Up next in 10
ISG108U Afet ve Acil Durumlarda İş Sağlığı ve Güvenliği Ünite 6 Kentsel Arama Kurtarma Çalışmalarında İş Sağlığı ve Güvenliği
https://lolonolo.com/2026/04/17/isg108u-afet-ve-acil-durumlarda-is-sagligi-ve-guvenligi-unite-6/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Kentsel arama kurtarma dediğimizde
0:02
aklımıza hep böyle bir kahramanlık, bir
0:04
koşturmacı anı geliyor değil mi? Ama
0:06
aslında işin aslı öyle değil. Bu her
0:09
adımın tek hesaplandığı inanılmaz
0:11
stratejik ve disiplinli bir alan. Gelin
0:14
hayat kurtarmanın bu disiplinli
0:16
dünyasına birlikte bir bakalım. Şimdi
0:18
size basit bir soruyla başlamak
0:20
istiyorum. Düşünün bir enkazın
0:22
başındasınız. İçeride insanlar var. İlk
0:25
kimi kurtarmak gerekir? Yani öncelik
0:27
kimde olmalı? Şu an aklınızdan geçen
0:29
cevap var ya muhtemelen yanlış. Evet,
0:32
yanlış duymadınız. İlk önce
0:34
kurtarmacının kendisi. Biliyorum kulağa
0:36
biraz bencilce geliyor olabilir ama
0:38
aslında tam tersi. Çünkü bu kural
0:40
çiğnendiği anda sadece bir operasyon
0:42
değil koskoca bir umut çöküyor. Peki bu
0:46
önce kendi güvenliğin kuralı. Neden bu
0:48
kadar kesin? Neden pazarlığa kapalı?
0:50
Bunu anlamak için bu görevin aslında ne
0:53
kadar tehlikeli olduğunu bir görmemiz
0:55
lazım. Kentsel arama kurtarma yani USAR
0:59
öyle rastgele yapılan bir dizi hareket
1:00
değil. Bu başlı başına bir organizasyon
1:03
kültürü. Yani disiplin ve organizasyon
1:06
olmadan yapacağınız her bir müdahale
1:08
aslında daha büyük bir felakete davetiye
1:10
çıkarmaktan başka bir işe yaramıyor.
1:12
Bakın bu söz durumu o kadar güzel
1:14
özetliyor ki bir kurtarmacı yaralandığı
1:17
anda artık bir kurtaran değildir.
1:19
Kurtarılması gereken yeni bir kazazedir.
1:22
Bu ne demek biliyor musunuz? Tüm
1:24
operasyon durur, moraller çöker, her şey
1:27
tepe taklak olur. Tarih maalesef bu
1:29
dersi bize çok acı bir şekilde öğretti.
1:32
1985'te Meksiko'da, 2001'de New York'ta,
1:35
2017'de Tahran'da. Hep aynı hikaye.
1:38
Yardıma koşan yüzlerce insan kendileri
1:40
kurban oldu. İşte bugünün o katı
1:42
güvenlik kültürünü şekillendiren de bu
1:44
trajediler. Artık bu kültür her bir ekip
1:47
üyesinin adeta DNA'sına işlenmiş
1:49
durumda. Şimdi bir enkaz alanına öyle
1:52
paldır küldür girilmez. Girmeden önce
1:55
sahada bir bilgi savaşı kazanmanız
1:56
gerekir. Gözde göremediğiniz ama ölümcül
1:59
olan tehlikeleri tek tek tespit edip
2:01
kontrol altına almalısınız.
2:03
Bu gördüğünüz rakam bir skor değil. Bu
2:06
bir hayatta kalma denkleminin içindeki
2:08
değişkenlerin sayısı. Bir kurtarma
2:10
ekibinin bir afet sahasında aynı anda
2:13
başa çıkması gereken tehlike sayısı bu.
2:15
18'den fazla ve her biri ölümcül. Ve bu
2:19
liste inanın buzdağının sadece görünen
2:21
kısmı yani artçı sarsıntılarla her an
2:24
bir daha çökebilecek bir yapıdan
2:26
bahsediyoruz. Sızan gazdan dolayı her an
2:28
olabilecek bir patlamadan, kopmuş
2:30
elektrik tellerinden, kısacası enkaz
2:33
dediğiniz yer adeta bir mayın tarlası
2:36
gibi. İşte tam da bu yüzden ekipler işe
2:39
başlamadan önce adeta birer dedektif
2:42
gibi bu kilit soruların cevaplarını
2:44
bulmak zorunda. Bu bina neden çöktü?
2:46
Deprem mi patlama mı? Burası bir ev
2:49
miydi yoksa içinde kimyasallar olan bir
2:52
fabrika mı? Gece mi çöktü, gündüz mü?
2:55
Bakın bu sorulardan her birinin cevabı
2:57
operasyonun bütün stratejisini baştan
3:00
aşağı değiştiriyor. Tamam, tehlikeleri
3:03
anladık, riskleri değerlendirdik. Şimdi
3:05
sırada her operasyonun temelini
3:08
oluşturan, asla ve asla taviz verilmeyen
3:11
o dört güvenlik direği var. Birinci
3:13
direğimiz sürekli gözetleme. Buna hasar
3:16
hareket gözetleme de deniyor. Yani
3:19
enkazın tepesinde stratejik bir noktada
3:21
duran gözcüler var. Tek işleri binadaki
3:24
en ufak bir hareketi, bir çatlama
3:26
sesini, en ufak bir tozu bile izlemek ve
3:29
en ufak bir tehlike anında alarmı
3:31
çalmak. İkinci direğimiz kesintisiz
3:34
iletişim. Düşünsenize o gürültülü, o
3:37
kaotik ortamda iletişim koparsa ne olur?
3:40
Felaket. O yüzden sürekli telsis teması
3:42
ve daha da önemlisi herkesin anladığı
3:45
basit ve evrensel bir sinyal sistemi
3:47
şart. İşte bu basit düdük sesleri
3:50
kelimenin tam anlamıyla hayat
3:52
kurtarıyor. Mesela üç kısa düdük sesi
3:54
duyulduğu anda kimse acaba neden diye
3:57
düşünmez. Herkes o an ne yapıyorsa bıçak
4:00
gibi keser ve derhal bölgeyi terk eder.
4:03
Bu sorgulanacak bir şey değil. Ezbere
4:05
bilinen ve anında uygulanan bir refleks.
4:08
Çüncü direğimiz belirlenmiş bir kaçış
4:11
rotası. Tehlike anında nereye
4:14
kaçacaksın? İşte bu sorunun cevabı daha
4:17
enkazdaki tek bir taşa bile dokunulmadan
4:19
önce belirlenmiş olmalı. Herkesin
4:22
bildiği net bir kaçış rotası. Ve
4:25
unutmayın amaç en kısa yoldan kaçmak
4:27
değil en güvenli yoldan hayatta kalmak.
4:30
Peki o kaçış rotası sizi nereye
4:33
götürüyor? İşte 4. direğimize. Güvenli
4:36
bölge. Burası o tahliye alarmı verildiği
4:39
anda bütün ekibin toplanacağı,
4:41
tehlikelerden tamamen arındırılmış,
4:43
önceden belirlenmiş bir alan. Tamam,
4:46
çevresel güvenliği sağladık. Artık sıra
4:48
enkazın kendisine müdahale etmeye geldi.
4:51
Bu da bizi yapıyı kontrol altına almanın
4:54
belki de en önemli tekniğine getiriyor.
4:56
Payandalama yani destekleme. Bakın bu
4:59
ayrım çok önemli. Payandalamanın amacı
5:02
asla o binayı onarmak, güçlendirmek
5:04
falan değil. Zaten bu imkansız. Amaç çok
5:08
daha basit ve net. Mevcut durumu
5:10
dondurmak. Yani çöküşü olduğu yerde
5:13
durdurup ekiplerin içeride güvenle
5:15
çalışabileceği küçük bir zaman aralığı
5:17
yaratmak. Saha değerlendirildi, güvenlik
5:20
önlemleri alındı. Yapı donduruldu. Her
5:23
şey hazır. Peki şimdi içeri nasıl
5:25
girilecek? Kurtarmacıların enkazın
5:27
içinde ilerlemek için kullandığı iki ana
5:30
yönteme bir bakalım. Şimdi ekipler ya
5:33
kuyu açma dediğimiz yöntemle dikey
5:35
olarak yani yukarıdan aşağıya doğru
5:37
ilerler ya da tünel açma yöntemiyle
5:39
katlar arasında yatay olarak hareket
5:41
eder. Her ikisinin de kendine göre
5:43
riskleri ve avantajları var. Mesela kuyu
5:46
açmak yanlardan çökme riskine karşı daha
5:48
güvenli olabilir. Ama altınızda ne
5:50
olduğunu bilmeden delersiniz. Belki bir
5:52
kaza zedenin tam üstüne denk
5:53
geleceksiniz. Tünel açmaksa kaza zedeye
5:55
zarar verme riskini azaltır. Ama bu
5:57
sefer de çok daha dar, havasız,
5:59
klaustrofobik bir ortamda sürekli
6:01
destekleme yaparak ilerlemek
6:02
zorundasınız. Ve böylece tüm bu
6:05
stratejilerden, tekniklerden,
6:07
kurallardan sonra dönüp dolaşıp en başa
6:09
geliyoruz. Bütün bu sistemin kalbindeki
6:12
ana fikre, her kararı yöneten o temel
6:14
ilkeye. İşte bu kentsel arama
6:17
kurtarmanın altın kuralı. Çünkü çok
6:19
basit bir mantığı var. kendisi bir
6:21
kurban haline gelen bir kurtarmacı hiç
6:23
kimseye yardım edemez. Bu kadar net. Bu
6:26
yüzden attıkları her adımın başlangıç ve
6:28
bitiş noktası hep bu ilkedir. Yani
6:31
buradan almamız gereken en önemli ders
6:33
şu: Gerçek başarı sadece kaç hayat
6:37
kurtardığınızla ölçülmez. Gerçek başarı
6:40
operasyonu tek bir yeni kayıp bile
6:42
vermeden, kurtarmacılar da dahil olmak
6:44
üzere kimsenin burnu kanamadan
6:46
tamamlamaktır.
6:48
Gördüğünüz gibi bu anlık bir kahramanlık
6:51
patlamasından çok daha fazlası. Bu bir
6:53
bilim, bir strateji ve sarsılmaz bir
6:56
disiplinin bir araya gelmesi. Hayat
6:58
kurtarma sanatının gerçek yüzü aslında
7:01
bu. Peki beklediğiniz gibi miydi?
#Jobs & Education