Auzef Hukukun Temel Kavramları 2024-2025 Bütünleme Soruları
https://lolonolo.com/2026/01/27/hukukun-temel-kavramlari-2024-2025-butunleme-sorulari/
Bu kaynaklar, hukukun temel kavramlarını ve Türkiye'deki yargı sisteminin işleyişini kapsamlı bir şekilde ele alan akademik bir özettir. Metinlerde hukukun yazılı ve yazısız kaynakları ile hakimlerin karar verme sürecindeki hiyerarşisi detaylandırılırken, gerçek ve tüzel kişilerin hukuki ehliyetleri açıklanmaktadır. Ayrıca eşya hukuku, sözleşmelerdeki irade sakatlıkları ve borçlar hukukuna dair temel tanımlar güncel sınav soruları üzerinden örneklendirilmektedir. Anayasa Mahkemesi ve Danıştay gibi yüksek yargı organlarının görevleri ile vergi hukuku ve idari yaptırımların esasları da dökümanın ana başlıklarını oluşturmaktadır. Sonuç olarak döküman, hukuk sisteminin kamu ve özel hukuk alanındaki temel yapı taşlarını öğretici bir yöntemle sunmaktadır.
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Merhaba. Bugün toplumumuzu bir arada
0:02
tutan o görünmez kuralları yani hukukun
0:05
temel yapı taşlarını hep birlikte bir
0:07
hikaye üzerinden keşfedeceğiz. Ama her
0:10
şeyden önce şöyle bir durup düşünelim.
0:12
Bir toplum hiçbir kural olmadan
0:14
varlığını sürdürebilir mi? İşte bu soru
0:17
hukukun neden bu kadar hayati olduğunu
0:19
anlamamız için kilit bir başlangıç
0:21
noktası. İşte bu kurallar bütününe biz
0:24
hukuk diyoruz. Hani bir bilgisayarın
0:26
işletim sistemi vardır ya onsuz
0:28
çalışamaz. Hukuk da toplum için tam
0:30
olarak bu anlama geliyor. Sabah kahve
0:32
almamızdan tutun da bir şirket kurmaya
0:34
kadar her türlü sosyal ilişkimizi
0:36
düzenleyen temel kodlar aslında. Peki bu
0:39
kadar soyut görünen kurallar gerçek
0:41
hayatta nasıl işliyor? Gelin bunu daha
0:44
somut hale getirelim ve yeni bir iş
0:46
kurmaya karar veren Ayşe'nin yolculuğuna
0:48
hep birlikte tanıklık edelim. Ayşe'nin
0:51
bu macerasında ilk durağımız işler biraz
0:54
sarpa sardığında yani bir anlaşmazlık
0:56
çıktığında bir hakimin karar verirken
0:59
baktığı o temel yol haritası yani oyunun
1:02
kuralları. Şimdi bir hakimin önüne bir
1:05
dava geldiğinde öyle kafasına göre karar
1:08
veremez. İzlemek zorunda olduğu çok net
1:10
bir hiyerarşi var. İlk olarak meclisin
1:13
çıkardığı o kalın kitaplara yani yazılı
1:16
kanunlara bakar. baktı orada bu duruma
1:19
uygun bir çözüm yok. O zaman ikinci
1:21
adıma geçer. Toplumun genel geçer
1:24
alışkanlıklarından doğan örf ve adet
1:26
hukukuna başvurur. Eğer burada da bir
1:28
cevap bulamazsa ki bu çok nadirdir. İşte
1:31
o zaman inanılmaz bir şey olur. Hakim
1:34
sanki bir kanun koyucuymuş gibi davranır
1:36
ve o boşluğu dolduracak yeni bir kural
1:39
yaratır. Kahramanımız Ayşe'nin bir iş
1:41
kurabilmesi için önce hukukun onu bir
1:44
oyuncu olarak tanıması gerekiyor. Peki
1:46
hukukun gözünde bir oyuncu olmak ne
1:48
demek? Bakın, hukuk dünyasında iki tür
1:51
kişi vardır. Biri siz, ben yani kanlı,
1:54
canlı insanlar. Bizlere gerçek kişi
1:57
deniyor ve haklılarımız doğduğumuz anda
1:59
başlıyor. Diğeri ise şirketler,
2:01
dernekler, vakıflar gibi belirli bir
2:03
amaç için kurulmuş kağıt üzerinde var
2:05
olan yapılar. İşte bunlara da tüzel kişi
2:08
diyoruz. Ayşe standart bir şirket kurmak
2:11
yerine daha farklı bir yol seçiyor ve
2:13
bir kooperatif kuruyor. Kooperatiflerin
2:16
olayı sadece kar etmek değil. Asıl amaç
2:19
üyeler arasındaki yardımlaşma ve
2:21
dayanışma ruhunu yaşatmak. Tamam.
2:24
Kooperatif resmi olarak kuruldu. Peki
2:26
Ayşe şimdi hemen gidip hadi bakalım ilk
2:29
anlaşmamızı yapıyoruz diyebilir mi? Hım.
2:32
İşler tam olarak o kadar basit değil.
2:35
İşte burada çok önemli bir kavram
2:36
devreye giriyor. Fiil ehliyeti yani
2:39
hukuki olarak hareket edebilme, sözleşme
2:42
imzalayabilme, borç altına girebilme
2:44
yetkisi. Bir tüzel kişinin sadece kağıt
2:47
üzerinde var olması yetmiyor. Bu
2:49
ehliyeti kazanabilmesi için tıpkı bir
2:51
insan gibi beyni ve kolları olması
2:53
lazım. Yani yönetim kurulu gibi karar
2:56
alıcı organlarının kurulmuş ve çalışır
2:58
durumda olması şart. Harika. Ayşe'nin
3:01
kooperatifi artık hukuken tam bir
3:03
oyuncu. E bir işletmenin neye ihtiyacı
3:05
olur? Tabii ki varlıklara yani mal
3:07
mülke. Bu da bizi doğrudan eşya
3:09
hukukunun ilginç dünyasına getiriyor.
3:12
Hukuk o kadar detaylı ki sahipsiz bir
3:14
şeye nasıl sahip olacağımızı bile
3:16
ayırmış. Mesela diyelim yolda sahipsiz
3:19
atılmış bir sandalye gördünüz ve
3:20
aldınız. Artık o sizindir. Hukuk buna
3:23
ihraz diyor. Ama konu sahipsiz bir arazi
3:26
parçası gibi taşınmaz bir mülk olduğunda
3:28
ona sahip olmaya çalışmaya işgal
3:30
deniyor. İkisi tamamen farklı kavramlar.
3:34
Mülkiyet dediğimiz şey de tek bir
3:35
kalıptan ibaret değil. Bir yanda tam
3:38
mülkiyet var. Yani bir şeyin hem sahibi
3:40
olmak, hem onu kullanmak, hem de
3:42
istersen satabilmek. Ama bir de intifa
3:45
gibi daha sınırlı haklar var. Mesela
3:48
Ayşe kooperatifi için bir tarlayı satın
3:50
almak yerine sahibinden sadece o
3:53
tarlanın ürünlerini toplama hakkını
3:54
alabilir. Bakın tarlanın sahibi olmuyor
3:57
ama meyvelerinden faydalanabiliyor. İşte
4:00
bu bir intifa hakkıdır. Ayşe'nin
4:03
kooperatifi büyüyor. İlk anlaşmasını
4:05
yapıyor ama kısa bir süre sonra kötü bir
4:07
sürprizle karşılaşıyor. Görüşmeler
4:09
sırasında aldatıldığını fark ediyor.
4:11
İşte bu noktada takvim işlemeye başlıyor
4:14
ve zamanlama kelimenin tam anlamıyla her
4:16
şey demek. Ayşe'nin aldatıldığını
4:19
anladığı andan itibaren o sözleşmeyi
4:21
iptal ettirmek için sadece ve sadece bir
4:24
yılı var. Ne bir gün fazla ne bir gün
4:26
eksik. Peki neden bu bir yıllık süre bu
4:29
kadar kritik? Çünkü eğer Ayşe bu süreyi
4:32
kaçırırsa hukuk diyor ki üzgünüm ama sen
4:35
bu durumu zımnen de olsa kabul etmiş
4:37
sayılırsın. ve en başta hileyle yapılmış
4:40
olan o sözleşme artık geçerli kabul
4:42
edilir. Geri dönüşü olmaz. Hukukta bir
4:46
de defii adında çok ilginç bir savunma
4:48
mekanizması var. Bu benim borcum falan
4:50
yok demek değil. Tam tersi evet böyle
4:53
bir borç vardı ama diye başlayan bir
4:55
savunma hakkı. Örneğin ama aradan o
4:57
kadar çok zaman geçti ki artık zaman
4:59
aşımına uğradı. Bu yüzden ödemek zorunda
5:01
değilim demek gibi. Yani borcun
5:03
varlığını kabul edip başka özel bir
5:05
nedenle ödemeyi reddetme hakkı.
5:07
Anlaşılan o ki Ayşe'nin bu sözleşme
5:10
meselesi kendi kendine çözülmeyecek
5:12
mecburen mahkeme yolu göründü. Bu da
5:14
bizi doğrudan yargı sisteminin yapısıyla
5:16
tanıştırıyor. Ayşe'nin davası herhangi
5:19
bir mahkemede görülemez. Hangi mahkemeye
5:21
gideceği davanın konusuna bağlı.
5:24
Türkiye'de sistem kabaca iki anakola
5:26
ayrılıyor. Bir tarafta aklınıza
5:28
gelebilecek pek çok farklı davaya bakan
5:31
genel mahkemeler var. Diğer tarafta isa
5:33
sadece çocuk suçları, patent hakları
5:36
gibi çok özel konularda uzmanlaşmış
5:38
ihtisas mahkemeleri bulunuyor. Şimdi
5:41
Ayşe'nin kişisel hikayesinden bir
5:43
anlığına uzaklaşalım ve biraz geri
5:44
çekilip büyük resme bakalım. Yani tüm bu
5:47
sistemi ayakta tutan anayasal kurumlara
5:49
ve sahip olduğumuz hakların tarihsel
5:51
kökenine bir göz atalım. Bugün
5:54
konuştuğumuz bu modern hukuki
5:55
kavramların anayasaların temelindeki o
5:58
felsefenin kökleri ta 1789 Fransız
6:01
devrimine ve onun bütün dünyayı
6:04
değiştiren insan ve yurttaş hakları
6:06
bildirgesine kadar uzanıyor. Peki
6:09
günümüzde sistemin en tepesinde adeta
6:11
muhafızlar gibi duran kurumlar var.
6:14
Mesela Anayasa Mahkemesi çıkarılan
6:16
yasaların anayasaya uygun olup
6:18
olmadığını denetler ya da Yüksek Seçim
6:21
Kurulu seçimlerin adil ve kurallara
6:23
uygun yapılmasını güvence altına alır.
6:25
Bu kurumlar tüm sistemin dengede
6:27
kalmasını sağlayan son kalelerdir. Ve
6:30
işte geldik en başa. Ayşe'nin bir iş
6:33
kurma hayalinden mahkeme koridorlarına
6:35
uzanan bütün bu yolculuğuna tanıklık
6:37
ettik. Peki tüm bu kurallar, bu karmaşık
6:40
sistem aslında ne işe yarıyor? Hukuk
6:42
özgürlüğümüzü kısıtlayan bir zincir mi
6:45
yoksa aslında bizi kaostan koruyan bir
6:47
kalkan mı? İşte üzerinde düşünmemiz
6:49
gereken asıl soru bu.
#Education
#Legal

