Up next in 10
Auzef Görüntüleme Teknikleri 2025-2026 Vize Soruları
https://lolonolo.com/2026/04/28/goruntuleme-teknikleri-2025-2026-vize-sorulari/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba, hoş geldiniz. Bugün o
0:02
karmaşık tıbbi fizik notlarını alıp
0:04
hepimizin kolayca anlayabileceği harika
0:06
bir görsel rehbere dönüştürüyoruz. Yani
0:08
tıbbi görüntülemenin arkasındaki o
0:10
büyüleyici fiziği, işin mutfağını
0:12
inceleyeceğiz. Hazırsanız hemen dalalım.
0:15
Şunu hiç düşündünüz mü? Nasıl oluyor da
0:17
derimizi hiç kesmeden içerideki kırık
0:20
bir kemiği ya da o anatan bir kalbi
0:22
böyle net görebiliyoruz? İnanılmaz değil
0:24
mi? Bu sadece tıp değil. kelimenin tam
0:26
anlamıyla fiziğin sınırlarını zorlayan
0:28
bir tür sihir. Peki bugünkü haritamızda
0:31
neler var? Hızla göz atalım. 1. Röntgen
0:34
fiziği ve gizli gölgeler. 2. Görüntü
0:37
kalitesi ve karanlık oda. 3. Kontrast
0:39
maddeler ve kritik riskler. 4. İleri
0:42
görüntüleme BT ve MR. Ve 5.
0:45
ultrasonografi. Sesin gizli gücü. Evet,
0:47
yolumuz uzun. Hadi başlayalım. Bölüm 1.
0:50
Röntgen fiziği ve gizli gölgeler. Her
0:53
şeyi başlatan o ilk görünmez enerjiye
0:55
yani X ışınlarına bakıyoruz. Şimdi
0:58
görüntülemeye geçmeden önce kendimize
1:00
şunu sormamız lazım. O devasa metal
1:02
tüpün içinde ışın henüz hastaya bile
1:04
çarpmadan tam olarak ne oluyor? İşin
1:06
sırrı nerede? Aslında işin en ilginç
1:09
kısmı tüm bu sürecin katot dediğimiz o
1:11
küçük parçada başlaması. Ve şuraya
1:13
dikkat. Katot her zaman negatiftir.
1:16
Tamam mı? Asla pozitif değil. Sistemdeki
1:19
tangston filaman ısındığında tıpkı
1:21
kaynayan suyun buharlaşması gibi
1:23
elektronlar kopup fırlıyor. İşte bu
1:26
sürece termoyonik olay diyoruz. Oldukça
1:28
havalı bir isim değil mi? Çıkan ışınlar
1:31
dokuya ulaştığında aklınızdan hiç
1:33
çıkarmamanız gereken altın bir kural
1:35
var. Saçılma yani skatter bizim bir
1:38
numaralı düşmanımızdır. Görüntünüzün
1:41
üzerine çöken gri yoğun bir sis tabakası
1:43
hayal edin. İşte saçılma tam olarak
1:46
budur ve görüntü kalitesini mahveden
1:48
kesinlikle istenmeyen bir durumdur.
1:50
Bakalım bunu nasıl hesaplıyoruz. Eğer
1:52
aklınızda tek bir formül tutacaksanız bu
1:55
kesinlikle cihazdaki ideal KV yani
1:57
kilovolt değerini bulmamızı sağlayan
1:59
sante kuralı olsun. Çok basit. Diyelim
2:02
ki elimizde 10 cmrlik bir doku var ve
2:04
fin fokus mesafemiz 40. Ne yapıyoruz? 10
2:07
x 2 et 20. Buna 40'ı da eklediğimizde
2:11
bingo tam 60 kv değerine ulaşıyoruz.
2:14
İşte bu kadar. Tabii bir de işin
2:15
biyolojik boyutu var. Bakın burası çok
2:17
kritik. Radyasyon sadece gidip doğrudan
2:20
DNA'ya çarpmaz aslında. O asıl hücresel
2:22
hasarın çok büyük bir kısmı dolaylı
2:25
etkiden kaynaklanıyor. Nasıl mı? Işın
2:27
hücrenin içindeki suyu bildiğiniz
2:29
parçalıyor ve hidrojen peroksit gibi son
2:31
derece toksik serbest radikaller
2:33
üretiyor. Yani hücreyi aslında içeriden
2:36
zehirliyor diyebiliriz. Geldik bölüm
2:38
2'ye. Görüntü kalitesi ve karanlık oda.
2:41
Şimdi o görünmez ışınları kontrol edip
2:43
nasıl fiziksel bir filme
2:44
dönüştürdüğümüze bakacağız. Hazırsanız
2:47
sektörde doğru bilinen bazı yanlışları
2:50
çürütelim. Bir kere kahveyi yani ışının
2:53
delici gücünü yükseltmek ışınlama
2:55
süresini uzatmaz. Tam aksine süreyi
2:57
kısaltır. Ve diyelim ki bir film
2:59
kasetini yanlışlıkla iki kez radyasyona
3:02
maruz bıraktınız. Film bembeyaz,
3:04
aydınlık falan çıkmaz. Aldığı onca fazla
3:08
ışın yüzünden kapkaranlık yani simsiyah
3:11
çıkar. Mantıklı değil mi? Biliyor
3:13
musunuz? Bazen en iyi cihaz ayarı cihaza
3:15
hiç dokunmamaktır. Mesela hastaya
3:18
anestezi vermek hareket etmesini
3:20
engelleyeceği için görüntü kalitesini
3:22
inanılmaz arttırır. Ama şuna dikkat
3:24
edin. Anestezi cihazın donanımsal bir
3:26
ayarı değil. Tamamen hastaya bağlı
3:28
klinik bir faktördür. Bu ikisini
3:30
birbirine karıştırmayalım. Ve işte
3:33
karanlık odanın o çok hassas zaman
3:35
çizergesi. Şuraya özellikle dikkatinizi
3:38
çekmek istiyorum. Development yani o ilk
3:40
geliştirici solüsyondan önce filme suyla
3:42
yapılan herhangi bir ön yıkama aşaması
3:44
kesinlikle ama kesinlikle yoktur. Film
3:47
kasetten çıkar çıkmaz karanlıkta
3:49
doğrudan ilk kimyasala daldırılır. Ön
3:52
yıkama falan yok. Anlaştık mı? Bölüm 3.
3:54
Kontrast maddeler ve kritik riskler. O
3:57
iç organların parıl parıl parlamasını
3:59
sağlayan sihirli sıvıların dünyasına
4:01
giriyoruz şimdi. Ama dikkat bazı ciddi
4:03
risklerde bizi bekliyor. Evet burada
4:06
biraz ciddileşelim çünkü karşımızda
4:08
hayati bir uyarı var. Mide veya
4:10
bağırsakta en ufak bir delinme yani
4:12
perforasyon şüphesi bile varsa asla ve
4:15
asla baryum kullanmıyoruz. Eğer bu metal
4:18
tuzu karın boşluğuna sızarsa ölümcül
4:20
granülomatöz peritonite yani karın zarı
4:22
iltihabına yol açar. Geri dönüşü yok.
4:25
Böyle durumlarda suda çözünen iyotlu
4:27
ajanlar kullanmak hayat kurtarır. Bunu
4:29
lütfen unutmayın. Tabii kontrast
4:31
maddeler herkese uyan tek tip bir gömlek
4:34
değil. Şöyle düşünün. Üretra
4:36
darlıklarını ararken erkeklerin
4:38
anatomisi gereği daha uzun bir üretrası
4:40
olduğu için dinamik bir görüntüleme
4:42
yapmanız gerekir. Yani tam o sıvıyı
4:44
enjekte ederken ışınlama yapmalısınız.
4:47
Ama dişilerde anatomi farklı olduğu için
4:49
retrograd yani tersten sıvı vererek
4:51
yapılan bir yaklaşım tercih edilir.
4:53
Bölüm 4. İleri görüntüleme BT ve MR.
4:57
Standart röntkenin de ötesine geçip o
4:59
asıl ağır toplara BT ve MR cihazlarına
5:02
doğru ilerliyoruz. Bu iki cihaz
5:04
arasındaki şu temel fark bence muazzam.
5:06
Bilgisayarlı tomografi yani BT kemikleri
5:09
delip geçen bir X ışını transmisyonu
5:11
kullanır. Ama MR MR tamamen bambaşka bir
5:14
dünyadır. Yumuşak dokulardaki ve sudaki
5:17
hidrojen protonlarından yayılan o
5:19
minicik radyofekansı emisyonlarını
5:21
dinler. Resmen vücudun sesini dinler.
5:23
İşte tam da bu yüzden disk fıtıklarında
5:25
MR'ı kafatası kırıklarındaysa BT'yi
5:27
tercih ediyoruz. Çok hızlı, pratik bir
5:30
pozisyon kuralı gelsin. Eğer nazal
5:32
sinüslerde bir sıvı ya da tümör
5:34
arıyorsanız cihazın ışınını burnun
5:37
ucundan girip kafanın tam arkasından
5:39
çıkacak şekilde ayarlamanız gerekir. Bu
5:41
yüzden enseye doğru giden açıya rostro
5:43
kavdal pozisyon diyoruz. En net
5:45
görüntüyü her zaman bu açı verir. Ve
5:48
bölüm 5 ultrasonografi sesin gizli gücü.
5:51
Son durağımızda radyasyonla tamamen
5:53
vedalaşıyoruz ve ses yankılarının
5:55
gücünden faydalanıyoruz. Şu ekrandaki
5:58
adım adım ilerleyen döngü tek kelimeyle
6:01
büyüleyici değil mi? Probun içindeki o
6:03
kristaller hem bir hoparlör hem de bir
6:05
mikrofon gibi çalışıyor. Elektrik
6:07
geliyor kristal titreyip ses üretiyor.
6:09
Ses dokudan yankılanıyor ve geri dönüp
6:11
kristali tekrar titreştirerek elektrik
6:13
üretiyor. Ama unutmayın bu sistem basit
6:15
bir ayna değil. O dönen sinyalleri bizim
6:17
görebileceğimiz bir resme çevirmek için
6:20
bilgisayarın o karmaşık algoritmaları
6:21
devreye giriyor. Ultrason fiziğinin
6:24
altın kuralına gelelim. Her zaman ama
6:26
her zaman bir takas yaparsınız. Bedenin
6:29
çok derinlerine, örneğin dev gibi bir
6:31
karaciğerin diplerine bakmak
6:33
istiyorsanız 2 ila 3.5 MHz gibi düşük
6:36
frekanslı uzun dalgalar kullanmalısınız.
6:39
Ama işte o derinliğe ulaşmanın bir
6:41
bedeli var. Görüntü detayından yani
6:43
çözünürlükten feragat etmeniz gerekir.
6:46
Derinlik mi, detay mı? Seçim sizin.
6:48
Ultrasonda o karaciğerin ya da böbreğin
6:51
neden böyle kumlu pütürlü göründüğünü
6:54
hiç merak ettiniz mi? Bunun tek bir
6:56
sebebi var. Dağılma ya da İngilizce
6:58
tabiriyle scattering. Ses dalgaları o
7:02
mikroskobik hücrelere çarpıp dört bir
7:04
yana dağılır ve organın o eşsiz doku
7:07
mimarisini yani ekoekstürünü bir ressam
7:10
gibi ekrana çizer. Gerçekten muazzam.
7:13
Düşünsenize bir neşelizi bile olmadan
7:16
sesi, manyetizmayı ve görünmez ışınları
7:19
kullanarak insan bedeninin en gizli
7:21
köşelerini böyle görebiliyoruz.
7:23
Hakikaten inanılmaz bir teknoloji. Tüm
7:25
bunları konuştuktan sonra sizi şu
7:27
düşünceyle başa bırakmak istiyorum.
7:29
Bugün görünmeyeni görmek için bu
7:31
fiziksel güçleri bu kadar ustalıkla
7:33
kullanıyorsak acaba yarın kim bilir
7:35
hangi yeni görünmez güçleri
7:37
keşfedeceğiz? İzlediğiniz için
7:39
teşekkürler. Bir sonraki rehberimizde
7:40
görüşmek üzere.