live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Grafik Tasarım -II Ünite 9 Veri Görselleştirme ve İnfografik Tasarımı,
Auzef Web Tasarım ve Kodlama
https://lolonolo.com/2026/03/14/grafik-tasarim-ii-unite-9/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün etrafımızı çepe
0:02
çevre saran o dev alsağı, o kocaman veri
0:05
yığınlarına bir dalıyoruz ve onları
0:07
nasıl anlamlı hatta ilgi çekici
0:09
hikayelere dönüştürebiliriz? Hep
0:11
birlikte buna bakacağız. Hazırsanız hadi
0:13
başlayalım. Bu cümle artık bir klişe
0:15
gibi gelebilir ama gerçekten de öyle.
0:18
Yani bir düşünün her saniye, yaptığımız
0:20
her tıklama, attığımız her adım hepsiyle
0:23
inanılmaz boyutlarda veri üretiyoruz.
0:26
Telefonlarımızda, iş yerlerimizde,
0:28
sosyal medyada, haberlerde kelimenin tam
0:31
anlamıyla her yerdeler. İşte milyon
0:34
dolarlık soru da bu zaten. Tamam, bir
0:37
sürü verimiz var, harika. Ama elimizdeki
0:39
bu ham rakamları, bu sessiz yığınları
0:42
bize bir şeyler anlatan, yol gösteren,
0:44
"Bak burası önemli." diyen canlı
0:47
hikayelere nasıl çevireceğiz? Bu işin
0:49
derinliklerine inmeden önce gelin önce
0:51
bir terminolojiyi netleştirelim. Sahada
0:54
iki tane kilit oyuncumuz var. Veri
0:56
görselleştirme ve infografik. Çoğu zaman
0:59
birbirine karıştırılırlar. Kulağa benzer
1:01
gelirler ama aslında görevleri ve
1:03
amaçları birbirinden oldukça farklı.
1:05
Veri görselleştirmeyi şöyle düşünelim.
1:08
Elinizde bir büyüteç var ve bir haritayı
1:11
inceliyorsunuz. Amacınız o haritada
1:14
gizlenmiş olan örüntüleri yani
1:16
desenleri, ilişkileri, normalin dışına
1:19
çıkan noktaları bulmak. Kısacası veri
1:21
görselleştirme bir kaşiftir. Ham verinin
1:24
içine dalar ve bize "Hey, burada ilginç
1:27
bir şey oluyor" der. Odak noktası keşif
1:29
ve analizdir. Infografik ise adından da
1:33
anlaşılacağı gibi bilgi ve grafiğin
1:35
birleşimi. O bir kaşif değil. O bir
1:38
hikaye anlatıcısı. Yani keşif aşaması
1:41
çoktan bitmiş. Elimizde net bir mesaj
1:44
var ve amacımız bu mesajı, bu hikayeyi
1:47
görsellerle destekleyerek en çarpıcı ve
1:50
en kolay anlaşılır şekilde sunmak. Yani
1:52
işin özü ne biliyor musunuz? Şöyle
1:55
özetleyebiliriz. Veri görselleştirme
1:57
hikayeyi keşfetmek için kullandığımız
2:00
bir araç. Infografik ise o keşfettiğimiz
2:03
hikayeyi başkalarına anlatmak için. Biri
2:05
bir dedektif, diğeri ise bir sunucu.
2:08
Aradaki temel fark bu. Tamam, süper.
2:11
Artık aradaki farkı biliyoruz. Peki
2:13
şimdi ne yapacağız? Bir sonraki ve belki
2:15
de en önemli adımlardan biri geliyor.
2:18
Elimizdeki veriye, anlatmak istediğimiz
2:20
hikayeye en uygun aracı yani en doğru
2:23
grafiği nasıl seçeceğiz? İşte bu soru
2:26
veriyle çalışan herkesin bir noktada
2:28
kendine sorduğu o kritik soru. Veriler
2:31
tamam, cepte, eşimde. Anlatmak
2:33
istediğimiz şeyi en vurucu, en net
2:36
şekilde hangi grafikle gösterebiliriz?
2:38
Çünkü yanlış bir seçim en parlak bulguyu
2:41
bile gölgede bırakabilir. Gelin en temel
2:44
iki araçla başlayalım. Mesela farklı
2:46
kategorileri birbiriyle kıyaslamak mı
2:48
istiyorsunuz? Diyelim ki farklı
2:50
şehirlerdeki satış rakamlarını. İşte o
2:53
zaman çubuk grafik sizin en iyi
2:54
dostunuz. Peki bir bütünün parçalarını
2:57
göstermek isterseniz örneğin bir anketin
3:00
sonuçlarını yüzde kaç evet yüzde kaç
3:02
hayır dedi gibi. O zaman da pasta grafik
3:05
devreye giriyor. Ama burada çok önemli
3:07
bir not var. Pasta grafiğiniz 56 dilimi
3:10
geçmesin. Yoksa okunabilirliği feci
3:12
şekilde düşüyor. Harika. Doğru grafiği
3:15
seçtik ama durun işimiz daha bitmedi.
3:18
Sadece doğru grafiği seçmek yetmiyor.
3:21
Şimdi o grafiği nasıl tasarladığımız,
3:23
mesajımızı ne kadar net bir şekilde
3:25
verdiğimiz konusuna geliyoruz. Yani
3:27
tasarımın gücüne. Bu görsel hiyerarşinin
3:30
en temel, en altın kuralıdır. Yani ne
3:33
demek bu? İzleyicinin gözünü tam olarak
3:36
bakmasını istediğiniz yere
3:38
yönlendirmelisiniz. En önemli, en
3:40
çarpıcı mesajınız hangisi? Onu alın.
3:43
Daha büyük yapın. Daha parlak bir renkle
3:45
gösterin ya da en tepeye koyun.
3:47
Mesajınızı fısıldamayın, haykırın. %8
3:51
ekranda tek başına duran bir sayı. Peki
3:54
bu ne anlama geliyor olabilir? Bu
3:56
erkeklerin yaklaşık %8'inin bir tür renk
3:59
körlüğüne sahip olduğu anlamına geliyor.
4:02
Ve bu tek bir istatistik bile yaptığımız
4:04
tasarımlarda ne kadar dikkatli ve
4:06
kapsayıcı olmamız gerektiğini yüzümüze
4:08
çarpıyor aslında. Peki az önceki sorunu
4:11
nasıl aşarız? Çözümler aslında
4:13
sandığımızdan çok daha basit. Mesela
4:15
sadece renklere güvenmek yerine grafiğin
4:17
dilimlerine farklı desenler
4:19
ekleyebilirsiniz. ya da mavi ve turuncu
4:21
gibi birbirinden net bir şekilde ayrılan
4:24
yüksek kontrastlı renkler
4:25
seçebilirsiniz. Bu küçük ama güçlü
4:28
adımlar mesajınızın gerçekten herkese
4:30
ulaşmasını sağlar. Evet, işte şimdi her
4:34
şeyi bir araya getirdiğimiz o an. Teknik
4:36
kısımları hallettik. Şimdi işin sanat
4:39
kısmına yani rakamları alıp onları
4:41
gerçek bir anlatıya, bir hikayeye
4:44
dönüştürme kısmına geldik. Şunu
4:46
unutmayın. Gerçekten iyi bir görsel.
4:49
Sadece bir dizi sayıdan çok daha
4:51
fazlasıdır. O bir hikayedir. Peki bu
4:54
hikayenin yapısı, konusu ne olmalı?
4:57
Aslında cevap çok basit ve hepimizin
5:00
aşina olduğu bir yerde gizli. Tıpkı bir
5:02
film gibi düşünün. Önce bir başlangıç
5:04
yaparsınız. Yani sahneyi kurarsınız.
5:07
İzleyiciye neye bakıyoruz, konumuz ne
5:09
diye anlatırsınız. Sonra gelişme bölümü
5:12
gelir. Yani hikayenin kalbi. En önemli
5:15
bulguyu o vay canını dedirten noktayı
5:17
burada sunarsınız. Ve son olarak da
5:20
sonuç. Peki tüm bunlardan ne anlamalıyım
5:22
sorusunun net cevabını verirsiniz.
5:24
Başlangıç, gelişme, sonuç. Bu kadar
5:27
basit. Ve son olarak dijital bir dünyada
5:30
yaşadığımızı unutmayalım. Elimizde
5:32
harika araçlar var. Hikayenizi basit
5:35
animasyonlarla canlandırın. İnsanların
5:37
üzerine tıklayıp daha fazla detay
5:39
görebileceği etkileşimli grafikler
5:41
kullanın. Bu anlattığınız hikayeyi
5:43
statik bir resim olmaktan çıkarıp canlı
5:46
nefes alan bir deneyime dönüştürür.
5:48
Sonuç olarak elinizdeki o Excel
5:50
tabloları, o rakamlar, onlar sadece
5:52
birer sayı yığını değil. Her birinin
5:55
içinde keşfedilmeyi bekleyen bir hikaye
5:57
var. Asıl soru şu: Sizin verilerinizin
6:00
bir hikayesi var. Peki siz onu anlatıyor
6:03
musunuz?