Up next in 10
Auzef İletişim Bilimi 2025 Üç Ders Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/16/iletisim-bilimi-2025-uc-ders-sorulari/
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
LoloNolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
dersimizde İletişim Bilimi 2025 üç ders
0:05
konularını ve sorularını inceliyoruz.
0:07
Hızlıca bugünkü haritamı bir göz atalım.
0:10
Birinci sırada iletişim süreci ve
0:11
modelleri var. Ardından 2de dil ve
0:14
kişiler arası iletişimi, 3te güven ve
0:16
kişilik faktörlerini göreceğiz. Sonra
0:18
kamerayı biraz daha geriye çekip 4te
0:20
kitle iletişimi ve medyayı, son olarak
0:22
5'te ise iletişim etiği ve siyaseti ele
0:24
alacağız. Yani anlayacağınız tek bir
0:26
mesajın o mikro mekaniğinden yola çıkıp
0:29
devasa kitle medyası ve siyasetin makro
0:31
düzeyine kadar uzanan harika bir
0:32
inceleme bizi bekliyor. Hazırsanız hadi
0:35
başlayalım. Birinci bölümümüz iletişim
0:37
süreci ve modelleri. İletişim bilimi en
0:40
temelinde biz bireylerin ve koskoca
0:42
toplumların nasıl anlam ürettiği ve bu
0:45
anlamın nasıl paylaştığı ile
0:46
ilgileniyor. Aslında bütün olay bu. O
0:49
anlamı üretmek ve karşı tarafa
0:51
geçirebilmek. Peki bu süreç nasıl
0:53
işliyor? Beş basit adımımız var. Kaynak,
0:56
mesaj, kanal, alıcı ve geri bildirim.
0:59
Şimdi burada bir saniye durun. Geri
1:02
bildirim hani o en sondaki madde var ya
1:04
işte o iletişime tek yönlü sıkıcı bir
1:07
yol olmaktan çıkarıp dairesel yaşayan
1:09
bir döngü haline getiriyor. Ama dikkatli
1:12
olun bu zincir her an kopabilir. Neden
1:14
mi? Çünkü psikolojik gürültü dediğimiz
1:17
bir baş belası var. Özellikle de
1:19
önyargı. Karşınızdaki kişinin size karşı
1:22
bir önyargısı varsa o iletişim döngüsü
1:24
daha başlamadan duvara çarpıp darmadağan
1:26
oluyor. Bu süreç bizi o meşhur Lasver
1:29
modeline götürüyor. Model olayı şu beş
1:32
efsane soruyla özetliyor. Kim, kime,
1:35
hangi kanaldan ne söylüyor ve ne etki
1:37
yaratıyor? Hepsi bu kadar. Ama bakın
1:39
sınavlar için resmen hayat kurtaran bir
1:41
bilgi vereceğim. Şimdi aranızda hangi
1:44
bağlamda diye bir soru duyan olursa
1:46
hemen o şıktan uzaklaşsın. Hangi
1:48
bağlamda sorusu Laswell'in bu teorisinde
1:51
kesinlikle ama kesinlikle yok. Şıklarda
1:53
görürseniz hiç düşünmeden üzerini çizin.
1:56
Devam edelim. Shannon ve Wever'ın
1:58
matematiksel modeli. Bu modelin en
2:00
büyüleyici tarafı ne biliyor musunuz? O
2:02
koca koca içinden çıkılmaz gibi görünen
2:04
iletişim krizlerini alıp sadece üç
2:06
spesifik seviyeye indirgemesi. Teknik,
2:09
anlamsal ve etkililik. Yani telefonun
2:12
çekmemesi veya sesin gitmemesi tamamen
2:14
teknik bir sorundur. Diyelim ki aynı
2:16
kelimeden ikimiz tamamen farklı şeyler
2:18
anlıyoruz. İşte bu da anlamsal bir
2:20
sorundur. Çözümlemesi inanılmaz
2:21
kolaylaşıyor, değil mi? Ve geldik çok
2:24
sık tuzağa düşülen Newcom'un ABX
2:27
modeline. Sınavda bu karşınıza çıkarsa
2:30
şunu asla aklınızdan çıkarmayın. Bu
2:32
model sadece ama sadece kişiler arası
2:35
uyum yani simetri arar. bireyin kendi
2:38
içsel uyumuyla veya kendi zihninin
2:40
içinde ne düşündüğüyle zerre kadar
2:42
ilgilenmez. Başkasıyla nasıl bir uyum
2:45
içindeyiz? Bütün odak noktamız tamamen
2:47
bu olmalı. Bölüm 2. Dil ve kişiler arası
2:51
iletişim. Temel mesajların nasıl
2:53
iletildiğini hallettik. Şimdi gelin bu
2:56
temelin üzerine insan etkileşiminin o
2:58
karmaşık ve bir o kadar da muazzam
3:01
dünyasını nasıl inşa ettiğimize bakalım.
3:03
Sosyal etkileşim dediğimiz şey
3:05
kimliğimizin ve gelişimimizin tam
3:06
anlamıyla ber kemiğidir. Ve bu süreçte
3:09
kullandığımız açık ara en sofistiki
3:11
aracımız konuşmaktır. Hani konuşmayı
3:13
sadece bir bilgiyi alıp diğerine
3:15
aktarmak gibi düşünmeyin. Aslında biz
3:17
konuşmayı başkalarının davranışlarını
3:19
aktif olarak yönlendirmek ve onları
3:21
etkilemek için kullanıyoruz. İşte tam da
3:24
bu noktada karşımıza Sapirw ikilisinin
3:27
ünlü dilsel görecelik denencesi çıkıyor.
3:29
İsim biraz akademik gelebilir ama ana
3:31
fikir şu: Dil sadece çevremizi
3:33
yansıtmaz. Dil, düşüncelerimizi ve bütün
3:36
bir dünyayı nasıl algıladığımızı aktif
3:39
bir şekilde şekillendirir. Şöyle
3:41
düşünün. Kar yağışını tanımlamak için
3:43
onlarca farklı kelimesi olan bir
3:45
kültürün dünyayı algılayışıyla o doğa
3:47
olayı için tek kelimesi olanınki asla
3:50
bir olamaz. Kelimelerimiz dünyamızın
3:52
sınırlarını çiziyor. Peki iletişim
3:55
sadece sözcükler midir? Tabii ki hayır.
3:58
Burada çok kritik bir tuzağa dikkat
4:00
çekmek istiyorum. Dil ötesi iletişim ve
4:02
kinezik yani beden dili. Bunları
4:05
kesinlikle birbirine karıştırmıyoruz.
4:07
Dil ötesi iletişim, ses tonunuz, konuşma
4:09
hızınız aralardaki duraklamalarınızdır.
4:12
Ancak duruş, mimikler veya bakışlar
4:14
bunlar doğrud kinezik alanın yani beden
4:17
dilinin konusudur. Karşınızdakine
4:19
kollarınızı bağlayıp dik dik
4:20
bakıyorsanız bu dil ötesi iletişim
4:22
değildir. Bas bayağı beden dilidir. Bu
4:25
net ayrım cepte mi? Harika. O zaman
4:28
3üncü bölümümüze yani güven ve kişilik
4:30
faktörlerine geçiş yapalım. İletişimi
4:33
arka plandan yöneten, o kişiler arası
4:35
bağlantıları dikte eden görünmez
4:37
psikolojik güçleri masaya yatırma vakti.
4:40
Güven hepimizin dilinde ama aslında tek
4:43
boyutlu basit bir şey değil. İnsan
4:45
ilişkilerinde güven çok yönlüdür. İki
4:48
temel ayağı vardır. Birincisi bilişsel
4:51
yani işin rasyonel ve mantık kısmı.
4:54
İkincisi ise duygusal temel. Yani birine
4:56
güvenirken hem zihnimizde bir fayda
4:58
maliyet süzgecinden geçiriyoruz hem de
5:01
kalbimizle, içgüdülerimizle bir bağ
5:03
kuruyoruz. İkisi bir araya gelmeden o
5:06
gerçek güven ne yazık ki oluşmuyor. Ve
5:09
tabii ki bireyleri birbirinden ayıran en
5:11
büyük faktör karakterimiz yani
5:13
kişiliğimiz. Hemen sınavda çok işinize
5:16
yarayacak spesifik bir özellikten
5:17
bahsedeyim. Başarıya yönelim. Bu
5:20
kişilerin çok net iki özelliği var. 1.
5:23
Başarıyı da başarısızlığı da tamamen
5:24
kendilerinden bilirler. İki dikkat edin
5:27
her zaman orta güçlükteki işleri tercih
5:29
ederler. Testlerde bu iki anahtar
5:32
ifadeyi yani kendinde görme ve orta
5:34
güçlük kelimelerini yan yana gördüğünüz
5:36
an cevabı yapıştırın geçin. Şimdi 4.
5:39
bloğumuza doğru perspektifimizi iyice
5:41
genişletiyoruz. Kitle iletişimi ve
5:44
medya. Artık iki kişinin arasındaki
5:46
sohbetten çıkıp iletişimin o devasa
5:49
toplumsal arenada nasıl işlediğine
5:51
bakıyoruz. Kitle iletişimi devasadır,
5:54
kamusaldır. İnanılmaz hızlıdır ve
5:56
milyonlarca insana aynı anda hitap eder.
5:59
Gündemi belirler, kitleleri anında
6:01
harekete geçirir. Ama işte buradaki en
6:04
kilit, en hayati kelime şudur: Geçici.
6:08
Medya ne kadar harika ve güçlü olursa
6:10
olsun onun en belirleyici yapısal
6:12
zayıflığı fazlasıyla geçici olmasıdır.
6:15
Bugün bütün ülkeyi sarsan bir olay yarın
6:17
sabah tamamen unutulabilir. Peki bu
6:21
devasa güç nasıl bir yapıya sahip? İşte
6:24
burada Herman ve Chomski'nin meşhur
6:26
propaganda modeli devreye giriyor. Bakın
6:29
bu model hakkında sıklıkla yapılan bir
6:31
hata var. Bu model medyaya ponçik
6:35
iyimser bir pencereden bakmaz. Tam
6:37
tersine medyanın sermaye ve iktidarla
6:40
olan ilişkisine son derece eleştirel
6:42
yaklaşır. Toplumda nasıl rıza
6:44
üretildiğini ifşa eden kesinlikle
6:47
negatif ve şüpheci bir çerçevedir. Hal
6:50
böyle olunca bizim bu medya fırtınasında
6:52
olup biteni doğru okuyabilmemiz için
6:54
medya okur yaazarlığı şart. Ama en büyük
6:57
problem ne biliyor musunuz? Bu hayati
6:59
becerinin resmi eğitim sistemimiz içinde
7:01
hala net ve köklü bir şekilde
7:03
konumlanamamış olması. Her saniye bilgi
7:06
tüketiyoruz ama onu nasıl
7:07
filtreleyeceğimizi yapılandırılmış bir
7:10
şekilde öğrenemiyoruz. Çok büyük bir
7:12
eksiklik. Ve geldik kapanışa doğru. 5.
7:16
Ve son bölümümüz iletişim etiği ve
7:18
siyaset. İletişimin o en makro
7:21
seviyesine halkla ilişkiler ve siyaset
7:23
sosyolojisine bakacağız. Halkla
7:26
ilişkiler etiği bağlamında Fitz Patrick
7:28
ve Guatier'in sorumlu savunma modeli
7:31
karşımıza çıkıyor. Bu modelin bize
7:33
anlattığı şey çok güçlü. Eğer
7:35
profesyoneller etik ilkelere sıkı sıkıya
7:38
bağlı kalırsa günün sonunda doğal olana
7:40
ulaşırlar. Dahası etiği hayatınıza
7:43
soktuğunuzda bu sizde doğru olanı yapma
7:46
alışkanlığı yaratır. Adeta bir etik kas
7:49
hafızası geliştiriyorsunuz diyebiliriz.
7:52
Ve tüm bu teorik yolculuğumuzun son
7:54
durağı, sosyolojik anlamda siyasetin
7:56
tanımı. Siyaset aslında nedir biliyor
7:58
musunuz? Amaçların belirlenmesi,
8:00
planların hazırlanması ve kaynakların
8:03
tahsisi süreçlerinin ta kendisidir.
8:05
Bireysel mesaj iletimi ile başlayan o
8:07
yolculuğun büyük ölçekte kitleleri ikna
8:09
süreçlerine ve siyasete nasıl
8:11
dönüştüğünü görmek gerçekten ufuk açıcı.
8:14
Tüm bu devasa iletişim ağları içinde
8:17
asıl düşünmemiz gereken soru şu:
8:19
Kararlarınızı gerçekten kendi özgür
8:21
iradenizle mi veriyorsunuz? Yoksa maruz
8:23
kaldığınız kitle iletişiminin bir sonucu
8:25
mu? Videoda incelediğimiz bu dersin ve
8:27
yıla ait çıkmış soruları kendiniz deneme
8:29
sınavı formatında çözmek ve kendinizi
8:31
test etmek için lolonolo.com adresini
8:34
ziyaret edebilir, videonun altındaki
8:36
açıklama kısmında yer alan bağlantıya
8:37
tıklayabilirsiniz.
Jobs & Education