Auzef İlk Yardım Ünite-3 https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Acil bir durumda zaman nasıl da yavaşlar
0:02
değil mi? Sanki her saniye bir ömür gibi
0:04
gelir. Ama işte o değerli saniyelerde
0:07
atacağımız doğru adımlar var ya bazen
0:09
bir hayatla ölüm arasındaki o ince
0:11
çizgiyi belirleyebilir. Gelin şimdi o en
0:14
kritik anlarda bir hayatı nasıl
0:16
kurtarabiliriz? Bunu adım adım
0:17
öğrenelim. Şöyle bir hayal edin. Yolda
0:19
yürüyorsunuz. Kalabalık bir yer ve bir
0:22
anda biri yere yığılıyor. Etrafta bir
0:24
koşuşturma. Çoğu insan ne yapacağını
0:27
bilemeden donup kalır. Peki ya siz? Siz
0:29
o an ne yapardınız? Panikler miydiniz?
0:32
Yoksa soğukkanlı bir şekilde duruma el
0:34
mi atardınız? İşte şimdi
0:36
konuşacaklarımız o an geldiğinde sizi
0:38
bir seyirci olmaktan çıkarıp bir
0:40
kahramana dönüştürebilir. Çünkü
0:43
biliyorsunuz ilk yardımda sadece iyi
0:45
niyet yetmiyor. Hatta bazen bilgi
0:47
olmadan atılan bir adım e yardım etmek
0:49
yerine daha çok zarar bile verebilir.
0:51
İşte tam da bu yüzden buradayız.
0:53
Amacımız sadece iyi niyetli olmanız
0:55
değil aynı zamanda ne yaptığını bilen
0:57
etkili bir ilk yardımcı olmanız.
0:59
Anlatacaklarım sayesinde o kritik anda
1:01
doğru karar verebileceksiniz. Acil bir
1:04
durumu uzun bir maraton gibi değil de
1:06
kısa mesafeli bir koşu yani bir sprint
1:09
gibi düşünün. Özellikle o ilk birkaç
1:11
dakika aman Allah'ım o kadar önemli ki o
1:14
anlarda yapacaklarınız resmen her şeyin
1:16
gidişatını belirliyor. Gelin şimdi o
1:19
altın değerindeki ilk anlara
1:20
odaklanalım. Bir ilk yardımcı durumu
1:23
nasıl bir dedektif gibi şıp diye analiz
1:25
etmeli onu bir görelim. Eee, bir sorunu
1:28
çözmek için önce normalin ne olduğunu
1:30
bilmek lazım, değil mi? Mantık çok
1:32
basit. Düşünsenize bir araba tamircisi
1:34
bile motorun o sağlıklı, tıkır tıkır
1:37
sesini bilmezse arızayı nasıl anlasın
1:39
ki? İşte bizim için de o sağlıklı motor
1:42
sesi vücudun temel ritimleri yani nabız
1:45
ve solunum. Her şey buradan başlıyor.
1:48
Önce nabız, vüyudun adeta yaşam ritmi.
1:51
Sağlıklı, dinlenmekte olan bir
1:52
yetişkinin kalbi dakikada ortalama 60
1:54
ila 100 kez atar. İşte bu bizim referans
1:57
noktamız yani normal dediğimiz şey.
1:59
Hatta hemen deneyebilirsiniz.
2:01
Bileğinizin içine veya boynunuza iki
2:02
parmağınızı koyun. O hissettiğiniz ritim
2:04
var ya işte o hayatın ta kendisi. Peki
2:07
ya solunum? O da vücudun yakıtı. Yine
2:10
dinlenen bir yetişkin düşünelim.
2:11
dakikada yaklaşık 12 ila 20 kez böyle
2:14
sessizce nefes alıp verir. İşte bu iki
2:16
sayı yani nabız ve solunum bizim adeta
2:19
kontrol panelimiz gibidir. Bu rakamlar
2:21
aniden fırlar ya da düşerse anlıyoruz ki
2:24
içeride bir şeyler yolunda gitmiyor.
2:25
Bize bir alarm veriyor. Ama durun burada
2:29
çok ama çok önemli bir detay var. Sakın
2:31
unutmayın. Bebekler ve çocuklar bizim
2:34
minyatür bir versiyonumuz değiller.
2:36
Onların metabolizmaları yani motorları
2:39
çok daha hızlı çalışır. Hani küçük bir
2:41
arabanın motoru daha yüksek devirde
2:43
çalışır ya. Aynen o hesap. Bu yüzden hem
2:46
nabızları hem de solunumları biz
2:49
yetişkinlerden çok daha hızlıdır. Bu
2:51
farkı bilmek bir çocuğu değerlendirirken
2:54
boşu boşuna panik olmanızı engeller
2:56
hayatidir. Tamam. Teorik bilgileri cebe
2:59
attık. Şimdi pratik zamanı sahaya
3:01
iniyoruz. Olay yerindeyiz. Diyelim ki
3:03
etrafın güvenli olduğundan emin olduktan
3:05
sonra atacağımız ilk ama bakın altını
3:08
çiziyorum. En önemli adım ne? Kişinin
3:11
bizimle olup olmadığını anlamak. Yani
3:13
bilincini kontrol etmek. Her şey işte bu
3:16
basit ama hayati kontrolle başlıyor.
3:18
Peki niye hemen kanayan yaraya
3:20
koşmuyoruz da önce bilince bakıyoruz?
3:22
Çünkü bu ilk kontrol bizim yol haritamız
3:25
gibi bir şey. Bize anında üç kritik
3:27
bilgi veriyor. Birincisi durum ne kadar
3:30
ciddi? İkincisi diyelim ortamda birden
3:33
fazla yaralı var. Öncelik kimde? Ve
3:36
üçüncüsü, en önemlisi hangi yöntemi
3:38
uygulayacağız? Yani anlayacağınız bu ilk
3:41
hamle bütün stratejimizi belirliyor ve
3:43
işte o yol haritasını çizecek sihirli
3:46
sorumuz geliyor. Öyle karmaşık testler
3:48
falan değil. Sadece iki kelimelik basit
3:50
bir soru. İyi misiniz? Ama bunu böyle
3:52
fısıldayarak değil, omuzlarına hafifçe
3:55
dokunurken net, yüksek ve duyulabilir
3:57
bir sesle sormak gerekiyor. Bu basit
3:59
soru var ya, bilincin o kapalı perdesini
4:01
aralayıp bize içeride neler olup
4:03
bittiğini gösteren anahtar resmen. Yani
4:06
protokolümüz çok basit. Sadece ü adım.
4:09
1. güvenlik. Kendin ve yaralı için
4:12
etrafı şöyle bir kol açan et. 2. Dokun
4:15
ve uyar. Omuzlarına hafifçe ama kararlı
4:18
bir şekilde dokunarak fiziksel bir
4:20
uyaran ver. Ve 3. Sor. Aynı anda yüksek
4:23
sesle iyi misiniz diye sor. Bu üç adıma
4:26
da tık yoksa yanıt alamıyorsanız karar
4:28
nettir. Bilinç kapalı. Tamam kararımızı
4:31
verdik. Bilinç kapalı. Yani beyinle
4:33
iletişim kopmuş durumda. Şimdi sırada en
4:36
hayati soru var. Peki vücut çalışmaya
4:39
devam ediyor mu? Daha basit bir dille
4:41
kişi nefes alıyor mu? İşte bunu anlamak
4:44
için tüm dünyadaki ilk yardımcıların
4:46
kullandığı o meşhur şaşmaz bir yöntem
4:48
var. Bak, dinle, hisset. Ve bu kontrol
4:51
için öyle dakikalarınız falan yok.
4:53
Sadece ve sadece 10 saniyeniz var. Evet,
4:56
10 saniye. Neden bu kadar az
4:58
diyeceksiniz? Çünkü eğer solunum
5:00
durduysa beyin saniyeler içinde
5:02
oksijensiz kalmaya başlıyor ve her geçen
5:04
saniye geri dönüşü olmayan hasarlar
5:07
demek. Tam bir zamanla yarış yani. Karar
5:10
için 10 saniye. Ne bir eksik ne bir
5:12
fazla. Bu yöntemin güzelliği de
5:14
basitliğinde zaten. Bakın ne yapıyoruz.
5:17
Bir elinizi yaralının alnına, diğerini
5:19
çenesine koyup başını hafifçe geriye
5:21
itiyorsunuz. Bu hareket hava yolunu
5:23
açıyor. Sonra kulağınızı ağzına ve
5:26
burnuna doğru eğiyorsunuz ve aynı anda
5:28
üç duyunuzu da kullanıyorsunuz.
5:30
Gözlerinizle göğüş kafesinin inip
5:32
kalktığına bakın. Kulağınızla o nefesin
5:35
sesini dinleyin ve yanağınızda nefesinin
5:37
sıcaklığını hissedin. Unutmayın bu
5:39
üçünden sadece birini bile yakalasanız
5:41
bu solunum var demektir. Pekala durumu
5:45
netleştirdik. Bilinç kapalı ama solunum
5:47
var. Bak, dinle, hissetle. Bunu anladık.
5:50
E peki şimdi ne olacak? Onu öylece sırt
5:52
üste bırakıp ambulansı mı bekleyeceğiz?
5:54
Kesinlikle hayır. İşte tam bu durumda
5:56
yapmamız gereken çok basit görünen ama
5:58
sessiz bir tehlikeyi önleyen, hayat
6:00
kurtaran bir hamle var sırada. Bu
6:02
senaryo ilk yardımda en çok karşımıza
6:05
çıkanlardan biri. Bilinci kapalı ve
6:07
sırtüstü yatan biri aslında tamamen
6:09
savunmasızdır. Neden mi? Çünkü gevşeyen
6:12
dili geriye doğru kayıp soluk borusunu
6:15
bir kapak gibi tıkayabilir. Ya da
6:17
midesindekiler ağzına gelirse kendi
6:20
kusmuyla boğulabilir. İşte bu sessiz
6:23
tehlikelerle savaşmak için elimizde çok
6:25
güçlü bir koz var. Peki çözüm ne? İşte
6:28
çözüm güvenli yan pozisyonu. Hani koma
6:31
pozisyonu diye de duymuşsunuzdur. Bu
6:33
pozisyon adeta yer çekimini hastanın
6:36
lehine çeviren basit bir mühendislik
6:37
harikası gibi. Vücudu yana çeviriyoruz
6:40
ve hop dilin soluk borusunu tıkama
6:42
ihtimali ortadan kalkıyor. Aynı zamanda
6:45
olur da kusarsa her şey güvenli bir
6:47
şekilde dışarı akıyor. Yani bu basit
6:49
pozisyon ambulans gelene kadar o kişinin
6:51
hayat sigortası oluyor resmen. Yani
6:54
aklınızda kalması gereken formül çok
6:56
basit. Bir kontrol listesi gibi düşünün.
6:58
Bilinç kapalı mı? Tik. Solunum var mı?
7:01
Tik. Eğer bu iki maddeyi de tik
7:03
atıyorsanız sonuç belli. Hiç düşünmeden,
7:06
hiç tereddüt etmeden kişiyi güvenli yan
7:08
pozisyonuna alıyorsunuz. Ve tabii ki
7:11
hemen 112'yi arayıp yardımın yolda
7:13
olduğundan emin oluyorsunuz. Fark
7:14
ettiniz mi? Bugün konuştuğumuz hiçbir
7:17
şey roket bilimi değil aslında. İyi
7:19
misiniz diye sormak. 10 saniye boyunca
7:22
bir nefesi dinlemek. Bir bedeni nazikçe
7:24
yan çevirmek. Bunlar öyle komplike tıbbi
7:27
müdahaleler falan değil. Hayır. Bunlar
7:29
hepimizin öğrenebileceği hatta bence
7:32
birbirimize borçlu olduğumuz basit ama
7:34
inanılmaz derecede güçlü adımlar.
7:36
Gerçekten hayat kurtaran adımlar. Artık
7:39
bu adımları biliyorsunuz. Lütfen bu
7:41
bilgileri bir kenara atmayın. Aklınızın
7:43
bir köşesinde hep taze kalsın. Çünkü bir
7:45
gün belki bir parkta, belki bir
7:47
alışveriş merkezinde yerde yatan birini
7:50
gördüğünüzde artık ne yapacağınızı
7:52
bileceksiniz. Panik yerine bilgiyle,
7:54
tereddüt yerine eylemle hareket
7:56
edeceksiniz. Peki soruyorum size o an
7:59
geldiğinde bir hayatın kahramanı olmaya
8:01
hazır mısınız?
#Health Conditions
#Health Education & Medical Training
#Public Health

