live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef İş Sağlığı ve Güvenliği 2025-2026 Final Soruları (Güz)
https://lolonolo.com/2026/01/22/is-sagligi-ve-guvenligi-2025-2026-final-sorulari-guz/
Bu kaynaklar, İş Sağlığı ve Güvenliği alanındaki temel yasal mevzuatları, risk değerlendirme yöntemlerini ve çalışma hayatındaki fiziksel, kimyasal ve biyolojik tehlikeleri kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Metinlerde, gürültü ve titreşim gibi çevresel faktörlerin maruziyet sınır değerleri ile çalışanların sağlığını korumaya yönelik periyodik sağlık muayenesi süreleri detaylandırılmaktadır. Ayrıca, iş kazalarını önlemek için kullanılan Olay Ağacı Analizi gibi metodolojiler ve meslek hastalıklarının hukuki süreçlerini belirleyen yükümlülük süreleri üzerinde durulmaktadır. İş yeri hekimlerinin yetki alanları ile özel politika gerektiren çalışan gruplarının sınıflandırılmasına dair kritik bilgiler de sunulmaktadır. Sonuç olarak bu içerik, profesyonellerin ve öğrencilerin iş güvenliği standartlarını ve koruyucu teknik önlemleri kavramasını amaçlayan akademik bir rehber niteliğindedir.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. İş sağlığı ve güvenliği kulağı
0:02
belki biraz resmi hatta sıkıcı gelebilir
0:05
ama aslında hepimizin hayatının tam
0:08
merkezinde. Çoğu zaman farkında bile
0:11
olmadığımız kurallardan bahsediyoruz.
0:13
İşte bu bölümde o yönetmeliklerin dilini
0:16
biraz daha anlaşılır hale getireceğiz.
0:19
Hazırsanız hemen başlayalım. Şimdi bir
0:22
anlığına durup düşünün. Her gün adım
0:24
attığınız o iş yerinde gözünüzden kaçan
0:27
ne gibi tehlikeler olabilir? Hani
0:29
bazıları vardır ben buradayım diye
0:31
bağırır resmen ama ya o sessiz sinsi
0:34
olanlar işte biz tam da o görünmez
0:37
tehlikelerin peşine düşeceğiz. Peki bu
0:40
bölümde neler var? Şöyle bir yol
0:42
haritamıza bakalım. İlk olarak en
0:44
bilinenlerden başlayacağız. Gürültü ve
0:46
titreşim gibi fiziksel riskler. Sonra o
0:50
görünmez tehlikelere dalacağız.
0:52
Kimyasallar ve biyolojik etkenler. E bu
0:54
riskleri nasıl değerlendiriyoruz ona
0:56
bakacağız. İşin hukuki boyutu ne? Yani
0:59
meslek hastalıkları ve en sonunda da iş
1:02
yeri sağlık gözetimi neden bu kadar
1:04
kritik? Onu konuşacağız. Evet, ilk
1:06
durağımız belki de en aşina olduğumuz
1:09
ikili. Gürültü ve titreşim. Yani her gün
1:12
maruz kaldığımız aman aman ne olacak
1:14
canım deyip geçtiğimiz şeyler. Ama işin
1:17
aslı pek de öyle değil. Uzun vadede
1:19
gerçekten ciddi sorunlara yol
1:21
açabiliyorlar. Gelin bakalım yasalar bu
1:23
konuda ne kadar net sınırlar çizmiş.
1:26
İşte bu sayı 87 desibel. Aklınızın bir
1:29
köşesine yazılsın. Neden mi? Çünkü bu
1:31
kırmızı çizgi. Yani o kulak koruyucuları
1:34
falan taktınız ya işte onlarla birlikte
1:36
bile maruz kalabileceğiniz mutlak üst
1:39
limit bu. 87'yi geçtiğiniz an yasa dışı
1:42
bir alana girmiş oluyorsunuz. 1 desibel
1:44
bile fazlası yok. Gelelim titreşime.
1:47
Bakın burası ilginç. Çünkü yönetmelik
1:49
titreşimi ikiye ayırmış. Eğer tüm
1:52
vücudunuzu sarsan bir makinedeyseniz
1:54
maruziyet sınırınız 1.15 ama sadece
1:57
ellerinizi ve kollarınızı etkileyen bir
1:59
alet kullanıyorsanız bu sınır 1den 5'e
2:01
fırlıyor. Peki tabloda iki farklı değer
2:04
var. Eylem değeri ve sınır değeri. Eylem
2:07
değeri işveren için artık tehlike
2:09
çanları çalıyor, bir önlem al demek.
2:12
Sınır değeri ise az önceki gürültüdeki
2:14
gibi asla ve asla aşılmaması gereken o
2:16
son nokta.
2:17
Tamam. Gürültüyü, titreşimi konuştuk.
2:20
onları bir şekilde hissederiz, değil mi?
2:22
Şimdi ise işin daha sinsi kısmına
2:24
geliyoruz. Gözde göremediğimiz, kokusunu
2:27
alamadığımız ama belki de en tehlikeli
2:29
olanlara, kimyasallara ve biyolojik
2:32
etkenlere. Bunların en kötü yanı ne
2:34
biliyor musunuz? Etkilerini yıllar hatta
2:37
10 yıllar sonra göstermeleri.
2:39
Yönetmelikteki şu tanıma bir bakın. Çok
2:41
toksik madde. Burada asıl odaklanmamız
2:44
gereken kelime grubu çok az miktar. Yani
2:47
öyle şişelerce falan değil. Bazen bir
2:49
damlası, bazen tek bir nefes vücutta
2:52
geri dönülmez hasarlar bırakmaya hatta
2:55
ölüme sebep olmaya yetiyor. İşte bu
2:57
yüzden o kimyasal etiketleri aman kim
3:00
okuyacak şimdi deyip geçmemek gerekiyor.
3:03
O etiketler kelimenin tam anlamıyla
3:05
hayat kurtarabilir. Kimyasallar gibi
3:08
biyolojik tehlikeler de kendi içinde
3:10
sınıflara ayrılıyor. Mesela grup 2. Bu
3:14
tanım aslında bize şunu söylüyor. Evet,
3:16
bu etkenler insanda hastalık yapabilir
3:18
ama panik yok. Genellikle topluma
3:20
yayılma gibi bir riskleri düşüktür ve en
3:22
önemlisi çoğunlukla etkili bir korunma
3:25
yöntemi veya tedavisi bulunur. Bunu daha
3:27
iyi anlamak için çok bilindik bir örnek
3:29
verelim. Herpes simplex yani bildiğimiz
3:32
uçuk virüsü. Evet. İnsanda hastalık
3:35
yapıyor mu? Yapıyor ama bir salgına
3:37
dönüşme riski var mı? Yok. Tedavisi var
3:39
mı? Var. İşte grup 2 biyolojik etkenler
3:42
tam olarak böyle bir profil çiziyor.
3:44
Peki tamam. Bu kadar tehlikeden
3:46
bahsettik. Gürültü, kimyasal, virüs.
3:49
Bunları nasıl yöneteceğiz? Öyle hadi
3:51
şuna dikkat edelim demekle olmuyor bu
3:53
iş. İşte burada devreye profesyonel
3:55
yöntemler yani risk değerlendirme
3:57
analizleri giriyor. Bu kuru kuru bir
3:59
liste çıkarmaktan çok daha fazlası.
4:02
Adeta bir dedektif gibi tehlikeyi analiz
4:04
etme süreci. Bu yöntemlerden belki de en
4:06
ilginçlerinden biri olay ağacı analizi.
4:09
Mantığı çok basit aslında. Eğer x olursa
4:13
sonra ne olur sorusunu sormak. Mesela
4:16
başlangıç olayımız elektrik kesintisi
4:18
olsun. Buradan iki dal çıkar. Jeneratör
4:20
çalıştı mı, çalışmadı mı? Çalıştıysa
4:23
harika üretim devam eder. Çalışmadıysa
4:25
problem. Buradan yeni bir dal. Acil
4:28
durum ışıkları yandı mı? Yandıysa
4:30
insanlar güvenle dışarı çıkar.
4:32
Yanmadıysa işte o zaman panik riski
4:34
doğar. Gördüğünüz gibi adım adım bir
4:36
kelebet etkisi gibi olası bütün
4:38
sonuçları bir ağaç gibi çiziyoruz. Bu
4:41
tablo iş kazalarının kökenini anlamak
4:43
için müthiş bir özet sunuyor. Aslında
4:46
iki ana sebep var. Birincisi güvencesiz
4:48
koşullar. Yani çevreyile ilgili olanlar.
4:51
Yerdeki bir yağ lekesi, yetersiz
4:53
aydınlatma, aşırı gürültü. Bunlar
4:55
ortamın suçu. İkincisi ise insani
4:58
faktörler. Yani tamamen bizimle, insanla
5:00
ilgili olanlar. Yorgunluk, bir anlık
5:03
dalgınlık, dikkatsizlik. Bir kazayı
5:05
gerçekten önlemek istiyorsanız denklemin
5:07
bu iki tarafına da bakmak zorundasınız.
5:09
birini çözüp diğerini görmezden
5:11
gelemezsiniz. Unutmayın risk kontrolü
5:14
yaptım bitti diyebileceğiniz bir şey
5:16
değil. Bu sürekli devam eden bir döngü.
5:19
Bakın dört basit adımdan oluşuyor. Önce
5:22
planlıyorsun sonra hangi önlemleri
5:24
alacağına karar veriyorsun. 3üncü adımda
5:27
bu önlemleri hayata geçiriyorsun ve
5:29
ddüncü belki de en kritik adım durup
5:32
izliyorsun. Bu yaptığımız işe yaradı mı
5:35
yaramadı mı diye sürekli kontrol
5:37
ediyorsun. yaramadıysa başa dönüp
5:39
döngüyü yeniden başlatıyorsun. Şimdi
5:41
gelelim işin belki de en can acıtıcı
5:44
kısmına. Maruziyetin yıllar sonra ortaya
5:46
çıkan sonuçlarına yani meslek
5:48
hastalıklarına ve tabii ki bu durumun
5:51
hukuki boyutuna. Çünkü bir meslek
5:53
hastalığı aslında yapılan işin bir
5:55
bedeli olarak görülebilir ve bunun
5:57
yasalarda çok net bir karşılığı var.
5:59
Hukuki boyut demişken işte karşınızda
6:02
inanılmaz önemli bir kavram. Yükümlülük
6:04
süresi. Bu ne demek biliyor musunuz?
6:07
Diyelim ki bir iş yerinden ayrıldınız.
6:09
Aradan yıllar geçti ve yaptığınız o işe
6:11
bağlı bir hastalık ortaya çıktı. İşte bu
6:14
süre sayesinde o eski işvereniniz yasal
6:17
olarak hala sorumlu tutulabiliyor. Bu
6:19
çalışanı koruyan çok ama çok önemli bir
6:21
kalkan. Bu konuyu daha iyi anlamak için
6:24
pnömokonyoz örneğine bakalım. Yani
6:27
akciğerlerde toz birikmesi. Bu
6:29
hastalığın en korkutucu yanı ne biliyor
6:31
musunuz? Spesifik bir tedavisi yok. Geri
6:34
dönüşü yok. Tedavisi olmayan bir
6:36
hastalıkla mücadelenin tek bir yolu
6:38
vardır. Hiç yakalanmamak. İşte bu yüzden
6:41
havalandırma gibi, ıslak çalışma gibi
6:43
basit görünen teknik önlemler aslında
6:46
kelimenin tam anlamıyla hayat
6:47
kurtarıyor. Önlem tedaviden çok daha
6:50
değerli. Ve geldik son bölümümüze.
6:52
Buraya kadar hep tehlikelerden,
6:55
risklerden, hastalıklardan bahsettik.
6:57
Peki bütün bunlara karşı proaktif olarak
7:00
ne yapabiliriz? Yani hastalık kapıyı
7:03
çalmadan onu nasıl durdurabiliriz? İşte
7:06
burada sahneye işyeri hekimleri ve
7:08
sağlık gözetimi çıkıyor. Amaç basit.
7:11
Koruyucu hekimlik. Peki bir iş yeri
7:13
hekiminin görevi tam olarak nedir? İşte
7:16
bu yapar ve yapmaz tablosu bu sorunun
7:19
cevabını çok net veriyor. Sınırları
7:21
keskin bir şekilde çiziyor. Evet. İşe
7:23
girişte muayene yapar. Periyodik
7:25
kontrolleri düzenler. İSG kuruluna
7:27
katılır. Bunlar onun işi. Ama mesela
7:29
finans eğitimi vermek ya da makinelerin
7:31
tasarımını yapmak. Hayır bunlar onun
7:33
alanı değil. Herkesin rolü ve
7:35
sorumluluğu net bir şekilde ayrılmış
7:37
durumda. Peki bu sağlık kontrolleri ne
7:40
sıklıkla yapılmalı? Her sene mi? 5
7:42
senede bir mi? Cevap: Çalıştığınız yerin
7:45
tehlike sınıfında gizli. Mantık çok
7:48
basit. Risk arttıkça kontrol sıklaşıyor.
7:51
Eğer çok tehlikeli sınıfında bir
7:52
yerdeyseniz mesela bir madende en geç
7:55
yılda bir kez kontrolden geçmek
7:57
zorundasınız. Ama az tehlikeli bir ofis
7:59
ortamındaysanız bu süre 5 yıla kadar
8:02
çıkabiliyor. Yani sistem riske göre bir
8:04
takip mekanizması kurmuş. Evet.
8:07
Yönetmelikleri, sınır değerleri, risk
8:09
analizlerini, kontrolleri hepsini
8:11
konuştuk. Her şey kurallara bağlanmış
8:14
gibi görünüyor ama bitirirken size bir
8:16
soru sormak istiyorum. Sizce kağıt
8:19
üzerindeki bütün bu kurallar ve yapılan
8:21
denetimler bizi tam anlamıyla korumaya
8:23
yetiyor mu? Yoksa işin sonunda her şey
8:26
yine bizde yani çalışanın kendi
8:28
farkındalığında ve dikkatinde mi
8:30
bitiyor? İşte bu soru sanırım üzerine
8:32
hepimizin biraz düşünmesi gereken bir
8:34
soru.
#Occupational Health & Safety
#Education