live_tv
Livestream Starting Soon
00
Hours
:
00
Minutes
:
00
Seconds
Up next in 10
Auzef Grafik Tasarım -II Ünite 11 AR/VR İçin Grafik Tasarım,
Auzef Web tasarım ve Kodlama
https://lolonolo.com/2026/03/14/grafik-tasarim-ii-unite-11/
https://lolonolo.com
Show More Show Less View Video Transcript
0:00
Herkese merhaba. Bugün gerçekten heyecan
0:02
verici bir konuya dalıyoruz. Artık
0:04
ekranlara sığmayan, hayatımızın içine
0:06
karışan arayüzler, artırılmış ve sanal
0:09
gerçeklik için tasarımın kurallarını
0:11
baştan yazan o temel prensipleri gelin
0:13
hep birlikte keşfedelim. Her şeye bu
0:16
soruyla başlamamız lazım. Düşünsenize
0:18
bir bu soru tasarım dünyasındaki belki
0:20
de en büyük devrimin ta kendisi. Çünkü
0:23
artık pikselleri değil doğrudan içinde
0:25
yaşadığımız mekana tasarlıyoruz. İlk
0:28
olarak bu temel geçişi bir anlamamız
0:30
gerekiyor. Artık düz iki boyutlu bir
0:33
dünyadan çıkıp kullanıcının bizzat
0:35
içinde hareket ettiği üç boyutlu bir
0:37
uzaya adım atıyoruz. Bakın aradaki en
0:40
temel fark tam olarak bu. Bir yanda
0:43
ekranın içinde yaşayan bir arayüz var.
0:45
Diğer yanda bizim dünyamızın, bizim
0:48
uzayımızın içinde yaşayan bir arayüz. Bu
0:50
küçük gibi görünen fark kelimenin tam
0:53
anlamıyla her şeyi değiştiriyor. Hal
0:55
böyle olunca bu yeni dünyada tasarım
0:58
sadece güzel görünen şeyler yapmakla
0:59
ilgili değil. Hayır. Asıl hedef çok daha
1:02
derin. Kullanıcının algısını, hareketini
1:05
ve dikkatini nazikçe yöneterek ona mekan
1:07
içinde akıcı ve anlaşılır bir deneyim
1:09
sunmak. Ve geldik bu yeni dünyanın en
1:12
önemli, en temel ve asla pazarlık kabul
1:15
etmeyen ilk kuralına konfor. Bakın bu
1:18
bir lüks değil. Bu bir zorunluluk.
1:20
Olmazsa olmaz. Bu alıntı durumu o kadar
1:24
mükemmel özetliyor ki yani 2d1 arayüzde
1:27
kötü bir tasarım en fazla canınızı
1:29
sıkar, kapatırsınız. Ama VR'da kötü bir
1:33
hareket dili sizi fiziksel olarak hasta
1:35
edebilir, midenizi bulandırabilir. Şunu
1:37
unutmamak lazım. Bir kullanıcının sanal
1:40
bir dünyaya güvenmesi ve adapte olması
1:42
için önce kendini güvende ve rahat
1:45
hissetmesi şart. Kısacası estetikten
1:47
önce fizyoloji geliyor. İste
1:50
konforsuzluğa yol açabilen en yaygın
1:52
tasarım hatalarından biri headlcked UI
1:56
yani kafaya kilitli arayüzler.
1:58
Düşünsenize nereye dönerseniz dönün
2:00
gözünüzün önünden gitmeyen bir menü. Bu
2:03
kontrolün kullanıcıda olmadığı hissini
2:05
verir ve ciddi bir rahatsızlığa neden
2:07
olabilir. Tamam. Şimdi odağımızı biraz
2:10
değiştirelim ve artırılmış gerçekliğe
2:13
yani AR'a geçelim. Buradaki sanatımız
2:16
ne? Dijital bilgiyi alıp gerçek dünyanın
2:19
üzerine zarifçe yerleştirmek.
2:21
Peki sizce gerçek dünyanın üzerine
2:24
dijital bir şeyler eklemeye çalışırken
2:26
tasarımcıların uykusunu kaçıran en temel
2:29
zorluk ne olabilir? Cevap aslında çok
2:32
basit. Okunabilirlik. Çünkü arayüzün
2:35
arkasındaki dünya sürekli değişiyor. Bir
2:37
an beyaz bir duvar var. Bir sonraki an
2:40
rengarenk bir bahçe. Bu kaosun içinde
2:43
yazıların ve butonların her zaman net
2:45
kalmasını sağlamak en büyük mücadele.
2:48
İşte bu sorunun çözümü de tam burada.
2:50
Akıllı sistemlerde yatıyor. Adaptif
2:53
kontrast gibi teknikler sayesinde arayüz
2:55
adeta bir bukalemum gibi davranıyor.
2:58
Arka plan neyse arayüzde kendini ona
3:00
göre ayarlıyor ve böylece her koşulda
3:02
okunabilir kalıyor. Şimdi de sanal
3:05
gerçekliğe yani VR'a geçelim. Burada
3:07
durum tamamen farklı. Artık gerçek
3:09
dünyayla uğraşmıyoruz. Dünyayı sıfırdan
3:12
biz yaratıyoruz. E tabii bu da kendine
3:14
özgü yepyeni zorlukları beraberinde
3:16
getiriyor. Mesela bu tamamen dijital
3:19
dünyada en temel sorunlardan biri
3:22
harekettir. Kullanıcıyı bir yerden bir
3:24
yere götürürken bunu doğal hissettirmek
3:26
ve en önemlisi onu yormamak gerekiyor.
3:30
Her adım, her dönüş, her zıplama hepsi
3:32
konfor odaklı tasarlanmalı.
3:35
Bu slayt durumu harika bir şekilde
3:37
gösteriyor. VR'da böyle akıcı sinematik
3:40
kamera dönüşleri beynimizin pek hoşuna
3:42
gitmiyor. Çünkü gözlerimiz döndüğünü
3:44
söylerken vücudumuz sabit kaldığını
3:46
söylüyor. Bu çelişkide mide bulantısına
3:49
yol açabiliyor. Bunun yerine snap
3:52
dediğimiz tık tık diye böyle kademeli
3:54
anlık dönüşler çok daha konforlu. Kulağa
3:57
garip gelse de deneyince farkı
3:59
anlıyorsunuz. Madem dünyayı biz
4:01
yaratıyoruz, o zaman ne kadar bilgi, ne
4:03
kadar buton varsa hepsini kullanıcının
4:05
etrafına dizelim. Değil mi? Ne kadar çok
4:07
seçenek o kadar iyi mi acaba? Cevap:
4:11
Kocaman bir hayır. Bunu yaptığınızda
4:13
sonuç net. Kullanıcıyı resmen bilgiye
4:16
boğarsınız. Buna bilişsel aşırı yüklenme
4:18
diyoruz. Beyin yorulur, odaklanamaz ve
4:21
deneyim çekilmez bir hal alır.
4:23
Unutmayın, mekansal tasarımda az her
4:26
zaman daha çoktur. Ve işte bu bilgi
4:28
bombardımanın en zarif, en akıllıca
4:31
çözümü bağlamsal arayüz. Yani ne demek
4:34
bu? Arayüz siz ona ihtiyaç duyana kadar
4:38
ortada yok. Sadece ilgili bir nesneye
4:40
baktığınızda veya belirli bir eyleme
4:42
niyetlendiğinizde hop beliri veriyor.
4:45
Akıllı, temiz ve inanılmaz derecede
4:48
kullanıcı dostu. Evet, yavaş yavaş
4:51
toparlayalım. Şimdiye kadar gördüğümüz
4:54
bütün bu ilkeler aslında sadece oyunlar
4:56
veya niş uygulamaları için değil. Bunlar
4:59
insan ve bilgisayar arasındaki
5:01
etkileşimin geleceğini şekillendiren
5:02
temel kurallar. Bu yeni mekanlarda
5:05
etkileşim kurmanın da birden fazla yolu
5:07
var tabii. Mesela Gos yani sadece
5:10
bakarak hedefleme belki de en doğalı.
5:12
Çünkü zaten gerçek hayatta da bir şeye
5:14
odaklanmak için önce ona bakarız. ya da
5:17
kontrolcülerden çıkan bir ışınla
5:19
işaretleme yaptığımız recast veya sanal
5:22
nesnelere fiziksel olarak dokunduğumuz
5:24
direct touch, ellerimizle komutlar
5:26
verdiğimiz gesture ve tabii ki en
5:29
pratiklerinden biri olan sesli komutlar.
5:31
Hepsi bu yeni ekosistemin bir parçası ve
5:34
tüm bunlar bizi tek bir ana fikre
5:37
getiriyor. R ve VR tasarımı alıp tam da
5:40
fiziksel ve dijital dünyanın kesişim
5:42
noktasına yerleştiriyor. Dolayısıyla bu
5:45
yeni prensiplerde ustalaşmak geleceğin
5:48
etkileşimlerini tasarlayan herkes için
5:50
artık kaçınılmaz bir gereklilik. Ve sizi
5:54
üzerinde biraz kafa yormanız için bu son
5:56
kışkırtıcı soruyla başa bırakıyorum.
5:59
Dijital dünyayla fiziksel dünyamız
6:01
arasındaki sınırlar giderek erirken
6:03
bizim gerçeklik algımızın kendisi nasıl
6:06
bir dönüşüm geçirecek? Bence bu
6:08
düşünmeye değer.