Auzef İnsan Kaynakları Yönetimi 2025-2026 Final Soruları (Güz)
https://lolonolo.com/2026/01/22/insan-kaynaklari-yonetimi-2025-2026-final-sorulari-guz/
Bu kaynaklar, modern insan kaynakları yönetimi süreçlerini stratejik, hukuki ve operasyonel açılardan inceleyen kapsamlı bir eğitim içeriği sunmaktadır. Metinlerde endüstriyel ilişkilerdeki uyuşmazlık türleri, ücretlendirme modelleri ve iş değerleme metotları gibi teknik konular detaylandırılmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği kapsamında meslek hastalıkları ve kaza oranları analiz edilirken, uluslararası görevlendirmelerde mentorluk ve expat yönetimi gibi gelişimsel stratejilere vurgu yapılmaktadır. Ayrıca, personel seçiminde kullanılan iş analizleri ve iş hukukuna dayalı sendikal haklar ile ilgili yasal sınırlar net bir şekilde çizilmektedir. Son olarak, İK departmanlarının karar alma süreçlerinde sezgiler yerine veriye dayalı kanıtları kullanmasının önemi üzerinde durulmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
selamlar. Hepimiz bir iş yerinde
0:02
çalışıyoruz, değil mi? Ama peki bu iş
0:04
yerlerini yöneten çoğu zaman gözle
0:07
görmediğimiz ama aslında her anımızı
0:09
etkileyen o gizli kuralları hiç
0:10
düşündünüz mü? İşte bugün tam olarak bu
0:13
görünmez kuralların perdesini
0:15
aralıyoruz. Hazırsanız başlayalım. Hadi
0:18
dürüst olalım. İnsan kaynakları ya da
0:19
kısaca ik deyince aklınıza ne geliyor?
0:22
Muhtemelen işe alımlar, mülakatlar belki
0:24
bir de o tatsız konu işten çıkarmalar.
0:27
Eğer aklınızda sadece bunlar varsa sıkı
0:29
durun. Çünkü birazdan görecekleriniz
0:31
sizi gerçekten şaşırtabilir. Çünkü ik o
0:34
bildiğimizin çok daha ötesinde tıpkı bir
0:37
binanın temelindeki duvarların
0:39
arkasındaki gizli mimari gibi şirket
0:42
hayatını ayakta tutan her şeyin düzenli
0:44
işlemesini sağlayan bir sistem. Gelin
0:47
şimdi bu mimarinin planını elinize
0:49
verelim ve o gizli kuralları hep
0:50
birlikte ortaya çıkaralım. Ve ilk
0:52
konumuz iş yerinin belki de en
0:55
hareketli, en dramatik kısmı. çatışmalar
0:59
ve anlaşmazlıklar.
1:00
Yani taraflar karşı karşıya gelince ne
1:03
oluyor? Bu uyuşmazlıklar nasıl ele
1:05
alınıyor? Bakalım. Bakın temelde iki tür
1:08
anlaşmazlık var. Birincisi menfaat
1:10
uyuşmazlığı. Yani ortada henüz olmayan
1:13
bir şey için pazarlık var. Mesela
1:15
maaşıma zam istiyorum dediğinizde bu bir
1:17
menfaat uyuşmazlığıdır. Diğeri ise hak
1:20
uyuşmazlığı. Burada olay zaten var olan
1:23
bir kuralın mesela sözleşmenizdeki bir
1:25
maddenin nasıl yorumlanacağı ile ilgili.
1:27
Bu maddeye göre benim bu hakkım var
1:29
demek gibi. Biri geleceği diğeri bugünü
1:32
ilgilendiriyor. İşte aradaki fark bu
1:34
kadar net ve önemli. Peki menfaat
1:36
uyuşmazlıklarında grev bir hak? Evet.
1:39
Ama her zaman değil. Düşünsenize
1:41
itfaiyeciler grevde ya da şehirdeki tüm
1:43
otobüsler durmuş. İşte bu gibi
1:45
durumlarda yani toplumun genelini
1:47
doğrudan etkileyen kritik hizmetlerde
1:49
kamu düzeni devreye giriyor ve grev
1:51
hakkı kısıtlanabiliyor. Bu da sistemin
1:54
kendi içindeki çok önemli bir denge
1:55
mekanizması aslında. Gelelim o milyon
1:58
dolarlık soruya. Hepimizin aklını
2:00
kurcalayan bir konu maaşlar. Bir şirket
2:03
bir pozisyonun maaşını neye göre
2:05
belirler? İşin değerini nasıl ölçer?
2:07
İşte şimdi bu gizemin peşine düşüyoruz.
2:10
Mesela bir yazılım mühendisi neden bir
2:12
ofis yöneticisinden daha fazla
2:14
kazanıyor? Cevap: O koltuklarda oturan
2:16
Ahmet ya da Ayşe değil. Hayır. Hayır.
2:18
Cevap tamamen koltuğun kendisiyle yani
2:21
işin doğasıyla ilgili. İşte şirketlerin
2:24
bu koltuğun değerini ölçtüğü sisteme de
2:27
iş değerlemesi deniyor. Peki bu
2:29
değerleme nasıl yapılıyor? Genellikle
2:30
dört ana kritere bakılıyor. Bir bu iş ne
2:33
kadar beceriye ne kadar uzmanlık
2:35
gerektiriyor? 2. Ne kadar zihinsel ya da
2:37
fiziksel efor istiyor? 3. sorumluluğu ne
2:40
kadar büyük ve 4. Çalışma koşulları ne
2:42
kadar zorlu. İşte bu dört temel faktör
2:45
bir işin değerini ortaya çıkarıyor. Ve
2:47
şimdi çok ama çok önemli bir noktaya
2:50
geldik. Lütfen buraya dikkat edin. İş
2:52
değerlemesi sizin ne kadar verimli
2:54
çalıştığınızla asla ilgilenmez.
2:57
Şaşırtıcı değil mi? Çünkü iş değerlemesi
3:00
dediğimiz gibi koltuğun değerini ölçer.
3:03
Sizin performansınızı değil. Sizin
3:05
performansınız yani verimliliğiniz
3:07
maaşınızın temelini değil, primler,
3:10
bonuslar gibi değişken kısımlarını
3:11
etkiler. Yani temel maaş ve performans
3:14
primi. Bu ikisi apayrı şeyler. Bunu
3:17
sakın unutmayın. Peki tüm bu
3:19
değerlendirmeler nerede yazıyor? İşte
3:21
ilk belge karşımızda. İş tanımı. Bu
3:24
belge çok basit bir soruyu cevaplar. Bu
3:26
iş nedir? İçinde görevler, sorumluluklar
3:29
yani o koltukta oturan kişinin ne
3:31
yapacağı yazar. Hemen ardından da iş
3:34
gerekleri belgesi gelir. Bu da bir başka
3:37
basit soruyu cevaplar. Peki bu işi kim
3:39
yapabilir? Yani o koltuğa oturmak için
3:42
hangi özelliklere sahip olmanız lazım?
3:45
Ne kadar eğitim, ne kadar deneyim
3:46
gerekiyor? Biri ne, diğeri kim sorusunun
3:49
cevabı. Bu kadar basit. Ekranda
3:51
gördüğünüz bu kesir yani 1/4. Bu aslında
3:54
hepimizi ilgilendiren yasal bir koruma
3:56
kalkanı. Ne demek bu? Eğer bir borcunuz
3:59
varsa nafaka hariç alacaklılar
4:01
maaşınızın en fazla dörte birine haciz
4:04
koydulabilir. Yani maaşınızın tamamına
4:06
el koyamazlar. Bu kural en zor
4:09
zamanlarda bile temel yaşamınızı
4:10
sürdürebilmeniz için konulmuş çok önemli
4:13
bir güvence. Tamam, maaş konusunu
4:15
anladık. Peki ya kariyer, şirket içinde
4:17
nasıl yükseliriz? Ya da bazılarımızın
4:19
hayali olan o yurt dışı görevleri. Şimdi
4:22
rotamızı bu konulara yani gelişim ve
4:24
kariyer yollarına çeviriyoruz. Büyük
4:26
uluslararası şirketler yurt dışına
4:28
yönetici gönderir. Değil mi? Bunlara
4:30
expat diyoruz. İşte bu yöneticilerin
4:32
farklı misyonları olabiliyor. Mesela
4:34
ekrandaki şu ifadeye bir bakın. Bu yapı
4:36
kurucu dediğimiz bir expat yöneticinin
4:38
görev tanımı. Yani diyor ki git oraya
4:41
bizim ana merkezdeki düzenimizi, çalışma
4:43
kültürümüzü al. O yeni ofise kopyala ve
4:45
yapıştır. Görev bu kadar net. İyi de bu
4:48
yurt dışı görevleri bazen neden
4:50
fiyaskoyla sonuçlanıyor? İnsanın aklına
4:53
ilk gelen yöneticinin teknik olarak
4:55
yetersiz kalması değil mi? Ama
4:57
araştırmalar diyor ki hayır. Grafiğe bir
4:59
bakın. Başarısızlığın en büyük nedeni
5:02
teknik yetersizlikten fersah fersah
5:04
önde. Kişinin veya ailesinin o yeni
5:07
ülkenin kültürüne, yaşam tarzına adapte
5:09
olamaması. Yani olay tamamen insani ve
5:12
sosyal ve bu uyum sorunları şirketlere
5:15
hem paraya hem de prestije mal oluyor.
5:17
Şirket içinde yükselmenin bir diğer
5:19
anahtarı da mentorluk. Peki mentorluk
5:22
ne? Bu size sadece belirli bir işi ya da
5:25
programı öğreten bir koçluk değil.
5:27
Hayır. Mentorluk çok daha uzun soluklu
5:29
bir ilişki. Tecrübeli, kıdemli birinin
5:32
size yol göstermesi, kariyerinizle
5:34
ilgili akıl vermesi. Bir nevi abeylik ya
5:36
da ablalık yapması demek. Biri balık
5:38
tutmayı öğretir. Diğeri ise hangi
5:40
denizde avlanmanız gerektiğini söyler.
5:42
Aradaki fark şimdi biraz daha ciddi ama
5:45
hepimiz için hayati önem taşıyan
5:47
konulara geliyoruz. Güvenlik ve yasal
5:49
sınırlar. Yani bizi koruyan ve işverenle
5:52
aramızdaki ilişkiyi belirleyen o temel
5:54
kurallar. İş yerindeki sağlık
5:56
sorunlarını ikiye ayırmamız lazım.
5:58
Birincisi iş kazası. Adı üstünde kaza
6:01
yani aniden olan pat diye gelişen bir
6:03
olay. İkincisi ise meslek hastalığı. Bu
6:06
yavaş yavaş sinsi sinsi ilerler.
6:09
Yaptığınız iş yüzünden sürekli aynı şeye
6:11
maruz kalmanız sonucu yıllar içinde
6:13
ortaya çıkar. Biri ani bir darbe, diğeri
6:15
ise zamanla oluşan bir yıpranma gibi.
6:18
Ekranda kocaman bir sayı var. 1 milyon.
6:20
Peki bu ne anlama geliyor? Bu sayı
6:22
şirketlerin güvenlik performansını adil
6:24
bir şekilde karşılaştırmak için
6:26
kullanılan bir standart. Formül şu: 1
6:28
milyon çalışma saatinde kaç kaza oldu?
6:30
Bu sayede on binlerce işçisi olan D bir
6:33
fabrikayla 50 kişilik küçük bir
6:34
atölyenin güvenlik karnelerini elmayla
6:37
elmayı karşılaştırır gibi adil bir
6:39
şekilde yan yana koyabiliyoruz. İstifa
6:41
ettiniz. Her şey bitti. Özgürsünüz. Öyle
6:43
mi düşünüyorsunuz? Pek de sayılmaz. İş
6:46
sözleşmenize dikkat edin. Çünkü
6:48
imzaladığınız bazı maddeler siz işten
6:50
ayrıldıktan sonra bile peşinizi
6:51
bırakmayabilir. Mesela rekabet etmeme
6:54
maddesi. Bu madde belirli bir süre
6:56
boyunca rakip bir şirkette çalışmanızı
6:58
yasaklayabilir. Yani kapıyı çarpıp
7:00
çıkmakla her şey bitmiyor. Ve geldik son
7:02
bölüme. Artık ilke departmanları fal
7:04
bakarak ya da iç güdülerle hareket
7:06
etmiyor. Şimdi insan kaynaklarının
7:09
modern, stratejik ve tamamen veriye
7:11
dayalı yüzüyle tanışma zamanı. Peki bu
7:14
yeni nesil İK nasıl çalışıyor? Aslında
7:17
süreç çok mantıklı. Birinci adım işe
7:19
alım maliyeti. Çalışanların ne kadar
7:21
sürede şirketten ayrıldığı gibi her
7:23
türlü veriyi topluyorlar. İkinci adım bu
7:25
verileri analiz edip neden böyle oluyor
7:28
sorusunun cevabını yani gizli kalmış
7:30
desenleri buluyorlar. Ve üçüncü en
7:32
önemli adım artık kararlarını bence
7:34
böyle diyerek değil o verilerin
7:36
gösterdiği somut kanıtlara dayanarak
7:38
veriyorlar. Hemen somut bir örnekle
7:40
açıklayalım. Mesela bir şirket neden
7:42
çalışanlarına eğitim verir? Sadece daha
7:45
bilgili olsunlar diye mi? Hayır. İşin
7:47
ekonomik bir hedefi var. Diyelim ki
7:49
üretim yapan bir firma. Daha iyi eğitim
7:51
almış bir çalışan daha az hatalı ürün
7:53
çıkarır. Bu ne demek? Daha az hammadde
7:56
israfı demek. Daha az israf ne demek?
7:58
Doğrudan şirketin kasasında daha fazla
8:00
para kalması demek. İşte size İK
8:02
kararının bilançoya direkt etkisi. İşte
8:04
böyle. İş hayatımızın arka planında
8:07
işleyen o görünmez kurallardan
8:09
bazılarını birlikte aydınlattık. Şimdi
8:11
tüm bu anlattıklarımdan sonra size son
8:14
bir soru sormak istiyorum. Şöyle bir
8:16
durup düşünün. Sizin çalıştığınız yer bu
8:19
kurallara ne kadar uyuyor? Kararlar ne
8:21
kadar adil alınıyor? Bu sorunun cevabı
8:24
aslında kariyeriniz ve çalışma hayatınız
8:26
hakkında size çok şey söyleyecektir.
#Education
#Vocational & Continuing Education
#Career Resources & Planning

