Up next in 10
Auzef İş Hukuku 2025-2026 Final Soruları (Bahar)
https://lolonolo.com/2026/07/02/is-hukuku-2025-2026-final-sorulari-bahar/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Hadi hiç vakit
0:01
kaybetmeden doğrudan konuya girelim.
0:03
Bugün o koca koca hukuk kitaplarını bir
0:06
kenara bırakıp iş hukukunu pratik bir
0:08
hayatta kalma rehberine dönüştürüyoruz.
0:10
İster iş yerindeki haklarını net bir
0:12
şekilde bilmek isteyen bir çalışan olun,
0:14
ister yaklaşan bahar finallerinde en
0:16
yüksek notu hedefleyen bir öğrenci, bu
0:18
inceleme tam olarak sizin için
0:20
tasarlandı. Şöyle bir düşünün. Yarın
0:23
sabah gittiniz ve işten çıkarıldığınızı
0:25
öğrendiniz. Tam olarak hangi yasal
0:28
haklara sahip olduğunuzu biliyor
0:29
musunuz? Yani işler ters gittiğinde
0:32
kanun sizi nasıl koruyor? Çoğu insan ne
0:35
yazık ki bu sorunun cevabını ancak işten
0:38
geçtikten sonra öğreniyor. Ama bugün hep
0:41
birlikte bu durumu tamamen
0:42
değiştiriyoruz.
0:44
Hızlıca bugünkü yol haritamıza bir
0:46
bakalım. Birinci sırada işe başlama ve
0:48
sözleşmeler var. 2. Çalışma kuralları ve
0:51
süreler. Üçüncüsü fesih yani işten
0:55
çıkarma süreci. Ve son olarak 4.
0:57
Tazminat ve yasal haklar. O zaman hemen
1:00
birinci bölümle işe başlama ve
1:02
sözleşmelerle sürecin en başına dönelim.
1:06
İş hukukunda aslında çok güzel esnek bir
1:08
kural var. Şekil serbesttesi. Yani
1:12
belirsiz süreli standart bir işe
1:14
giriyorsanız aranızdaki basit bir sözlü
1:16
anlaşma bile hukuken tamamen geçerli. El
1:19
sıkışırsınız ve biter. Ama eğer işin
1:22
süresi bir yılı aşıyorsa, çağrı üzerine
1:24
çalışacaksanız ya da birtım sözleşmesi
1:27
yapıyorsanız işte kanun orada bir
1:29
duruyor. Bunu mutlaka kağıda dökeceksin.
1:31
Yazılı olacak diyor. Bu ayrım o kadar
1:34
hayati ki ileride yaşanabilecek herhangi
1:36
bir anlaşmazlıkta kelimenin tam
1:38
anlamıyla hayat kurtarır. Şimdi lütfen
1:41
buraya çok dikkat edin. Çünkü bu sınav
1:44
kağıtlarında hocaların sormaya bayıldığı
1:46
o klasik tuzaklardan biri. Karşınıza alt
1:49
işverenlik ilişkisi bir iş sözleşmesi
1:51
midir diye bir soru çıkarsa sakın hemen
1:53
atlamayın. Hayır değildir. Alt
1:55
işverenlik ilişkisi aslında bir eser
1:57
sözleşmesidir. İşin tüm hukuki mantığı
2:00
bu ayrımda yatıyor. O yüzden bunu
2:01
aklınızın bir köşesine mutlaka yazın.
2:04
Gelelim günlük mesaimize. İkinci bölüm.
2:07
Çalışma kuralları ve süreler. Aklınızda
2:10
tutmanızı istediğim sihirli bir sayı
2:12
var. 50. Eğer çalıştığınız yerde 50 veya
2:16
daha fazla kişi varsa ve oradaki işler 6
2:18
aydan uzun sürüyorsa iş sağlığı ve
2:21
güvenliği kurulu kurulması yasal bir
2:23
zorunluluktur. Hiçbir kaçarı yok. İş
2:26
yerinde sizi koruyan o hayati denetim
2:28
mekanizmasının anahtarı işte bu 50
2:31
sayısında saklı. Günlük çalışma
2:33
hayatında adınız gibi bilmeniz gereken
2:35
üç altın kural var. Birincisi diyelim ki
2:38
zorlayıcı bir sebep oldu ve bir haftadan
2:40
uzun süre çalışamadınız. Kanun diyor ki
2:42
çalışmadığınız o her gün için yarım
2:44
ücret alırsınız. İkinci kuralımız
2:47
inanılmaz net ve tavizsiz. Kısmi süreli
2:49
yani parttime çalışanlara veya hamile
2:52
işçilere asla ama asla fazla mesai
2:54
yaptıramazsınız. Nokta. Ve üçüncüsü
2:57
molalar. Eğer günde 4 saate kadar
2:59
çalışıyorsanız o masadan kalkıp 15
3:01
dakika ara dinlenmenizi yapmak sizin en
3:03
doğal yasal hakkınızdır. Gelelim şu
3:06
herkesin kafasını karıştıran mesai
3:08
mevzusuna. Yani yasal adıyla fazla
3:11
çalışma. Kuramlar burada gerçekten çok
3:13
sıkı. Bir kere fazla mesai için işçinin
3:16
mutlaka bakın altını çiziyorum yazılı
3:19
onayı şart. Öte yandan diyelim ki turizm
3:21
sektöründesiniz ve yazın inanılmaz bir
3:23
yoğunluk var. Bu tarz dönemsel
3:26
sıçramalar genel sebeplerle fazla
3:28
çalışma sayılıyor. Bir de telafi
3:30
çalışması durumu var. İşler durdu
3:32
sonradan telafi etmeniz istendi diyelim.
3:35
Bu çalışmanın sebep ortadan kalktıktan
3:37
sonraki 2 ay içinde mutlaka tamamlanması
3:39
gerekiyor. Bu 2 aylık süre inanılmaz
3:42
kritik bir pencere. Tatil günleri ve
3:44
mesai hesaplamalarında inanılmaz
3:46
şaşırtıcı bir detay var. Hani şu
3:48
İstanbul'un Fethi 29 Mayıs var ya tarihi
3:51
ve hepimiz için çok özel bir gün. Evet.
3:53
Ama yasal olarak bir genel tatil günü
3:55
sayılmıyor. Resmi tatil değil.
3:57
Finallerde kafa karıştırmak için
3:59
mükemmel bir detaydır. Maaş veya mesai
4:01
hesabı yaparken sakın bu tuzağa
4:03
düşmeyin. Şimdi işin sonlanmasına o
4:06
ayrılık aşamasına geçmeden önce çok
4:08
temel bir şeyi netleştirmemiz lazım.
4:10
Ücret dediğimiz şey tam olarak nedir?
4:13
4857 sayılı kanun bunu çok sade bir
4:16
şekilde açıklar. Bir iş karşılığında
4:18
işveren veya 3üncü kişiler tarafından
4:20
işçiye parayla ödenen tutar. Bu basit
4:23
tanım birazdan konuşacağımız tüm o
4:25
devasa tazminat hesaplarının kalbini
4:27
oluşturuyor. 3üncü bölüm fesih ve işten
4:30
çıkarma. İşin en sevimsiz ama en çok
4:33
bilinmesi gereken kısmı. İşverenin size
4:37
işten çıkarması söz konusu olduğunda
4:39
geçerli ve geçersiz sebepleri
4:41
birbirinden bıçak gibi ayırmamız
4:44
gerekiyor. Mesela verimsizliğiniz veya
4:47
işletmeyi olumsuz etkileyen ciddi bir
4:49
performans düşüklüğü yasa önünde geçerli
4:52
fesih sebebi sayılabilir. Ama sırf
4:55
sendikal faaliyetlere katıldınız diye
4:57
siyasi görüşünüz yüzünden ya da hamile
4:59
kaldığınız için işten çıkarılıyorsanız
5:02
bu kesinlikle ve kesinlikle geçersiz
5:04
fesihtir. Kanun ayrımcılığa zerre kadar
5:07
tolerans göstermez. Diyelim ki iş
5:09
yerinde hırsızlık, taciz veya ahlaka
5:12
sığmayan çok ağır bir olay yaşandı.
5:14
İşverenin bu noktada fesih hakkını
5:16
kullanabilmesi için adeta saatli bir
5:18
bomba çalışmaya başlar. Süreler son
5:21
derece dardır. İşverenin olayı öğrendiği
5:23
andan itibaren sadece ve sadece 6 iş
5:26
günü var. Ve her halükarda o olayın
5:29
üzerinden bir yıl geçmişse artık bu hak
5:31
tamamen yanar. İşverenlerin ahlaki
5:34
sebeplerle çıkarma yaparken çok ama çok
5:36
dar ve affetmez bir zamanı vardır. Ve
5:40
geldik son perdeye. 4. bölüm. Tazminat
5:43
ve yasal haklar. Kıdem tazminatı
5:46
kelimenin tam anlamıyla sizin o yıllarca
5:48
döktüğünüz alın terinin emeğinizin yasal
5:51
ödülüdür. Hayatınızın finansal güvenlik
5:53
ağıdır. Ama burada devasa bir uyarı
5:55
yapmak zorundayım. Az önce bahsettiğimiz
5:57
o ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan
5:59
davranışlar yani ağır bir disiplin suçu
6:01
yüzünden işten atılırsanız işte o paha
6:04
biçilmez hakkınızı o saniye tamamen
6:06
kaybedersiniz. Tabii hukukun her
6:08
alanında olduğu gibi burada da can sıkan
6:10
bazı çok sert istisnalar var. Eğer
6:12
yaptığınız iş süreksiz iş statüsüne
6:14
giriyorsa yani bir ay veya daha kısa
6:16
süren bir işse yasa diyor ki bu kişilere
6:18
yıllık izin veya kıdem tazminatı gibi
6:20
haklar uygulanmaz. Geçici işlerde
6:22
çalışıyorsanız bu katı kuralı kesinlikle
6:24
aklınızdan çıkarmayın. Hani az önce 50
6:27
sayısından bahsetmiştik ya. Şimdi
6:30
hafızanıza kazımanız gereken bir diğer
6:32
sihirli sayı 5. Neden mi? Çünkü o alın
6:35
terinizle kazandığınız kıdem
6:37
tazminatınızı talep etmek için zamanınız
6:39
sonsuz değil. Zaman aşımı süresi tam
6:42
olarak 5 yıl. Bu süreyi bir gün bile
6:45
geçirirseniz, sonuna kadar haklı bile
6:47
olsanız yasal talep hakkınız maalesef
6:49
uçup gider. Hep haklardan konuştuk. Peki
6:52
biraz da işçi olarak sizin borçlarınıza
6:55
bakalım. İşverene karşı çok temel bir
6:58
sadakat borcunuz var. Bu şu demek.
7:00
İşverene zarar vermeyeceksin. Kurumun
7:03
sırlarını saklayacaksın ve haksız
7:05
rekabet etmeyeceksin. Ama dikkat
7:07
sınavlarda sırf kafanızı karıştırmak
7:09
için şıklara düzenleme borcu diye
7:12
uydurma bir kavram koyarlar. Hukukta
7:14
işçinin böyle bir borcu falan yoktur.
7:17
Sadakat borcunun sınırları bellidir ve
7:19
bunun dışına çıkılmaz. Ve işte bu kadar.
7:22
İş hukukunun o kalın kitaplara sığan
7:25
karmaşık kurallarını sözleşmelerden
7:27
mesailere, tazminatlardan işten
7:29
çıkarmalara kadar adım adım çözdük.
7:32
Şimdi asıl soru şu: İster önünüzdeki
7:35
zorlu final sınavında olsun, ister yarın
7:37
öbür gün gerçek hayatta o masaya
7:39
oturduğunuzda yasal haklarınızı tam bir
7:42
özgüvenle savunmaya hazır mısınız? Bugün
7:45
burada konuştuklarımızı mutlaka cebinize
7:47
koyun. Çünkü günün sonunda en güçlü
7:49
savunmanız her zaman sahip olduğunuz
7:51
bilgidir. öğrenmekten ve araştırmaktan
7:54
asla vazgeçmeyin.
#Jobs & Education