Up next in 10
Auzef İşyerlerinde Gürültü ve Kontrolü 2025 Üç Ders Soruları
https://lolonolo.com/2026/08/25/isyerlerinde-gurultu-ve-kontrolu-2025-uc-ders-sorulari/
auzef, iş sağlığı ve güvenliği, İş Sağlığı ve Güvenliği, İşyerlerinde Gürültü Ve Kontrolü
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Lolo Nolo platformuna hoş geldiniz. Bu
0:02
incelemede iş yerlerinde gürültü ve
0:04
kontrolü 2025 müfredatını ve karşınıza
0:07
çıkacak kritik sınav sorularını masaya
0:10
yatırıyoruz. Ben bu süreçteki
0:12
rehberinizim. Amacımız sertifikasyon
0:14
sınavında puan getirecek o en yüksek
0:17
getirili, en can alıcı konuları şöyle
0:20
bir zihnimize kazımak. Sınavlar bazen
0:22
göz korkutucu olabilir biliyorum ama
0:25
bilgiyi doğru kurguladığımızda taşlar
0:27
yerine nasıl oturuyor birazdan
0:29
göreceksiniz. Hazırsanız odaklanalım ve
0:32
şu işi birlikte halledelim. Önümüzdeki
0:34
birkaç dakika boyunca izleyeceğimiz yol
0:36
haritamız tam olarak böyle. Dört ana
0:39
başlığımız var. Gürültünün fiziği,
0:41
işitmenin korunması, risk analizi ve son
0:43
olarak mevzuat ile tehlikeler. Hadi
0:46
hemen temellerle başlayalım. 1. bölüm
0:49
gürültünün fiziği ve ölçümü.
0:52
Sesi kontrol edebilmek için önce o sesin
0:54
fiziğini yani arka plandaki bilimi
0:56
konuşmamız lazım. Bakın sesin hareketini
0:59
hesaplamak aslında çok karmaşık değil.
1:01
Sınavda işinize yarayacak o altın formül
1:04
şu: Frekans eşittir hız bölü dalga boyu.
1:07
Diyelim ki ses dalgamız saniyede 50
1:09
metre hızda ilerliyor ve dalga boyu da
1:11
2,5 metre. Sadece basit bir bölme işlemi
1:14
yapıyoruz. 50'yi 2,5'a böldüğümüzde
1:16
frekansı 20 Hz olarak buluyoruz. İşte bu
1:19
kadar. İşin bütün matematiği aslında bu
1:21
temel ilişkide yatıyor. Gürültü
1:23
ölçümlerinde oktav bant analizleri sıkça
1:25
kullanılır ve işte burası tam bir sınav
1:27
tuzağa dikkat. Oktav demek zaten
1:29
katlanmak demek. Öyle değil mi? Sınavda
1:31
size bir oktav bant aralığının alt
1:33
sınırını örneğin 22 Hz olarak
1:36
verdiklerinde üst sınırı hesaplamaya
1:38
çalışmayın bile. Kural istisnasızdır.
1:40
Üst sınır daima alt sınırın tam iki
1:42
katıdır. Yani 22'nin 2 katı 44 Hz. Bu
1:46
cepte. Peki iş yerindeki ses her zaman
1:49
sabit bir motor uğultusu gibi midir?
1:51
Tabii ki hayır. Bir artar, bir azalır.
1:53
İşte bu sürekli dalgalanan, kararsız
1:55
gürültüyü ölçmek için eşdeğer ses düzeyi
1:58
veya kısaca LEQ kullanıyoruz. Bu o
2:02
karmaşık dalgalanmanın belirli bir
2:04
süredeki ortalama enerjisini veriyor
2:06
bize. Bir de sınav için ufak bir tüo
2:09
yasal ölçümlerde hep A skalası
2:11
kullanılır. Neden mi? Çünkü kanun koyucu
2:14
makinenin ne bağırdığıyla değil, sizin
2:16
insan kulağınızın o sesi nasıl
2:18
duyduğuyla ilgilenir. İkinci bölüme
2:20
geçiyoruz. İşitmenin korunması ve
2:22
kişisel koruyucu donanım. O ölçtüğümüz
2:25
sesleri çalışanları koruyacak somut
2:28
adımlara dönüştürme vakti. Bir işitme
2:30
koruma programının öyle sadece
2:32
çalışanlara kulaklık dağıtmaktan ibaret
2:34
olduğunu sanıyorsanız sınavda büyük
2:36
yanılırsınız. Bu sistematik bir süreçtir
2:39
ve dört temel sacağı vardır. Gürültü
2:42
analizi, işitme ölçümü, gürültü kontrolü
2:44
ve tıbbi sorumluluk. Şıklarda kafanızı
2:47
karıştırmak için genelde temel analiz
2:48
diye bir çeldirici koyarlar. Sakın 30'a
2:51
düşmeyin. Temel analiz diye bir standart
2:53
bileşenimiz yok. Sadece bu dördüne
2:55
odaklanın. Çalışanların işitme
2:57
testlerine yani odiyogramlara
2:59
baktığımızda evrensel bir dille
3:00
karşılaşırız. Uluslararası standartlar
3:03
burada hata payını sıfıra indirir.
3:04
Sınavda sağ kulak nasıl işaretlenir diye
3:07
soracaklar. Çok net. Sağ kulak hava
3:09
yolu, kemik iletimi her zaman kırmızı
3:12
renkle ve şu bildiğimiz açık köşeli
3:14
ayraç yani şu sembolüyle gösterilir.
3:17
Bunu aklınızın bir köşesine yazın.
3:19
Bedava bir sınav puanıdır bu. Kulak
3:21
koruyucularının üzerinde bir NRR yazar.
3:23
Gürültü azaltma derecesi. Ama o değer
3:25
kulağa gelen net sesi doğrudan vermez.
3:27
Güvenlik payı formülü uygulamamız şart.
3:30
Diyelim ki ortam gürültümüz 120 desbel.
3:32
Kulaklığımızın NRR değeri de 31.
3:35
Formülümüz neydi? NRR değerinden 7
3:37
çıkar, 2'ye böl ve ortam sesinden düş.
3:40
Yapalım. 31 - 7 = 24. 2'ye böldük 12.
3:44
Ortam sesi 120'den bu 12'yi
3:46
çıkardığımızda kulağa ulaşan net efektif
3:49
koruma 108 desbel. Bu kadar basit.
3:52
Hepimiz işitme kaybı hiç başlamasın
3:54
isteriz. Ama ya ufaktan başladıysa işte
3:57
burada ikincil koruma sahneye çıkıyor.
3:59
Halk sağlığı mantığıyla belirtiler
4:01
tamamen kendini göstermeden en erken
4:03
safhada yakalamak için periyodik
4:05
odyometrik muayeneler yapıyoruz. Buna
4:07
ikincil koruma diyoruz. Amacımız
4:09
hastalığı oluşmadan engellemek değil
4:11
olan biteni büyümeden tespit edip önlem
4:13
almak. 3üncü bölümümüz kontrol
4:15
yöntemleri ve risk analizi. Mühendislik
4:18
nerede devreye giriyor? İdari adımlar
4:21
nasıl atılıyor? Gelin yakından bakalım.
4:23
Gürültü kontrolünde hiyerarşiyi bilmek
4:25
hayati önem taşır. Sınav kaynağa yönelik
4:28
önlemlerle alıcıya yönelik olanları
4:30
karıştırmanızı bekler. Mantık şu:
4:32
Çalışanı akustik bir kabine
4:34
koyuyorsanız, içeride kalma süresini
4:36
azaltıyorsanız veya ona kulaklık
4:38
veriyorsanız gürültü hala orada duruyor.
4:40
Siz sadece alıcıyı yani kişiyi
4:42
koruyorsunuz. Ama o devasa gürültülü
4:45
makineyi söküp yerine sessiz çalışan
4:47
yeni bir model takarsanız işte
4:49
tebrikler. Bu doğrudan kaynağa yönelik
4:51
köklü bir çözümdür. Mühendislik
4:53
önlemleri bazen yetersiz kalır. O zaman
4:55
ne yapacağız? İdari yani organizasyonel
4:57
önlemlere başvuracağız. Burada ünlü OSA
5:00
standardının 5 desibel değişim kuralı
5:02
vardır. Ortamdaki gürültü sadece 5
5:05
desibel arttığında bile o ortamda
5:07
çalışmaya izin verilen süreyi anında
5:10
yarı yarıya yani tam %50 azaltmak
5:12
zorundasınız. Neden mi? Çünkü ses
5:14
logaritmik artar. O 5 desbellik artış
5:17
kulakta devasa bir enerji yükü yaratır.
5:20
Bir akustik denetimde mühendislerin
5:22
baktığı somut parametreler vardır.
5:24
Makine sesi nasıl yayıyor? Odanın
5:26
çınlama durumu ne? İçeride kaç tane
5:28
makine var? Peki ya içeride kaç işçi
5:32
olduğu? İşte sınavda şıklarda sizi
5:34
bekleyen tuzak bu arkadaşlar. İçeride 10
5:38
kişi de olsa, 1000 kişi de olsa
5:41
makinenin fiziksel akustiği değişmez.
5:43
Personel sayısı kesinlikle bir
5:45
mühendislik parametresi değildir. Risk
5:47
analizlerine geldiğimizde 2D metodoloji
5:49
görüyoruz. FMEA ve FAT. FMA adı üstünde
5:54
olası hataları ve etkilerini arar.
5:56
Parçadan bütüne gider. Ama sınavın asıl
5:59
yıldızı FTA'dir. Yani hata ağacı
6:01
analizi. Buradaki kritik soru şudur. FTA
6:04
nasıl başlar? Cevabı çok nettir. Daima
6:07
istenmeyen en üst yani zirve olayın
6:09
tespitiyle başlar. Büyük felaketi en
6:11
tepeye yazar. Oradan aşağıya kök
6:13
nedenlere doğru inersiniz. Ve son
6:16
bölümümüze geldik. Mevzuat ve
6:18
tehlikeler, yasal yükümlülükler ve iş
6:21
sağlığı güvenliği tanımlarını
6:22
netleştirip toparlıyoruz. Mevzuatta
6:25
önleme kavramı inanılmaz derecede
6:27
önemlidir. Önleme dediğimiz şey kaza
6:29
olduktan sonra ortalığı toparlamak
6:31
değildir. İşin en başından sonuna tüm
6:34
saffhalarında riskleri ortadan kaldırmak
6:36
veya azaltmak için planlanan ve alınan
6:39
tedbirlerin bütününe önleme diyoruz. Bu
6:41
tanımı kelimesi kelimesine bilmek
6:44
mevzuat sorularında sizi her zaman
6:45
güvende tutar. Peki işveren iş yerinin
6:48
faaliyetini, sektörünü veya unvanını
6:50
değiştirirse ne olur? Devlete haber
6:52
vermek için ne kadar süresi vardır?
6:54
Cevabımız tek ve net. Bir ay. İşveren bu
6:58
değişimi en geç bir ay içinde Çalışma ve
7:00
Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na bildirmekle
7:02
yükümlüdür. Ne 15 gün ne 3 ay. Sınavda
7:05
şıklarda bir ayı görüyor ve tereddütsüz
7:07
işaretliyoruz. Bitirmeden önce şu
7:10
tehlikeleri doğru sınıflandırma
7:12
meselesine bir nokta koyalım. Ağır
7:14
kaldırmak, malzeme taşımak, saatlerce
7:16
ayakta dikilmek. Bunlar doğrudan
7:18
bedeninizi zorlar. Yani ergonomik
7:20
tehlikelerdir. Peki ya iş stresi? Stres
7:22
sizin kaslarınızı değil ruh halinizi ve
7:24
sosyal yaşantınızı etkiler. O yüzden iş
7:27
stresine asla ergonomik kategorisine
7:29
sokmuyoruz. O tamamen psikososyal bir
7:31
tehlikedir. Tüm bu detaylardan sonra
7:33
kendinize şunu sorun. İş yerinizdeki
7:35
görünmez tehlikeleri sadece işiterek ve
7:37
ölçerek bir adım öteden nasıl fark
7:39
edebilirsiniz? Bu incelemede ele
7:41
aldığımız tüm konuları pekiştirmek ve
7:43
geçmiş yıllara ait çıkmış soruları tam
7:45
bir deneme sınavı formatında çözerek
7:47
kendinizi test etmek isterseniz
7:49
adresimiz belli. lolono.com adresini
7:52
ziyaret edebilir ve sınava eksiksiz bir
7:55
şekilde hazırlanabilirsiniz. Şimdiden
7:57
başarılar dilerim.
Jobs & Education