Up next in 10
ISG104U Çalışma Hayatında Bilişim ve Belge Yönetimi Ünite 6 Sözcük İşlemciler
https://lolonolo.com/2026/04/12/isg104u-calisma-hayatinda-bilisim-ve-belge-yonetimi-unite-6/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugünkü anlatımımızda
0:02
belki de her gün kullandığımız bir
0:04
aracın yani şu boş sayfanın kelime
0:07
işlemcinin ardındaki o şaşırtıcı
0:09
hikayeye bakacağız. Şöyle bir durup
0:11
düşünelim. En son ne zaman bir şeyler
0:13
yazdınız? Belki bir rapor, belki bir
0:16
e-posta ya da en basite bir alışveriş
0:19
listesi. Ne olursa olsun yazı
0:21
hayatımızın tam ortasında değil mi? İşte
0:24
o her gün önümüze açılan bembeyaz
0:26
sayfanın arkasında aslında hiç de basit
0:29
bir hikaye yok. Tam tersine düşünme,
0:32
çalışma ve hatta yaratma şeklimizi
0:34
baştan aşağı değiştiren dile kolay tam
0:37
60 yıllık bir inovasyon öyküsü var.
0:39
Pekala o zaman hadi bu hikayenin
0:41
derinliklerine inelim. Peki her şey
0:44
nerede ve nasıl başladı? Gelin
0:46
yolculuğun en başına gidelim. O
0:49
takırdayan daktilo tuşlarından sessiz
0:51
sakin bilgisayar ekranlarına geçiş
0:53
yaptığımız o ilk günlere. Şimdi bakın.
0:56
1960'larda her şey bir seferde sadece
0:59
tek bir satırı düzeltebilen elektrikli
1:01
daktilolarla başladı. Kulağa ne kadar
1:03
ilkel geliyor değil mi? 70'lere
1:05
geldiğimizde kişisel bilgisayarlar için
1:08
ilk metin düzenleyiciler sahneye çıktı.
1:10
Ama asıl bomba 1981'de IBM PC'nin
1:13
piyasaya sürülmesiyle patladı.
1:15
Bilgisayarlar artık iş yerlerinin
1:17
demirbaşı olmaya başlamıştı ve sonra
1:20
1984 Apple'ın Minoş'u ve o meşhur grafik
1:24
arayüzü. İşte o an kelimelerle olan
1:26
ilişkimiz sonsuza dek değişti ve o
1:29
dönemin en ilginç taraflarından biri de
1:31
tam olarak bu. Düşünsenize o zamanlar
1:34
ekranlar size metnin kağıda basıldığında
1:37
nasıl görüneceğini göstermiyordu. Yani
1:39
bir kelimeyi kalın mı yapmak
1:40
istiyorsunuz ya da italik? metnin içine
1:43
sadece ve sadece yazıcının
1:45
anlayabileceği özel kodlar yani
1:48
etiketler yazmanız gerekiyordu. Sanki
1:50
yazıcıya gizlice dijital bir dille
1:52
fısıldıyordunuz. İşte bu sürekli tahmin
1:55
etme oyunu bizi kelime işlemcilerin bir
1:58
sonraki büyük devrimine yani her şeyi
2:00
değiştiren o sihirli kavrama getiriyor.
2:03
Wyıvg.
2:05
Yycg kulağı biraz garip gelebilir ama
2:08
aslında what you see is what you get.
2:11
Yani ne görüyorsan onu alırsın demek.
2:13
Prensip çok basit. Ekranda ne varsa
2:16
kağıtta da birebir aynısı olacak. Bu
2:18
kadar. Ve bu inanın bana tam anlamıyla
2:21
bir devrimdi. Artık o kodlarla boğuşmak
2:24
acaba nasıl çıkacak diye tahmin yürütmek
2:26
yoktu. Kullanıcılar ilk defa bir yazıyı
2:29
kalın yaptığında ekranda kalın italik
2:32
yaptığında italik görüyordu. Farklı yazı
2:34
tipleri anında beliriyordu. Kısacası
2:37
tahmin etme çağı bitti, görme çağı
2:39
başladı.
2:41
Artık elimizde güçlü programlar vardı.
2:44
Peki ya bu güçlü araçları bir araya
2:46
getirsek ne olurdu? İşte bu soru bizi
2:49
90'lı yıllara ve ofis paketlerinin
2:51
yükselişine getiriyor. 90'larda yazılım
2:54
şirketleri şunu fark etti. İnsanlar
2:56
sadece yazı yazmıyor, aynı zamanda hesap
2:58
yapıyor, sunum hazırlıyor. O zaman neden
3:01
hepsini tek bir pakette sunmayalım? İşte
3:03
bu fikirle kelime işlemciler, hesap
3:05
tabloları ve sunum araçları bir araya
3:07
geldi ve o meşhur ofis paketleri doğdu.
3:10
O dönemin devleri de işte bunlardı.
3:12
Microsoft Office tabii ki Coral World
3:15
Perfect Suite ve Apple Works. Eminim
3:18
birçoğunuz bu isimleri duyunca şöyle bir
3:20
geçmişe gitmiştir. Ama bu kadar çok gücü
3:23
bir araya getirmek beraberinde yeni bir
3:25
sorun getirdi. Özellik karmaşası. Yani o
3:29
kadar çok özellik vardı ki düşünün 2003
3:32
yılında Microsoft World'de tam 31 farklı
3:35
araç çubuğu varmış. İnsan hangi birini
3:37
kullanacağını şaşırır değil mi? yüzlerce
3:40
düğmenin içinde kaybolmak an
3:42
meselesiydi. Neyse ki bu karmaşaya çözüm
3:45
2007'de geldi ve bu çözüm bugün
3:47
hepimizin çok iyi bildiği bir şey. Şerit
3:50
arayüzü. O yüzlerce komut mantıklı
3:52
şekilde gruplandırılıp sekmelerin altına
3:55
yerleştirildi. İşte bu o dağınıklığı
3:57
bitiren ve modern arayüzlerin temelini
4:00
atan harika bir adımdı. Arayüzler
4:02
sadeleşiyordu evet ama belgelerin
4:04
kendisi tam tersine gittikçe daha
4:07
yetenekli, daha zengin bir hale
4:08
geliyordu. Artık olay sadece metin
4:11
yazmaktan çıkmıştı. Belgelerimiz adeta
4:13
canlanıyordu. Bugün bir belgeye
4:15
baktığınızda o artık sadece bir kağıt
4:17
parçası değil, adeta canlı bir tuval.
4:20
İçine ne isterseniz koyabiliyorsunuz.
4:22
Tobl, grafikler, resimler, çizimler
4:25
hatta smart diyagramları, videolar,
4:27
karmaşık formüller gerçekten de sınırlar
4:30
neredeyse yok gibi. Tabii bu kadar çok
4:32
şeyi bir arada tutmak için de sayfa
4:34
düzenini iyi bilmek lazım. Aslında temel
4:37
adımlar çok basit. Biliyorsunuz önce
4:39
sayfanın boyutunu ayarlıyorsunuz ki
4:41
genelde A4 olur. Sonra dikey mi, yatay
4:43
mı onu seçiyorsunuz. Kenarlardaki
4:46
boşlukları belirliyorsunuz ve son olarak
4:48
da sayfa numarası gibi şeyler için üst
4:50
ve alt bilgileri ekliyorsunuz. Hepsi bu.
4:53
Peki yeri gelmişken soralım. Bu kenar
4:56
boşlukları standart olarak ne kadar?
4:59
Genelde mesela Microsoft Word'de kutudan
5:02
çıktığı gibi her dört tarafta da tam 2,5
5:05
cmrlik bir boşluk bırakılır. Bu da çoğu
5:08
resmi belge ve rapor için kabul görmüş
5:11
standart ölçüdür. Ve işte geldik
5:13
günümüze. Hikayemiz bizi her şeyi ama
5:16
her şeyi değiştiren bir döneme
5:18
getiriyor. İnternet ve bulutça. 2000'li
5:21
yıllarda internetle birlikte açık kaynak
5:24
felsefesi yaygınlaştı. Apache, Open
5:27
Office gibi ücretsiz alternatifler
5:29
popüler oldu. Ama asıl devrim 2010'larda
5:33
bulut çağıyla başladı. Google Docs,
5:36
Office Online gibi hizmetler sayesinde o
5:38
belceler artık bilgisayarlarımıza hapis
5:41
olmaktan kurtuldu. Artık internet olan
5:44
her yer bizim ofisimizdi. İşte bu tablo
5:47
o devrimsel farkı o kadar güzel
5:49
özetliyor ki. Eskiden neydi? Tek bir
5:52
kullanıcı kendi bilgisayarında tek bir
5:54
dosya. Bitti. Şimdi ne? Onlarca
5:57
kullanıcı tek bir dosya üzerinde
5:59
dünyanın dört bir yanından aynı anda
6:01
çalışıyor. Artık dosyanın son hali
6:04
kimdeydi diye e-posta trafiğine girmek
6:06
yok. Yaptığınız her değişiklik anında
6:09
herkesin ekranında. Şunu unutmamak
6:11
lazım. Bu sadece havalı yeni bir özellik
6:14
değildi. Bu giderek küreselleşen
6:16
dünyanın bir ihtiyacına cevaptı. farklı
6:18
şehirlerdeki hatta farklı ülkelerdeki
6:21
ekiplerin tek bir doğru kaynak üzerinde
6:23
aynı anda verimli bir şekilde
6:25
çalışabilmesi gerekiyordu ve bu iş yapış
6:28
şekillerimizi temelden sarstı ve
6:30
değiştirdi. Evet, yolculuğa bakın. Tek
6:33
bir metin satırını düzelten o basit
6:35
makinelardan bugün dünyanın dört bir
6:37
yarından insanların aynı anda içinde
6:39
çalıştığı nefes alan, canlı, işbirlikçi
6:43
alanlara geldik. İnanılmaz bir dönüşüm.
6:46
Peki sizce bu hikayenin bir sonraki
6:48
bölümünde ne yazıyor olacak?
#Computers & Electronics