz bir felakete
2:21
dönüşebilir. Ya da eski tarihi
2:23
mahalleler ve gökdelenler. Onlar da
2:25
yüksek riskli. Peki ya sizin oturduğunuz
2:27
yer muhtemelen daha sakin 3ün ya da 4.
2:30
bölgededir. İşte bu haritalama sayesinde
2:33
her bölge için farklı özel önlemler
2:35
alınabiliyor.
2:37
Şimdi size şehir planlamasının belki de
2:40
en önemli sayılarından birini
2:42
göstereceğim. Hazır mısınız? 75 met.
2:45
Peki nedir bu 75 metrenin olayı? Bu
2:48
aslında alevlerin o korkunç domino
2:50
etkisini durduran sihirli bir kural.
2:53
Şöyle diyor yönetmelik: "Binaları yan
2:54
yana, bitişik nizamda inşa edebilirsiniz
2:57
ama en fazla 75 metre boyunca. 75
3:00
metreden sonra hop araya mutlaka bir yol
3:03
veya boşluk bırakmak zorundasınız.
3:05
Neden? Çünkü o boşluk yangının diğer
3:07
bloğa sıçramasını engelleyen bir duvar
3:09
görevi görüyor ve en önemlisi itfaiye
3:12
araçlarının binanın etrafını
3:13
sarabilmesini sağlıyor. Yani bu aslında
3:16
şehir ölçeğinde bir yangın duvarı.
3:18
Tamam, şehir ölçeğini anladık. Şimdi bir
3:20
katman daha aşağı inelim. sokak
3:22
seviyesine ve burası var ya itfaiye
3:25
ekipleri için adeta zamana karşı bir
3:27
yarış. Bir engelli parkur. Saniyelerin
3:30
bile hayat kurtardığı bir anda o devasa
3:33
itfaiye kamyonunun önüne neler çıkabilir
3:36
bir düşünün. Çok dik bir yokuş, alçak
3:39
bir balkon, keskin bir viraj. Hatta
3:42
sokağınıza sorumsuzca park edilmiş tek
3:44
bir araba bile felakete yol açabilir.
3:47
İşte birazdan göreceğimiz o basit gibi
3:49
görünen sayılar tam da bu ölümcül
3:51
engelleri ortadan kaldırmak için var.
3:54
İlk kuralımız 45 metre. Bu ne demek?
3:57
İtfaiye aracı sokağınıza girdi, park
3:59
etti. İşte o noktadan hortumun
4:02
ulaşabileceği en uzak mesafe bu. Yani
4:05
binanızın herhangi bir noktası araçtan
4:07
45 metreden daha uzaktaysa üzgünüm
4:10
itfaiye oraya su sıkamaz. Sıradaki sayı
4:13
4 metre. Bu çok basit. Bir itfaiye
4:15
aracının o sokaktan geçebilmesi için
4:18
gereken minimum genişlik daha darı
4:20
olmaz. Ve şimdi 8 metre. Eğer sokak bir
4:24
çıkmaz sokaksa bu genişlik 1den iki
4:27
katına çıkıyor. Neden acaba? Çok ilginç
4:31
bir sebebi var. Birazdan anlatacağım. Ve
4:34
son rakamımız %6. Bu da bir sokağın
4:37
sahip olabileceği en yüksek eğim.
4:39
Unutmayın o araçlar tonlarca suyla dolu.
4:42
Bir bağcı değiller. Çok dik yokuşları
4:44
tırmanamazlar.
4:46
İşte geldik o 4 metre ve 8 metre
4:49
meselesinin sırrına. Bakın 4 metre
4:52
itfaiye aracının bir sokaktan dümdüz
4:54
geçip gitmesi için yeterli. Ama eğer o
4:56
sokak bir çıkmaz sokaksa ne olacak?
4:59
Aracın işi bittiğinde o yangın paniğinin
5:01
ortasında kilometrelerce geri geri
5:03
gitmesi tam bir felaket olur. İşte 8
5:06
metre o dev aracın çıkmaz sokağın
5:08
sonunda rahatça U dönüşü yapıp güvenli
5:11
bir şekilde çıkabilmesi için şart. Yani
5:13
biri giriş diğeri çıkış garantisi. Şimdi
5:16
geldik son ve en yakın seviyeye. Artık
5:19
şehri sokağa bıraktık. Tek bir binanın
5:21
kendisine, duvarlarına bakıyoruz. Burası
5:24
ateşle aramızdaki son savunma hattı. Bir
5:27
yangın bir binada en kolay yayılma yolu
5:30
nedir biliyor musunuz? Dikey olarak.
5:33
Peki ama nasıl oluyor da alevler bir
5:36
kattan diğerine bu kadar kolay
5:37
tırmanabiliyor? Cevap aslında çok basit
5:40
ve bir o kadar da acımasız bir fizikten
5:42
geliyor. Düşünün alt katta bir yangın
5:44
çıktı ve pencereyi patlattı. Alevler ne
5:47
yapar? Doğası gereği yukarı doğru
5:49
yükselir. Ve yükselirken neye denk
5:51
gelir? Tabii ki tam üst katın
5:53
penceresine resmen alevler için
5:55
hazırlanmış bir merdiven gibi. İşte bu
5:58
ölümcül tırmanışı engellemenin yolu da
6:00
aslında şaşırtıcı derecede basit ama bir
6:03
o kadar da dahile bir kuralda gizli.
6:05
Yalnızca 100 cm.
6:08
Tabii bu 100 cm binanın savunma
6:11
sisteminin sadece bir parçası. Aslında
6:14
tam bir katmanlı savunma var. Bakın en
6:16
alttan başlayalım. Zemin katın ilk 1,5
6:20
metresi tamamen yanmaz malzemeden
6:22
olmalı. Neden? Sokağa atılan bir sigara
6:24
izmariti yüzünden koca bir bina yanmasın
6:27
diye. Sonra o meşhur kural geliyor. Her
6:30
katın penceresi ile bir üst katın
6:31
penceresi arasına en az 100 cmrlik dolu
6:35
yanmaz bir duvar konulmalı. İşte bu
6:37
alevlerin tırmanmasını engelleyen o
6:39
basit ama etkili set. Ve son olarak
6:42
çatı. Çatının da yanmaz malzemeden
6:44
olması şart. Böylece yangın çatıdan
6:47
yandaki binaya atlayamaz. Her biri
6:49
farklı bir tehlikeye karşı bir kalkan
6:51
gibi. Değil mi? Yani kısacası bugün
6:54
konuştuğumuz bütün bu sayılar, bütün bu
6:56
kurallar hiçbiri masa başında uydurulmuş
6:58
şeyler değil. Bir yolun genişliğinden
7:00
bir duvarın yüksekliğine kadar her biri
7:03
geçmişte yaşanmış büyük bir felaketten,
7:05
kaybedilmiş canlardan alınan acı bir
7:08
dersin ürünü. Bu kodlar adeta ateş ve
7:11
gözyaşıyla yazılmış. Peki şimdi bu gizli
7:14
kuralları, bu kodları öğrendiğinize göre
7:17
size son bir soru. Evden çıktığınızda
7:19
işe giderken, sokağınızda yürürken
7:21
etrafınıza bir de bu gözle bakın. Sizin
7:24
şehriniz, sizin mahalleniz bu testi
7:27
geçiyor mu? Cevabı bir düşünün derim.
7:29
Gördükleriniz sizi hem şaşırtabilir hem
7:31
de biraz endişelendirebilir.