Up next in 10
Auzef İnsan Hakları ve Sosyal Hizmet 2025-2026 Final Soruları
https://lolonolo.com/2026/06/14/insan-haklari-ve-sosyal-hizmet-2025-2026-final-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. AOF ve AUEF uzaktan
0:02
Eğitim Tayfası ekran başına bu çok özel
0:06
yüksek verimli sınav hazırlık rehberine
0:08
hoş geldiniz. Yaklaşan İnsan Hakları ve
0:10
Sosyal Hizmet final sınavınız için o
0:12
kalın, yoğun ve karmaşık materyalleri
0:15
aldık, süzdük, damıttık ve doğrudan
0:17
hedefe yönelik harika bir masterclass
0:20
hazırladık. Bu açıklayıcı inceleme
0:22
sınavda karşınıza çıkacak o meşhur
0:24
tuzakları atlatmanız ve en yüksek puanı
0:26
kapmanız için ihtiyacınız olan nihai
0:29
kopya kartınız olacak. Ben gerçekten çok
0:31
heyecanlıyım. Umarım siz de
0:32
hazırsınızdır. Pekala, hadi yol
0:35
haritamıza hızlıca bir bakalım. Üç ana
0:37
durağımız var. Önce hakların o teorik
0:39
temellerine ineceğiz. Ardından yaşlı,
0:42
mülteci ve kadın haklarını
0:43
inceleyeceğiz. Ve son olarak
0:45
sınırlandırmalar ve sosyal hizmet
0:47
konularıyla tüm resmi tamamlayacağız.
0:49
Birinci modül, hakların teorik
0:51
temelleri. Hiç gözünüz korkmasın.
0:53
Dersinizin temelini oluşturan o soyut
0:55
teorileri şimdi şipşak
0:57
basitleştireceğiz.
0:58
Şimdi lütfen buraya çok çok dikkat edin.
1:01
Çünkü burada devasa bir sınav tuzağı
1:03
yatıyor. Hakları kuşaklarına göre yani
1:05
1inci, 2ci ve 3üncü kuşak olarak ayıran
1:07
kişi Karel vasak'tır. Jelinek ise olaya
1:10
tamamen farklı bakar. bireyin devlet
1:12
karşısındaki durumunu inceler ve hakları
1:15
negatif, pozitif, aktif statü olarak
1:17
sınıflandırır. Sınavda şıkları okurken
1:19
şunu asla aklınızdan çıkarmayın. Birinci
1:22
kuşak Haklar Kavramur Jelinek'in statü
1:24
teorisinin bir parçası kesinlikle ama
1:26
kesinlikle değildir. İkisini birbirine
1:28
karıştırmanızı isteyecekler. Sakın bu
1:30
tuzağa düşmeyin. Gelelim doğal hakları
1:32
eleştirenlere. Yani buradaki kritik
1:34
nokta şu: Doğal haklar herkesin çok
1:37
sevdiği evrensel bir kavram gibi dursa
1:39
da tarihteki bu üç ana grubu zihninize
1:42
kazıyın. Marksistler, hukuki
1:44
pozitivistler ve mantıki pozitivistler.
1:46
Sınavda çoktan seçmeli bir soruda,
1:48
"Aşağıdakilerden hangisi doğal hakları
1:50
eleştirenlerden biri değildir?"
1:52
dendiğinde bu üçlü kısa kontrol listeniz
1:54
tam anlamıyla hayat kurtaracak. Peki
1:57
insan hakları durduk yere mi popüler
1:58
oldu? Tabii ki hayır. Dünyada bir şeyler
2:01
ters gittiği için bu kavram yükselişe
2:02
geçti. Yoksulluk, eşitsizlik ve
2:04
adaletsizlik. İşte bu popülerliğin asıl
2:07
itici güçleri bunlardır. Ve tam da
2:09
burada efsanevi bir mit çürütme yapalım.
2:11
Şıklarda çok sık göreceğiniz toplumsal
2:13
refah artışı kavramı insan haklarının
2:15
popülerleşmesine yol açan bir etken
2:17
falan değildir. Tam tersine refahın
2:19
adaletsiz dağılımı ve krizler bu
2:21
hakların savunulmasını zorunlu
2:22
kılmıştır. O yüzden bu klasik numarayı
2:25
şıklarda görünce hiç acımayın, anında
2:27
eleyin. Ayrımcılığın hukuki tanımına
2:29
geldiğimizde objektif ve makul bir neden
2:32
olmaksızın kısmı bizim anahtar
2:34
kelimemiz. Eğer ortada gerçekten geçerli
2:36
bir sebep yokken aynı durumdaki
2:38
insanlara farklı davranılıyorsa işte
2:41
orada net bir ayrımcılık vardır. Bu
2:43
arada laf tanımlardan açılmışken
2:46
aklınızda bulunsun sınavda insanı
2:48
tanımlamaya çalışan bazı indirgemeci
2:50
yaklaşımlar göreceksiniz. Bilin bakalım
2:52
şıklarda sizi ne bekliyor. Mantık
2:54
silsilesi içinde unutan hayvan ifadesi
2:57
bu indirgemeci insan tanımları arasında
2:59
yer almaz. Çok garip bir detay
3:01
farkındayım ama hafızanıza bir kez
3:03
kazındı mı sınavda doğrudan hanenize 1
3:05
puan yazdıracak. İkinci modül yaşlı
3:08
mülteci ve kadın hakları. Evet artık
3:11
soyut teorilerden biraz uzaklaşıyor ve
3:14
doğrudan sahaya sizin de çalışacağınız
3:16
kırılgan grupların gerçeklerine
3:18
odaklanıyoruz. Ve bu da aslında her şeyi
3:20
harika özetliyor. Birleşmiş Milletler'in
3:23
yaşlılar için belirlediği o soyut
3:24
ilkelerin gerçek dünyada ne anlama
3:27
geldiğini bilmek eşleştirme sorularında
3:29
sizi ipten alacak. Şıklarda temel
3:31
ihtiyaçları erişim deniyorsa cevabınız
3:33
hemen bağımsızlık olmalı. Medyada
3:36
farkındalık kelimesini görüyorsanız bu
3:38
doğrudan yaşlının saygınlık hakkı ile
3:40
ilgilidir. Göçmen yaşlıların yeni
3:42
topluma katılımı meselesi ise kalkınma
3:44
teması altındadır. Lütfen bu kilit
3:47
kelimeleri birbirine sıkıca düğümleyin.
3:49
10. Sadece 10. Bu sayıyı sakın
3:52
unutmayın. Çünkü Türkiye'de mülteci
3:54
barınma merkezi bulunan tam 10 il
3:56
vardır. Şunu da ekleyelim. Mültecilerle
3:59
ilgili alan inanılmaz dinamiktir.
4:00
Türkiye'de bu çalışmalar Cenevre
4:02
Sözleşmesi ve Afrika Birliği Sözleşmesi
4:04
çerçevesinde yürütülüyor. Ve çok önemli
4:06
bir not 2015 yılında devasa bir
4:09
yönetimsel değişiklik oldu ve göç
4:11
hizmetlerinin sorumluluğunu giyegiyme
4:13
yani Göç İdaresi Genel Müdürlüğü
4:15
üstlendi. O yılı ve bu 10 rakamını
4:18
cebinize mutlaka koyun. Toplumsal
4:20
cinsiyete dayalı şiddetle mücadele
4:22
ileride mesleğinizin en hassas, en
4:25
kritik yönlerinden biri olacak. Kadın
4:27
hakları bağlamında karşınıza çıkacak ve
4:29
bilmeniz gereken en acı gerçeklerden
4:31
biri şudur. Yaşanan şiddet türleri
4:34
arasında mağdurun başkalarına anlatmakta
4:36
ve resmi makamlara rapor etmekte en çok
4:38
zorlandığı tür maalesef cinsel
4:40
şiddettir. Bu sadece bir sınav sorusu
4:43
değil. Sahaya çıktığınızda
4:44
yüzleşeceğiniz en büyük mesleki
4:46
gerçekliklerden biridir. Yine tek ve son
4:48
derece güçlü bir başka sayı 18. Bu sayı
4:52
kadın haklarının uluslararası düzeyde
4:54
korunmasındaki o temel metin olan CDAV
4:57
yani kadına karşı her türlü ayrımcılığın
4:59
ortadan kaldırılması sözleşmesi Komitesi
5:01
tarafından belirlenmiştir. Cedda
5:03
Komitesi asgari evlenme yaşının
5:05
istisnasız 18 olması gerektiğini
5:07
öngörür. Çocuk yaşlı evliliklerle
5:09
mücadelenin uluslararası yasal dayanağı
5:11
tam olarak bu sayının ta kendisidir.
5:14
Ayrımcılığın tanımını az önce
5:15
konuşmuştuk hatırlarsanız. Şimdi bunu
5:17
doğrudan devletin ve o koca sistemin
5:20
sorumluluğuna bağlıyoruz. Saygı duyma
5:22
yükümlülüğü kulağa genel geçer, kibar
5:24
bir nezaket kuralı gibi gelebilir ama
5:26
hukuki anlamda çok net çelik gibi bir
5:28
sınır çizer. Bu aktif olarak iyilik
5:31
yapmaktan ziyade ayrımcılık içeren
5:33
herhangi bir eylemden kesinlikle kaçınma
5:35
zorluluğudur. Yani sistemin kendi eliyle
5:38
yeni bir eşitsizlik yaratmaması
5:40
demektir. Modül 3. Sınırlandırmalar ve
5:43
sosyal hizmet. İşin kural kitabına bakma
5:46
vakti geldi. Temel haklar nasıl
5:48
yönetiliyor? Biraz da ona bakalım. İşte
5:50
sınav kağıdınızda karşınıza çıkmak için
5:52
adeta çırpınan o konu temel haklar. Öyle
5:55
herkesin kafasına göre
5:56
sınırlandırılamaz. Çok katı ölçütlerimiz
5:58
var. Bunlar kanunilik, meşru amaç ve
6:00
demokratik düzene uygunluktur. Şimdi o
6:02
klasik tuzaklardan kaçınma tekniğimizi
6:04
tekrar sahaya sürüyoruz. Şıklarda çok
6:06
şık ve havalı durduğu için kuvvetler
6:08
ayrılığını araya sıkıştırırlar. Aman
6:10
diyeyim. Kuvvetler ayrılığı bir devlet
6:11
yönetimi ilkesidir. Bir hakkın
6:13
sınırlandırılma ölçüde kesinlikle
6:15
değildir. Bu şıkkı gördüğünüz an üstüne
6:17
çarpıya atın gitsin. Peki hakların neden
6:19
sınırlandırılabildiğinin arkasındaki o
6:21
mantık ne? Aslında çok basit. İnsan
6:23
hakları temeldir ve vazgeçilmezdir.
6:25
Evet. Ancak hepimizin bildiği o kural
6:27
gereği birinin hakkının başladığı yerde
6:29
diğerininki biter. Dolayısıyla sınırsız
6:31
ve denetimsiz değillerdir. Buradaki
6:33
kritik nokta şu: Bu sınırlama devletin o
6:35
anki keyfine, ruh haline göre yapılamaz.
6:37
Herhangi bir kısıtlama mutlaka
6:39
öngörülebilir olmalı ve önceden yazılı
6:41
bir kanuna dayanmalıdır. Ortada kanun
6:43
yoksa sınırlama da olamaz. Bu kadar net.
6:45
Şimdi devletin yasal çerçevesinden biraz
6:47
sıyrılıp asıl sizin mesleğin özüne
6:50
dönelim. Sosyal hizmet öyle uzaktan
6:52
bakıldığı gibi sıradan bir yardım
6:53
faaliyeti değildir. Çok güçlü bir
6:55
savunuculuk mesleğidir. Ve sınav size bu
6:58
savunuculuğun o taşıyıcı dört sütununu
7:00
soracak. Bu dört ilke şunlar: Araştırma,
7:03
çatışma çözümü, kaynaklarla bağlantı
7:05
kurma ve eğitim. Yani sizler sahada
7:08
sadece sorunları tespit eden kişiler
7:10
değil, araştıran, çözen ve insanları
7:13
eğiten birer aktif köprü olacaksınız.
7:15
Tabii bu savunuculuk görevi koca koca
7:17
devlet binalarıyla sınırlı kalmıyor.
7:20
Sivil toplum kuruluşları yani hepimizin
7:22
bildiği adıyla STK'lar sosyal hizmet
7:25
alanında o hantal bürokrasiye kıyasla
7:27
inanılmaz hızlı ve esnek destekler
7:30
sağlıyor. Biz STK'nın sokaktaki birine
7:33
anında barınma sağlaması veya mağdurlara
7:35
o saniye hukuki danışmanlık sunabilmesi
7:38
işte bu savunuculuğun kağıt üzerinde
7:40
kalmayıp sahada nefes alan gerçek
7:42
hayattaki pratik karşılığıdır. Konuyu
7:44
toparlamadan önce bir bakalım
7:46
Türkiye'deki bir yabancı devlete dilekçe
7:48
verip hakkını arayabilir mi? Cevap evet
7:51
ama çok ama çok kritik bir şartta o
7:53
şartın adı karşılıklılık yani
7:55
mütekabiliyet esası. Bu şu demek oluyor.
7:58
Eğer o yabancının kendi ülkesi de bizim
8:00
vatandaşlarımıza benzer bir dilekçe
8:02
hakkı tanıyorsa biz de onlara bu hakkı
8:04
veriyoruz. O yüzden sınavda yabancıların
8:07
dilekçe hakkı sorulduğunda gözünüz hemen
8:09
şıklardaki o altın kelimeyi,
8:11
karşılıklılık ifadesini arasın. Ve işte
8:14
bütün bu anlattığımız teorilerin,
8:16
kuralların, yasaların gelip düğümlendiği
8:19
son nokta burası. Sınav kağıdındaki o
8:21
soruları bir güzel yanıtlayıp sonunda
8:23
sahaya çıktığınızda bir yanda
8:25
masanızdaki o soğuk mevzuatın sınırları,
8:28
diğer yanda karşınızda oturan temel
8:31
hakları elinden alınmış bir insanın
8:32
gerçekliği olacak. İşte tam o arada
8:35
sıkışacağınız anlar gelecek. Bir yanda
8:37
devletin sınırlandırmaları, diğer yanda
8:39
sizin o müthiş savunuculuk misyonunuz.
8:41
Peki ya siz geleceğin uzmanları olarak
8:44
bu ince dengeyi nasıl kuracaksınız? Bu
8:47
sizin en büyük mesleki sanatınız olacak.
8:49
Umarım bu incelememiz o karmaşık
8:51
konuları zihninizde biraz daha
8:53
berraklaştırmış ve sınav tuzaklarını bir
8:55
bir görünür kılmıştır. 2025-2026
8:59
AF ve AUEF finallerinizde hepinize zihin
9:01
açıklığı diliyorum. Sınavda şov yapın.
9:03
Kendinize çok çok iyi bakın ve
9:05
başarılar.
Jobs & Education